UDAN નો બદલાયો પ્લાન, હવે રાજ્યો જણાવશે ક્યાં જોઈએ એરપોર્ટ, જાણો શું છે સ્કીમ

Modified UDAN Scheme 2026: મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમ હેઠળ નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય અને 21 રાજ્યો વચ્ચે MoU પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જેનાથી રાજ્યોની ભૂમિકા હવે પહેલા કરતાં વધુ સક્રિય થઈ ગઈ છે. રાજ્યોએ એરસ્ટ્રિપ અથવા એરોડ્રોમની ઓળખ કરીને હવાઈ સેવાઓના વિસ્તરણ માટે પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવાના રહેશે. નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલય અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમ હેઠળ એક MoU (સમજુતી કરાર) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ યોજનામાં રાજ્યોની ભાગીદારી હવે પહેલા કરતા વધુ સક્રિય કરવામાં આવી છે.

શું છે મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમ?

મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમ હેઠળ હવે રાજ્ય સરકારોએ પોતાના રાજ્યોમાં એવી એરસ્ટ્રિપ કે એરોડ્રોમની ઓળખ કરવાની રહેશે જ્યાં હવાઈ સેવાઓ શરૂ કરવાની વધુ શક્યતાઓ હોય. રાજ્યો તરફથી મળેલા સૂચનો અને મુસાફરોની માંગ અનુસાર આ પ્રોજેક્ટ્સને વિકસાવવા અને તેમની ક્ષમતા વધારવાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.

રાજ્ય સરકારોએ હવે જમીન ફાળવણી, સંપાદન (એક્વિઝિશન), રસ્તા અને અન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કામો, કનેક્ટિવિટી અને સુરક્ષા જેવી વ્યવસ્થાઓ પર પણ કામ કરવું પડશે. આ સિવાય ફાયર ડિપાર્ટમેન્ટ અને સ્થાનિક અધિકારીઓ પાસેથી જરૂરી મંજૂરી પણ લેવી પડશે. આમાં 'ચેલેન્જ મોડ' પણ અપનાવવામાં આવશે. ચેલેન્જ મોડ હેઠળ રાજ્ય સરકારો એવા સ્થળોની ઓળખ કરશે, જ્યાં એરપોર્ટ કે અન્ય હવાઈ સેવાઓ શરૂ કરવાની સૌથી વધુ જરૂરિયાત છે. પૂર્ણિયા આનું ઉદાહરણ છે, જ્યાં મુસાફરોની માંગ વધુ હોવાને કારણે પ્રોજેક્ટને વ્યવહારુ બનાવવામાં મદદ મળે છે.

મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમનો ઉદ્દેશ્ય શું છે?

રાજ્યો દ્વારા ચિહ્નિત કરાયેલી એરસ્ટ્રિપ કે એરોડ્રોમ સંબંધિત યોજનાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. આ સાથે જ અન્ય એરપોર્ટ્સને પણ તબક્કાવાર રીતે વિકસાવવામાં આવશે. મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમનો એક ઉદ્દેશ્ય એ પણ છે કે, જે એરપોર્ટ્સ પર હવાઈ સેવાઓ શરૂ કરવામાં આવી રહી છે, તે લાંબા સમય સુધી ટકાઉ (સસ્ટેનેબલ) બની રહે. તેમજ, UDAN સ્કીમ હેઠળ ઓછી સેવા ધરાવતા એરપોર્ટ્સને ફરીથી સક્રિય કરવાની પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે.

2016માં શરૂ થઈ હતી UDAN સ્કીમ

UDAN સ્કીમની શરૂઆત 2016માં કરવામાં આવી હતી. તેનો હેતુ જિલ્લાઓ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોને એર કનેક્ટિવિટી આપવાનો, નવા પ્રવાસન સ્થળોને જોડવાનો અને સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ તથા બિઝનેસ સુધી પહોંચ સરળ બનાવવાનો હતો. આ સ્કીમ હેઠળ 687 થી વધુ એર રૂટ્સ અને 97 એરપોર્ટ્સને જોડવામાં આવ્યા હતા. જોકે, કુશીનગર અને મુરાદાબાદ જેવા સ્થળો પરથી કેટલાક પાઠ પણ શીખવા મળ્યા છે, જ્યાં એરપોર્ટ બંધ થઈ ગયા છે.

મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમ હેઠળ મળશે આ સુવિધાઓ

3 વર્ષની સહાયતાના બદલે, હવે મોડિફાઈડ UDAN સ્કીમ હેઠળ રૂટને 5 વર્ષ સુધી નાણાકીય સહાયતા મળશે. VGF એટલે કે 'વાયબિલિટી ગેપ ફંડિંગ', તે આર્થિક મદદ છે જે કેન્દ્ર સરકાર એરલાઈન્સને UDAN રૂટ પર ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરવા માટે આપે છે. VGFની અવધિ ત્રણ વર્ષથી વધારીને પાંચ વર્ષ કરી દેવામાં આવી છે. VGFના બદલાયેલા મોડલનો હેતુ ખર્ચને ધીમે-ધીમે વધારવાનો છે. ભારતીય મુસાફરો કિંમત પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે. જો કિંમતો બે વર્ષમાં ધીમે-ધીમે વધશે, તો મુસાફરોને અચાનક ભાડું વધવાનો આંચકો નહીં લાગે.

શું બોલ્યા રામ મોહન નાયડુ?

નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુએ UDAN સ્કીમના આગામી તબક્કાને લાગુ કરવા અંગે સ્પષ્ટ કર્યું કે 21 રાજ્યોએ MoU પર સાઈન કર્યા છે, અને છેલ્લા 10 વર્ષમાં UDAN હેઠળ 90 એરપોર્ટ બનાવવામાં આવ્યા છે. રામ મોહન નાયડુનું કહેવું છે કે હવે પ્રોજેક્ટ્સ 18 મહિનાની અંદર પૂર્ણ કરવામાં આવશે. આ સ્કીમ હેઠળ હેલીપોર્ટ પણ બનાવવામાં આવશે.