બે દિવસ બાદ અનોખી ખગોળીય ઘટના બનશે, દિવસ અને રાત બરાબર 12-12 કલાકના હશે

Autumnal Equinox: 23 સપ્ટેમ્બરે ધરતી પર ખગોળીય ઘટના જોવા મળશે. જ્યારે દિવસ અને રાત બરાબર સમયગાળાના હશે. તેના એક દિવસ પછી જ શરદ ઋતુ સાથે વાતાવરણ બદલાવવા લાગશે. જેમાં દિવસ નાનો અને રાત મોટી થઈ જશે. આ દિવસે પૃથ્વી પર દિવસ અને રાત બંને 12-12 કલાકના હશે. ખગોળ શાસ્ત્રમાં તેને ‘ઑટમ ઇક્વિનૉક્સ’ કહે છે. 23 સપ્ટેમ્બર પછી ઉત્તરી ગોળાર્ધમાં રાત ધીમે ધીમે લાંબી અને દિવસ નાનો થવા લાગશે અને ફુલ ગુલાબી ઠંડીની શરૂઆત થશે.

શરદ વિષુવ શું હોય છે?

નાસાના રિપોર્ટ પ્રમાણે, ધરતી તેની ધરી પર 23.5 ડિગ્રીના એન્ગલથી ઢળેલી છે અને સૂર્યની પ્રદક્ષિણા કરે છે. સામાન્ય દિવસોમાં પૃથ્વીનો ઉત્તર ગોળાર્ધ સૂર્ય બાજુ વધારે નમેલો હોય છે. તેથી ગરમીમાં દિવસો લાંબા હોય છે. ક્યારેક દક્ષિણ ગોળાર્ધ સૂર્યની નજીક હોય છે. વર્ષમાં માત્ર બે જ દિવસ 21 માર્ચે વસંત ઋતુ વખતે અને 23 સપ્ટેમ્બરે શરદ વિષુવ દરમિયાન આ ખગોળીય ઘટના બને છે. જ્યારે સૂર્યના કિરણો પૃથ્વીની ભૂમધ્ય રેખા પર એકદમ સીધા પડે છે. તેનાથી પૃથ્વીના બંને ભાગમાં સૂર્યપ્રકાશ એકસરખો વહેંચાય છે. તેનાથી સમગ્ર ધરતી પર દિવસ અને રાત એકસરખા હોય છે.

શિયાળામાં દિવસ ટૂંકા અને રાત લાંબી કેમ?

આ દિવસ પછી સૂર્ય દક્ષિણ ગોળાર્ધ તરફ એટલે કે દક્ષિણાયન થઈ જાય છે. દિવસ નાના અને રાત લાંબી થવા લાગે છે. કારણ કે, ઉત્તર ગોળાર્ધમાં સૂર્યના કિરણો ત્રાંસા પડે છે. સાંજ જલદી એટલે કે સૂર્યાસ્ત ઝડપથી થઈ જાય છે. દિવસનું અજવાળું ઘટવાની સાથે રાત સતત લાંબી થતી જાય છે. આ ચક્ર 21-22 ડિસેમ્બર (વર્ષનો સૌથી નાનો દિવસ) સુધી ચાલે છે.

ચોમાસાની વિદાય ક્યારે?

આ સાથે જ ભારત સહિત ઉત્તર ગોળાર્ધના દેશોમાં ચોમાસાની ઋતુની વિદાય થવા લાગે છે. સવારે અને સાંજે હળવી ઠંડક અનુભવાય છે. શરદ વિષુવના સૌથી નજીકની પૂનમના ચંદ્રને વિજ્ઞાનીઓ હાર્વેસ્ટ મૂન કહે છે. આ દરમિયાન આકાશમાં ચંદ્ર વધુ ચમકદાર અને લાલાશ પડતો દેખાય છે.

23 સપ્ટેમ્બરે દિવસ અને રાત એકસરખા કેમ હોય છે?

હકીકતમાં આ દિવસે રાતની સરખામણીએ દિવસનો સમય 6થી 15 મિનિટ વધુ હોય છે. પૃથ્વીનું વાયુમંડળ સૂર્યના કિરણોને એક લેન્સની રીતે થોડો વળાંક આપે છે. તેનાથી સૂર્ય વાસ્તવિક રૂપે ક્ષિતિજની ઉપર આવતાની કેટલીક મિનિટ પહેલાં જોવા મળે છે અને ડૂબ્યા પછી પણ કેટલાક સમય સુધી જોવા મળે છે. સૂર્યોદય ત્યારે માનવામાં આવે છે, જ્યારે સૂર્યની ઉપરની ડિસ્કનો પહેલો કિનારો ક્ષિતિજ પર દેખાય છે, ન કે જ્યારે તેનું કેન્દ્ર ઉપર આવે છે. જે દિવસે વાસ્તવમાં દિવસ અને રાત એકસરખા 12 કલાકના હોય છે.