કોકરોચના ઝેરી ડંખ

સંસદના ચોમાસુ સત્રની શરૂઆતના થોડા સપ્તાહ પહેલા, NEET પેપર લીક મામલે શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની ડિમાન્ડ સાથે દિલ્હીના જંતર-મંતર પર વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહેલી કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) અને લદ્દાખ સ્થિત સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકે ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી ત્યારે ભારતીય જનજીવનમાં નવા તરંગો ફેલાયા જેની બહુ લાંબા ગાળા માટે એનડીએ સરકારે ટેવવશ ઘોર ઉપેક્ષા કરી. ઉપેક્ષાનું આ જોખમ સરકારે લેવા જેવું ન હતું. નરી મૂર્ખતા અને સત્તાભિમાનનું પ્રદર્શન મોદી સરકારનો સ્વભાવ થતો જાય છે. દુનિયાના ઘણા દેશોમાં ઝેન-જી દ્વારા સિંહાસનો વિચલિત થયા છે પણ પછી દેશ આખાની ગાડી એવી રીતે પાટા પરથી ઉતરી જાય છે કે પછી એને પાટે ચડતા એક દસકાની જરૂર પડે છે. ૧૮ જુલાઈના રોજ, જ્યારે દિલ્હી પોલીસે સોનમ વાંગચુકને હોસ્પિટલમાં દાખલ કર્યા, ત્યારે જંતર-મંતર પર ભીડ વધવા લાગી. પછી જે દિવસે સંસદ ખુલી, તે દિવસે ભીડ એક આક્રમક વંટોળ બનવા લાગી. જ્યારે પોલીસે ભીડને સંસદ તરફ આગળ વધતા અટકાવી, ત્યારે કેટલાકે પથ્થરમારો શરૂ કર્યો અને બેરિકેડ્સ કૂદી પડયા.
ભીડને સંસદ તરફ કૂચ કરતા અટકાવવામાં પોલીસે જે કડક કાર્યવાહી કરી હતી તેનાથી ભીડની તાકાતનો અંદાજ લગાવવામાં અને તેનો સામનો કરવા માટે કોઈ નક્કર રણનીતિ બનાવવામાં સરકારની નિષ્ફળતા છતી થઈ. હજુ પણ સરકારનો એક વિભાગ કોકરોચને દેશદ્રોહી તરીકે આલેખવામાં વ્યસ્ત છે. પોલીસની કડક કાર્યવાહી એક મુદ્દો બની તે આશ્ચર્યજનક નથી, પરંતુ સત્ય એ છે કે ભીડમાં રહેલા કેટલાક તત્વો પોલીસને નિશાન બનાવવા માટે તૈયાર હતા. એવી છાપ ઉભી કરવી યોગ્ય નથી કે ભીડે કંઈ કર્યું નહીં અને પોલીસે બિનજરૂરી રીતે બળપ્રયોગ કર્યો. છેવટે, ઘાયલોમાં મોટી સંખ્યામાં પોલીસ કર્મચારીઓ પણ હતા, જેમાં વિરોધીઓ પણ હતા. એ પણ અવગણવું જોઈએ નહીં કે CJPના વડાએ તેમના સમર્થકોમાં કેટલાક બેકાબૂ તત્વોની ઘૂસણખોરીનો પણ સ્વીકાર કર્યો હતો. CJPની સંસદ કૂચ દરમિયાન થયેલી હિંસા બાદ, રાજકીય પક્ષોને સરકાર સામે એક મુદ્દો મળ્યો અને તેમણે તેનો લાભ ઉઠાવવા માટે સ્પર્ધા શરૂ કરી. જ્યારે કોંગ્રેસ પાર્ટીએ CJPને મહત્વ મળતું જોયું, ત્યારે રાહુલ ગાંધી અચાનક વડા પ્રધાનના નિવાસસ્થાન પાસે વિરોધ કરવા પહોંચ્યા.
આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એ નારાજગી વ્યક્ત કરી અને ભાજપ અને કોંગ્રેસ પર મિલીભગતનો આરોપ લગાવીને વાંધો ઉઠાવ્યો. સ્પષ્ટપણે, વિપક્ષનો અભિગમ વિદ્યાર્થી કલ્યાણના આડમાં પોતાના રાજકીય એજન્ડાને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષો માટે ચિંતાનું એક કારણ એ છે કે NEET પેપર લીકના વિરોધ કરવામાં એક નવી રચાયેલી બિનરાજકીય પાર્ટીએ વધુ મહત્વ મેળવ્યું છે. કોંગ્રેસના પેટમાં થતી બળતરાનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. વિરોધ પક્ષો ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની જાહેરાતને વિજય તરીકે ગણાવી શકે છે, પરંતુ તે CJP ના બેનર હેઠળ વિદ્યાર્થીઓના દબાણનું પરિણામ છે. પ્રધાનને કોકરોચ કરડી ગયા છે.
શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામા પહેલાં, વડા પ્રધાને પેપર લીક માટે જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા અને જાહેર પરીક્ષા કાયદાને વધુ કડક બનાવવા માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટની સ્થાપના કરવાનો નિર્ણય લીધો. એ પણ બહુ મોડે મોડે. સેલ્ફી જેવો એમનો સેલ્ફ વીડિયો અને એમાંના ગોળ ગોળ નિવેદનો હાસ્યાસ્પદ સાબિત થયા. NEET પેપર લીક બાદ આત્મહત્યા કરનારા વિદ્યાર્થીઓના પરિવારોને વળતર આપવાની અને સંસદ માર્ચ દરમિયાન હિંસાના આરોપીઓ સામે કોઈ કાર્યવાહી ન કરવાની CJPની માંગ સાથે પણ સરકારે સંમતિ આપી. આ પછી, CJP વિરોધ પ્રદર્શનો સમાપ્ત કરવા સંમત થયા. જો કે, જો એવું માનવામાં આવે કે શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાથી પરીક્ષાના મોરચે બધું જ ઠીક થઈ જશે, તો તે સાચું નથી. પેપર લીક એક સંસ્થાકીય સમસ્યા છે. આ સમસ્યા ફક્ત સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ પૂરતી મર્યાદિત નથી. હવે, શિક્ષકો પણ પેપર લીકમાં ફસાઈ રહ્યા છે. દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે શાળાની પરીક્ષાઓમાં છેતરપિંડી થાય છે, અને આ પરીક્ષાઓના પેપર પણ લીક થાય છે.
આ વખતે, NEET ના પેપરો પરીક્ષાની અખંડિતતા જાળવવા માટે જવાબદાર શિક્ષકો દ્વારા જ લીક થયા હતા. આવી સ્થિતિમાં, એવું કહેવું મુશ્કેલ છે કે ફક્ત પેપર લીક અંગેના કાયદાને કડક બનાવવાથી સમસ્યાનો ઉકેલ આવશે. ટેકનોલોજીને ઉકેલ તરીકે અપનાવવી જોઈએ. આજના વિશ્વમાં, જૂની પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરીને પરીક્ષાઓ યોજવી હવે વાજબી નથી, ખાસ કરીને જ્યારે ટેકનોલોજી સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે અને અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે.