Hormuz Strait Controversy : મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરી એકવાર વૈશ્વિક ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યું છે. દુનિયાના કુલ દરિયાઈ તેલ વેપારનો મોટો હિસ્સો આ સાંકડા માર્ગથી પસાર થાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો આ માર્ગ સંપૂર્ણ ખુલ્લો અને સુરક્ષિત રહે તો સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ને અઢળક આર્થિક ફાયદા થશે. આ સાથે જ ભારત, ચીન અને જાપાન જેવા મોટા ઊર્જા આયાતકાર દેશો માટે આ માર્ગ ખુલ્લો રહેવાથી તેલ પુરવઠો સ્થિર રહેશે અને મોટી રાહત મળશે.
સાઉદી અને UAEના તેલ નિકાસમાં ઝડપી તેજી
સાઉદી અરેબિયા અને UAE વિશ્વના સૌથી મોટા તેલ નિકાસકારોમાં સામેલ છે, જે દરરોજ લાખો બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ વૈશ્વિક બજારમાં મોકલે છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલવાથી બંને દેશો પોતાની સંપૂર્ણ ઉત્પાદન અને નિકાસ ક્ષમતાનો ભરપૂર ઉપયોગ કરી શકશે. તેનાથી તેમની આવકમાં જોરદાર વધારો થશે અને આર્થિક વિકાસ યોજનાઓ ઝડપથી આગળ વધશે.
...તો તમામ વસ્તુઓની સપ્લાય ચેઈન સામાન્ય થઈ જશે
હોર્મુઝ માત્ર તેલ પરિવહન માટે જ નહીં, પરંતુ ખાડી દેશોમાં અનાજ, મશીનરી, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને બાંધકામ સામગ્રી જેવી જરૂરી વસ્તુઓની આયાત માટે પણ મહત્વનો છે. આ માર્ગ ખુલ્લો રહેવાથી સપ્લાય ચેઈન સામાન્ય રહેશે, જેનાથી સ્થાનિક ઉદ્યોગો અને સાઉદી અરેબિયાના વિઝન 2030 જેવા મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને સીધો ફાયદો થશે.
આ પણ વાંચો : હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલશે, ઈરાનને મળશે 25 અબજ ડોલર: જાણો કેવી હશે US-ઈરાન પીસ ડીલ
શિપિંગ અને વીમા ખર્ચમાં પણ થશે મોટો ઘટાડો
જ્યારે હોર્મુઝ સુરક્ષિત અને ખુલ્લો રહે છે, ત્યારે દરિયાઈ પરિવહનનું જોખમ ઘટી જાય છે. પરિણામે, શિપિંગ કંપનીઓના વીમા પ્રીમિયમ અને માલસામાનના ભાડાના દરો ઓછા થાય છે. આનાથી તેલ કંપનીઓનો નફો વધે છે અને આયાત કરવામાં આવતી અન્ય ચીજવસ્તુઓ પણ સસ્તી બને છે, જે પ્રાદેશિક અર્થતંત્રને મજબૂતી આપે છે.
વૈશ્વિક બજારમાં હિસ્સેદારી જાળવી રાખવામાં મદદ
જો હોર્મુઝ લાંબો સમય બંધ રહે તો મોટા તેલ ખરીદદારો અમેરિકા, બ્રાઝિલ કે આફ્રિકા જેવા વૈશ્વિક વિકલ્પો તરફ વળી શકે છે. તેવામાં આ માર્ગ ખુલ્લો રહેવાથી સાઉદી અને UAE પોતાના પરંપરાગત ગ્રાહકોને જાળવી રાખી શકશે અને વૈશ્વિક બજારમાં અન્ય સ્પર્ધક દેશો સામે પોતાની પકડ મજબૂત રાખી શકશે.
UAE માટે વિશેષ વ્યૂહાત્મક ફાયદો
UAE પાસે 'હબશન-ફુજૈરા પાઈપલાઈન' છે, જે હોર્મુઝ જળમાર્ગને બાયપાસ કરીને ક્રૂડ ઓઈલને સીધું ઓમાનની ખાડી સુધી પહોંચાડે છે. આ માળખાના કારણે સંકટના સમયમાં પણ UAE પોતાના તેલનો એક હિસ્સો નિકાસ કરી શકે છે. જોકે, હોર્મુઝ સંપૂર્ણ ખુલવાથી તેના બિન-તેલ વેપાર સહિતની ક્ષમતાઓમાં ઘણો મોટો વધારો થાય છે.
ભારત સહિત અનેક દેશોને મળશે રાહત
હોર્મુઝ ખુલ્લો રહેવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતોમાં મોટો ઉતાર-ચઢાવ આવવાની શક્યતા ઘટી જાય છે. ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે આ માર્ગ પર ખૂબ નિર્ભર હોવાથી, અહીંની સ્થિરતા ભારતીય અર્થતંત્રને મોંઘવારીના જોખમથી બચાવે છે. આથી, આ માર્ગ સુરક્ષિત રહેવાનો ફાયદો માત્ર ખાડી દેશો પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ ભારત સહિત સમગ્ર વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને મળે છે.
આ પણ વાંચો : ઓમાન દરિયાની અધવચ્ચે 14 ભારતીયોને લઈ જતી હોડી પલટી, અમેરિકન વિમાનની મદદથી તમામ સુરક્ષિત
