Vinesh Phogat : Cleared for the mat by SC : ભારતીય ઓલિમ્પિયન મહિલા રેસલર વિનેશ ફોગાટને સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી મોટી રાહત મળી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે વિનેશને 30 અને 31 મેના રોજ યોજાનારી એશિયન ગેમ્સ 2026 સિલેક્શન ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (WFI) દ્વારા દિલ્હી હાઈકોર્ટના આદેશ સામે દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના નિર્ણય પર સ્ટે મૂકવાનો ઈનકાર કર્યો છે. જો કે, આ રાહત આપવાની સાથે જ કોર્ટે વિનેશ ફોગાટ દ્વારા ડોપિંગ ટેસ્ટ ચૂકવા બદલ તેની સામે ગંભીર સવાલો પણ ઉઠાવ્યા છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટના વલણ સામે નારાજગી, પણ ટ્રાયલ્સમાં રોક નહીં
સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ પી. એસ. નરસિમ્હા અને જસ્ટિસ આલોક અરાધેની બેન્ચે આ મામલે સુનાવણી કરી હતી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, ટ્રાયલ્સ શરૂ થવાને હવે ગણતરીના કલાકો જ બાકી હોવાથી અમે વિનેશને ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેતા રોકીશું નહીં.
આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે વિનેશ ફોગાટને નોટિસ પાઠવીને જવાબ માગ્યો છે અને ભવિષ્યમાં આ કાયદાકીય પાસાંની વિગતવાર તપાસ કરવાનું નક્કી કર્યું છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચુકાદાની રીતભાત અંગે પણ ચિંતા
જો કે, સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે એ વાત પર આશ્ચર્ય અને નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી કે દિલ્હી હાઈકોર્ટે જે રીતે વિનેશને વચગાળાની રાહત આપી, તે અભિગમ યોગ્ય નહોતો.
વાત એમ છે કે, દિલ્હી હાઈકોર્ટે વિનેશ ફોગાટને આગામી એશિયન ગેમ્સના સિલેક્શન ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેવાની રાહત આપી હતી. આ દરમિયાન હાઈકોર્ટે રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયાની નીતિને ભેદભાવપૂર્ણ ગણી હતી. પરંતુ
સુપ્રીમ કોર્ટનું માનવું છે કે, હાઈકોર્ટે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય રમતગમતની બાબતોમાં આટલી હદે દખલગીરી ન કરવી જોઈએ કારણ કે તેનાથી રમતોનું આયોજન અને શેડ્યૂલ ખોરવાઈ જાય છે.
સુપ્રીમ કોર્ટનું કહેવું હતું કે, હાઈકોર્ટે સમગ્ર મામલાની વિગતવાર તપાસ કર્યા વિના ઉતાવળમાં વચગાળાના આદેશો કેમ આપ્યા?
ડોપિંગ ટેસ્ટ ચૂકી જવા બદલ કોર્ટના આકરા સવાલ
આ સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે વિનેશ ફોગાટના ડોપિંગ ટેસ્ટ ચૂકી જવાના મુદ્દાને ગંભીર ગણાવ્યો હતો. જસ્ટિસ નરસિમ્હાએ વિનેશના વકીલને સવાલ કર્યો કે, વિનેશે ડિસેમ્બર 2024માં મેટરનિટી લીવ (પ્રસૂતિ રજા) અને સબેટિકલ (વિરામ) લીધો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, તેઓ ઓગસ્ટ 2025માં પરત ફરશે. ત્યારબાદ વિનેશે ફેડરેશનને જાણ કરી કે તે 1 જાન્યુઆરી, 2026થી ઉપલબ્ધ થશે. પરંતુ, જાન્યુઆરી 2026માં વિનેશ ડોપિંગ ટેસ્ટ ચૂકી ગઈ હતી.
ઇન્ટરનેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (ITA)એ વિનેશની એ દલીલને ફગાવી દીધી હતી કે, તે હરિયાણામાં ધારાસભ્ય તરીકે વિધાનસભા સત્રમાં વ્યસ્ત હોવાને કારણે ટેસ્ટ આપી શકી નહોતી. કોર્ટે આ બાબતને રમતની ગરિમા અને નિયમોના ભંગ સમાન ગણાવી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
રેસલિંગ ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયાની નવી પસંદગી નીતિ અનુસાર, એશિયન ગેમ્સની ટ્રાયલ્સ માટે માત્ર એવા જ રેસલર્સને લાયક ગણ્યા હતા, જેમણે જેમણે 2025-26ની તાજેતરની ડોમેસ્ટિક ટુર્નામેન્ટ્સ (જેમ કે સીનિયર નેશનલ કે ફેડરેશન કપ) માં મેડલ જીત્યા હોય. વિનેશ ફોગાટ પેરિસ ઓલિમ્પિક્સ 2024 બાદ રમતથી દૂર હોવાના કારણે અને માતા બન્યા બાદ રિકવરીના સમયગાળામાં હોવાથી આ ટુર્નામેન્ટ્સ રમી શકી નહોતી, જેના કારણે ફેડરેશને તેને અયોગ્ય જાહેર કરી હતી.
આ નીતિને વિનેશે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પડકારી હતી. હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચે ચુકાદો આપ્યો હતો કે ફેડરેશનની આ નીતિ ભેદભાવપૂર્ણ છે અને તે વિનેશ જેવા આઇકોનિક ખેલાડીઓને મેટરનિટી લીવના કારણે બહાર રાખે છે, જે ખોટું છે. હાઈકોર્ટે 'રમત અને ન્યાયના હિતમાં' વિનેશને ટ્રાયલ્સમાં સામેલ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જેની સામે WFI એ સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા.
હવે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ લીલી ઝંડી આપી દેતા વિનેશ ફોગાટ માટે મેદાન પર પરત ફરવાનો રસ્તો સાફ થઈ ગયો છે, પરંતુ આગામી સમયમાં ડોપિંગ ટેસ્ટના વિવાદ પર તેણે કોર્ટમાં જવાબ આપવો પડશે.
