ચીને બનાવ્યું 582 ટનનું વિશ્વનું સૌથી મોટું ચુંબક: ‘કૃત્રિમ સૂર્ય’ બનાવવાના મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ માટે મહાકાય મેગ્નેટ તૈયાર

China Ignites Artificial Sun: વિજ્ઞાન અને અદ્યતન ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં ચીને એક અભૂતપૂર્વ અને ક્રાંતિકારી સિદ્ધિ હાસલ કરી છે. ચીનના વૈજ્ઞાનિકોએ પૃથ્વી પર જ સૂર્ય જેવી અખૂટ ઉર્જા પેદા કરવાના તેમના મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ 'કૃત્રિમ સૂર્ય' માટે વિશ્વનું સૌથી મોટું અને અત્યંત શક્તિશાળી ચુંબક બનાવવાનું કામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લીધું છે. આ ચુંબકનું કુલ વજન 582 ટન જેટલું છે. સ્વચ્છ અને હરિત ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં આ એક બહુ મોટી શોધ માનવામાં આવી રહી છે, જે ભવિષ્યમાં માનવજાતની ઉર્જાની જરૂરિયાતોને કાયમ માટે બદલી નાખવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

47 પેટન્ટ અને 25 ઇન્ડસ્ટ્રી સ્ટાન્ડર્ડ સાથે ટેકનોલોજીનો નવો બેન્ચમાર્ક

આ મહાકાય ચુંબકનું નિર્માણ એ કોઈ સામાન્ય પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને નવીનતાનું એક અજોડ ઉદાહરણ છે. આ પ્રોજેક્ટના વિકાસ દરમિયાન ચીનના વૈજ્ઞાનિકો અને એન્જિનિયરોએ કુલ 47 નવી પેટન્ટ્સ મેળવી છે, જે આ ટેકનોલોજીની વૈજ્ઞાનિક વિશિષ્ટતા દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, આ ચુંબકના નિર્માણ અને ગુણવત્તાના પરિમાણોએ રિયલ એસ્ટેટ અને ન્યુક્લિયર સેક્ટરમાં કુલ 25 નવા ઇન્ડસ્ટ્રી સ્ટાન્ડર્ડ એટલે કે ઔદ્યોગિક માપદંડો સ્થાપિત કર્યા છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે સાયન્સ કમ્યુનિટી માટે નવો બેન્ચમાર્ક છે.

માઇન્સ ટેમ્પરેચર અને પૃથ્વી કરતાં 100,000 ગણું વધુ શક્તિશાળી ચુંબકીય બળ

ચાઇનીઝ એકેડેમી ઓફ સાયન્સીસના ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પ્લાઝમા ફિઝિક્સના અદ્યતન સંશોધકો દ્વારા આ સુપરકન્ડક્ટિંગ મેગ્નેટ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ ચુંબકને કાર્યરત કરવા માટે તેને માઇન્સ તાપમાનમાં એટલે કે શૂન્ય કરતાં પણ સેંકડો ડિગ્રી નીચેના અત્યંત ઠંડા તાપમાને રાખવું પડે છે, જેથી તે સુપરકન્ડક્ટિવિટીની સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરી શકે. આ સ્થિતિમાં, આ 582 ટનનું મહાકાય ચુંબક પૃથ્વીના કુદરતી ચુંબકીય ક્ષેત્ર કરતાં આશરે 100,000 ગણું વધુ શક્તિશાળી ચુંબકીય બળ પેદા કરી શકે છે.

150 મિલિયન ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન અને સેકન્ડ્સનો હાઈ-ટેક ખેલ

ન્યુક્લિયર ફ્યુઝનની પ્રક્રિયા દરમિયાન રિએક્ટરની અંદર 150 મિલિયન (15 કરોડ) ડિગ્રી સેલ્સિયસ કરતાં પણ વધુ તાપમાન પેદા થાય છે. આ તાપમાન અસલી સૂર્યના કેન્દ્રના તાપમાન કરતાં પણ 10 ગણું વધારે છે. પૃથ્વી પર ઉપલબ્ધ કોઈ પણ ભૌતિક ધાતુ આ પ્રચંડ તાપમાનમાં તાત્કાલિક પીગળી જાય છે. આ તાપમાનને કાબૂમાં રાખવા માટે વૈજ્ઞાનિકો ગણતરીની સેકન્ડ્સની ચોકસાઈ પર કામ કરે છે. આ નવું ચુંબક રિએક્ટરની અંદર પેદા થતા અતિશય ગરમ પ્લાઝમાને એક શક્તિશાળી અદ્રશ્ય ચુંબકીય કવચ દ્વારા હવામાં જ એક જગ્યાએ જકડી રાખશે, જેથી પ્લાઝમા રિએક્ટરની દિવાલોને અડી ન શકે અને ન્યુક્લિયર ફ્યુઝનની પ્રક્રિયા સુરક્ષિત રીતે સેકન્ડ દર સેકન્ડ સતત ચાલુ રાખી શકાય.

60 વર્ષની ઉર્જા સુરક્ષા અને 2027 સુધીનો આગામી રોડમેપ

આ ઐતિહાસિક પ્રોજેક્ટને ચીનના 'EAST' (Experimental Advanced Superconducting Tokamak) કાર્યક્રમ હેઠળ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો છે. આ ટેકનોલોજીના સફળ પરીક્ષણ બાદ આગામી સમયમાં માનવજાતને આગામી 60 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય માટે સુરક્ષિત, અખૂટ અને ગ્રીન એનર્જી મળી રહેશે તેવો અંદાજ છે. ચીનની સરકાર આ મહાકાય ચુંબકનો ઉપયોગ આગામી પેઢીના ફ્યુઝન રિએક્ટર 'BEST' (Burning Plasma Experimental Tokamak)માં કરવા જઈ રહી છે. આ અદ્યતન રિએક્ટરનું નિર્માણ કાર્ય વર્ષ 2027 સુધીમાં સંપૂર્ણપણે પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામેની લડાઈમાં ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.