INS Mahendragiri: ભારતીય નૌસેનાના પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળ કુલ 7 યુદ્ધ જહાજો બનાવવાના હતા, જેમાંથી INS મહેન્દ્રગિરી સાતમું અને અંતિમ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ છે. મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ(MDL) દ્વારા બનાવવામાં આવેલું આ જહાજ આધુનિક દરિયાઈ યુદ્ધની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે. તેનું નામ ઓડિશાના એક ઊંચા પર્વત શિખર પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે તેની શક્તિ અને ભવ્યતાનું પ્રતીક છે.
મહેન્દ્રગિરીની પ્રહાર શક્તિ ખતરનાક છે. વિશ્વની સૌથી ઝડપી સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલ બ્રહ્મોસથી આ યુદ્ધ જહાજ સજ્જ છે, જે સપાટીથી સપાટી પર ચોક્કસ પ્રહાર કરવામાં સક્ષમ છે. હવાઈ ખતરાઓનો સામનો કરવા માટે તેમાં 'બરાક-8' મિસાઇલો, સ્વદેશી ટોર્પિડો અને રોકેટ લોન્ચર છે.
અદ્યતન સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજી અને રડાર
આ ફ્રિગેટને સ્ટીલ્થ-ક્લાસ જહાજ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યું છે, કારણ કે તેની અનોખી ડિઝાઇન રડાર તરંગોને શોષી લેવા અથવા વિચલિત કરવામાં સક્ષમ છે. આ યુદ્ધ જહાજ દુશ્મન રડાર માટે વર્ચ્યુઅલ રીતે અદ્રશ્ય રહે છે. બોર્ડ પર સ્થાપિત આધુનિક MF-STAR રડાર સિસ્ટમ સેંકડો હવાઈ લક્ષ્યોનું એકસાથે નિરીક્ષણ અને ટ્રેક કરવાની નોંધપાત્ર ક્ષમતા ધરાવે છે.
નોંધપાત્ર ગતિ અને લાંબા અંતરની ક્ષમતા
મહેન્દ્રગિરીની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા તેની 5,500 નોટિકલ માઇલ (આશરે 10,000 કિમી)થી વધુની રેન્જ છે. બે શક્તિશાળી ગેસ ટર્બાઇન અને ડીઝલ એન્જિન દ્વારા સંચાલિત, આ જહાજ 28 નોટિકલ માઈલ (52 કિમી/કલાક)ની ઝડપ પ્રાપ્ત કરી શકે છે, જે તેને ઝડપથી ફ્રન્ટલાઈન સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
આત્મનિર્ભર ભારતનું સશક્ત ઉદાહરણ
INS મહેન્દ્રગિરી સંરક્ષણ ઉત્પાદનના ક્ષેત્રમાં ભારતની વધતી જતી આત્મનિર્ભરતાનો સૌથી આકર્ષક પુરાવો છે, કારણ કે તે 75% સ્વદેશી ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવ્યું છે. લેગસી શિવાલિક-ક્લાસ જહાજોના આધુનિક અપગ્રેડનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી, તે ઉન્નત પ્લેટફોર્મ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ્સ અને અદ્યતન સેન્સર્સથી સજ્જ છે. વૈશ્વિક સ્તરે તે ભારતની સ્વદેશી ટેકનોલોજી અને ઉત્પાદન કૌશલ્યની પ્રબળ માન્યતા તરીકે સેવા આપે છે.
વ્યૂહાત્મક મહત્ત્વ અને દરિયાઈ સુરક્ષા
હિંદ મહાસાગરમાં વધતા જતા ભૂરાજકીય પડકારો વચ્ચે ખાસ કરીને ચીન અને પાકિસ્તાનની વધતી જતી પ્રવૃત્તિ વચ્ચે મહેન્દ્રગિરી ભારતની બ્લુ વોટર નેવીની ક્ષમતાઓને નવી ઊંચાઈએ લઈ જાય છે. આ યુદ્ધ જહાજ ભવિષ્યમાં ભારતની દરિયાઈ સીમાઓના સંરક્ષણ માટે ફ્રન્ટલાઈન કવચ તરીકે સેવા આપશે અને દરિયાઈ વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.
