H-1B Visa: અમેરિકાનું આયોવા રાજ્ય એક એવો કાયદો બનાવવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે, જેમાં પસંદગીના વિદેશીઓને કામ પર રાખવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ કાયદો યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા વિદેશી કર્મચારીઓ, ખાસ કરીને H-1B વિઝા ધારકોને નોકરી પર રાખવાની પદ્ધતિ બદલી શકે છે. આ બિલને 'House File 2513' નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ બિલ આયોવા હાઉસમાંથી પસાર થઈ ચૂક્યું છે અને સેનેટમાં પણ પ્રારંભિક તબક્કો પાર કરી લીધો છે. જો તેને મંજૂરી મળી જશે, તો ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં કેટલાક ખાસ વિદેશી નાગરિકોને નોકરી પર રાખવા પર નવા પ્રતિબંધો લાગી શકે છે.
શું પડશે અસર?
ન્યૂઝ વીક રિપોર્ટ મુજબ, આ પ્રસ્તાવ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકાના ઘણા રાજ્યો H-1B વિઝાના ઉપયોગની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે અને વધુને વધુ સ્થાનિક કર્મચારીઓને નોકરી પર રાખવા ઇચ્છી રહ્યા છે. આવા સમયે આ બિલ પર ચર્ચા છેડાઈ છે, આ બિલના સમર્થકો જ્યાં દેશની સુરક્ષા અને નોકરીઓ સાથે જોડાયેલી ચિંતાઓનો હવાલો આપી રહ્યા છે, ત્યાં વિવેચકોનું કહેવું છે કે તેનાથી પ્રતિભા અને નિષ્પક્ષતા પર માઠી અસર પડી શકે છે.
શું છે હાઉસ ફાઇલ 2513?
હાઉસ ફાઇલ 2513એ રાજ્ય સ્તરનો પ્રસ્તાવિત કાયદો છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યની ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓ (યુનિવર્સિટીઓ/કૉલેજો)ને કેટલાક વિદેશી નાગરિકોને નોકરી આપતા અટકાવવાનો છે. આ કાયદામાં પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે કે આ કાયદો આયોવા રાજ્યમાં જાહેર યુનિવર્સિટીઓ અને કૉલેજોને 'વિદેશી દુશ્મન' (ચીન, રશિયા, ઈરાન વગેરે) દેશોના નાગરિકોને H-1B વિઝા પર નિયુક્ત કરતા અટકાવશે. આ વિધેયક 1 જુલાઈ, 2026થી અમલમાં લાવવાનો પ્રસ્તાવ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય શૈક્ષણિક સંશોધનની સુરક્ષા કરવાનો છે. આ બિલ રાજ્યના આયોવા હાઉસમાં 68-27 મતોથી પસાર થઈ ચૂક્યું છે અને હવે સેનેટમાં આગળની મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે.
ભારતીયો પર અસર પડશે?
આ પ્રસ્તાવ હેઠળ રાજ્યની યુનિવર્સિટીઓ અને કૉલેજો, કોમ્યુનિટી કૉલેજો અને કેટલીક ખાનગી સંસ્થાઓને એ છૂટ આપે છે કે તેઓ H-1B વિઝા ધારકોને નવી નોકરી ન આપે. ખાસ કરીને એવા લોકોને જે એવા દેશના નાગરિક છે જેમને અમેરિકાએ 'વિદેશી વિરોધી' અથવા 'આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપનારા દેશો'ની યાદીમાં મૂક્યા છે. આ દેશોમાં ચીન, રશિયા, ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા, ક્યુબા, સીરિયા અને વેનેઝુએલાનો સમાવેશ થાય છે. સમર્થકોનો દાવો છે કે આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય સંવેદનશીલ સંશોધનને જાસૂસી અથવા બૌદ્ધિક સંપદાની ચોરીથી બચાવવાનો છે. જો કે આ યાદીમાં ભારતનું નામ નથી, તેથી H-1B વિઝા ધરાવતા ભારતીય પ્રોફેશનલ્સ પર તેની કોઈ ખાસ અસર પડતી દેખાતી નથી.
H-1B વિઝા શું હોય છે?
જણાવી દઈએ કે H-1B વિઝા એક એવા વિઝા છે જે અમેરિકન કંપનીઓ અને સંસ્થાઓને વિદેશી નિષ્ણાતો(IT, એન્જિનિયરિંગ, હેલ્થકેર વગેરે)ને નોકરી આપવાની પરવાનગી આપે છે. આ વિઝા કાર્યક્રમનો ઉપયોગ તે કંપનીઓ અને લોકો દ્વારા મોટા પાયે કરવામાં આવે છે જે ટૅક્નોલૉજી, આરોગ્ય સેવા અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં કામ કરવા માંગે છે. આ વિઝા ભલે કામચલાઉ હોય, પરંતુ તેના દ્વારા કાયમી નાગરિકતા પણ મળી શકે છે. આ બિલના સમર્થકોનું કહેવું છે કે જોખમોને ઘટાડવા અને અમેરિકન કર્મચારીઓને પ્રાથમિકતા આપવા માટે આ બિલ જરૂરી છે. આયોવાના એક કાયદા નિર્માતા ટેલર કોલિન્સે જણાવ્યું હતું કે જાસૂસી અને નોકરીની તકો સાથે જોડાયેલી ચિંતાઓને કારણે જ આ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવ્યો છે.
જો કે આ બિલને શિક્ષણવિદો અને વિવિધ સંગઠનોની ટીકાનો પણ સામનો કરવો પડ્યો છે. કેટલાક લોકોનો તર્ક છે કે તે લોકોને તેમના કૌશલ્યને બદલે તેમની રાષ્ટ્રીયતાના આધારે અયોગ્ય રીતે નિશાન બનાવે છે. વળી, અન્ય લોકો ચેતવણી આપે છે કે આનાથી કાયદાકીય પડકારો ઊભા થઈ શકે છે અને વૈશ્વિક પ્રતિભા સુધીની પહોંચને મર્યાદિત કરીને યુનિવર્સિટીઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
