વોટર લિસ્ટ કેસમાં સોનિયા ગાંધીની મુશ્કેલી વધી, દિલ્હી કોર્ટે જૂનો આદેશ રદ કરી ફરી સુનાવણીનો આપ્યો આદેશ

Sonia Gandhi Voter List Case: સોનિયા ગાંધીનું નામ વોટર લિસ્ટમાં સામેલ કરવા સંબંધિત મામલામાં દિલ્હીની અદાલતે મેજિસ્ટ્રેટના જૂના આદેશને રદ કરી દીધો છે. દાન કરનાર વિકાસ ત્રિપાઠીનો આક્ષેપ છે કે, સોનિયા ગાંધીનું નામ 1980ની મતદાર યાદીમાં ઉમેરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તેમણે ભારતીય નાગરિકતા 1983માં મેળવી હતી. તેમણે કથિત બોગસ દસ્તાવેજોના ઉપયોગનો આક્ષેપ કરીને FIR નોંધવાની માંગ કરી હતી. મેજિસ્ટ્રેટે અગાઉ આ માંગ ફગાવી દીધી હતી. હવે સ્પેશિયલ જજ વિશાલ ગોગનેએ કેસ ફરીથી ACJM કોર્ટમાં મોકલી આપ્યો છે. ત્યાં 29 સપ્ટેમ્બરે નવેસરથી સુનાવણી થશે.

સોનિયા ગાંધીનું વોટર લિસ્ટમાં નામ ઉમેરવાના કેસમાં ઝટકો

કોંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીને વોટર લિસ્ટમાં નામ ઉમેરવાના કેસમાં કોર્ટ તરફથી મોટો આંચકો લાગ્યો છે. દિલ્હીની એક અદાલતે મેજિસ્ટ્રેટના તે આદેશને રદ કરી દીધો છે, જેમાં મામલાની તપાસ માટે FIR નોંધવાનો આદેશ આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો. અદાલતે કહ્યું કે, મેજિસ્ટ્રેટનો આદેશ પૂરતા કારણો વિના આપવામાં આવ્યો હતો અને તેમાં કેસ પર યોગ્ય રીતે વિચાર કરવામાં આવ્યો હોવાના સંકેત મળતા નથી. અદાલતે આ મામલાને ફરીથી મેજિસ્ટ્રેટ પાસે મોકલીને નવેસરથી સુનાવણી કરવા અને સ્પષ્ટ કારણો સાથે આદેશ પસાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

આ મામલો વિકાસ ત્રિપાઠી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી ક્રિમિનલ રિવિઝન પીટિશન સાથે જોડાયેલો છે. ત્રિપાઠીનો આક્ષેપ છે કે, સોનિયા ગાંધીનું નામ નવી દિલ્હી સંસદીય મતક્ષેત્રની મતદાર યાદીમાં 1980માં જ સામેલ કરી લેવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તેમણે ભારતની નાગરિકતા 1983માં મેળવી હતી. તેમનો દાવો છે કે, 1982માં નામ હટાવાયું અને 1983માં ફરીથી મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું.

ફરિયાદીએ આક્ષેપ કર્યો છે કે, મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરાવવા માટે કથિત રીતે બોગસ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ જ આધારે તેમણે FIR નોંધીને તપાસ કરવાની માંગ કરી હતી.

મેજિસ્ટ્રેટના જૂના આદેશ પર કોર્ટે શું કહ્યું?

મીડિયા અહેવાલો મુજબ, દ્વારકા કોર્ટના સ્પેશિયલ જજ વિશાલ ગોગનેએ નીચલી કોર્ટના આદેશને ‘નોન-સ્પિકિંગ’ એટલે કે એવો આદેશ ગણાવ્યો, જેમાં પૂરતા અને સ્પષ્ટ કારણો દર્શાવાયા નહોતા. કોર્ટના જણાવ્યા મુજબ, આદેશમાં તથ્યો અને કાનૂની પાસાઓ પર પૂરતો વિચાર જોવા મળતો નથી.

કોર્ટે કહ્યું કે મેજિસ્ટ્રેટે એ નક્કી કરવાનું હતું કે, ફરિયાદમાં કોગ્નિઝેબલ ગુનાના આક્ષેપો બને છે કે નહીં અને FIRની માંગ પર શું આદેશ આપવો જોઈએ. તેના બદલે જૂના આદેશમાં નાગરિકતાના મુદ્દા અને સંબંધિત સંસ્થાઓના ક્ષેત્રાધિકાર પર વધુ ધ્યાન જતું રહ્યું. અદાલતે એમ પણ કહ્યું કે, ફરિયાદમાં કરવામાં આવેલા આક્ષેપોને માત્ર એ આધારે ફગાવી શકાય નહીં કે તેમાં પૂરતી વિગતો નથી, જ્યાં સુધી સંબંધિત તથ્યો અને આક્ષેપો પર યોગ્ય રીતે વિચાર કરવામાં ન આવે.

1980, 1982 અને 1983ના વોટર લિસ્ટનું કનેક્શન શું છે?

કોર્ટે ખાસ કરીને એ વાત તરફ ધ્યાન દોર્યું કે, જૂના આદેશમાં 1980, 1982 અને 1983ની મતદાર યાદીઓમાં સોનિયા ગાંધીના નામ ઉમેરાવા, હટાવવા અને ફરી ઉમેરાવાના ક્રમ પર પૂરતી ચર્ચા કરવામાં આવી નહોતી. અદાલતના જણાવ્યા અનુસાર, ફરિયાદમાં મૂકવામાં આવેલા આક્ષેપોને ધ્યાનમાં રાખીને એ સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી હતું કે, આ ઘટનાક્રમનું કાનૂની મહત્વ શું છે, અને ફરિયાદને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દેવાનો આધાર શું હતો.

પોલીસ રિપોર્ટ અને તપાસ પર પણ ઉઠ્યા સવાલ

કોર્ટે કહ્યું કે, મેજિસ્ટ્રેટે સંબંધિત પોલીસ અધિકારીની દલીલો પણ સાંભળી નહોતી અને સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશનથી સ્ટેટસ રિપોર્ટ મંગાવ્યો નહોતો. કોર્ટે તેને પણ જૂના આદેશની ખામી ગણાવી હતી.
જોકે, સ્પેશિયલ જજે એ સ્પષ્ટ કર્યું કે, રિવિઝન કોર્ટ પોતે મેજિસ્ટ્રેટની ભૂમિકા ભજવી શકે નહીં. તેથી તે સીધો FIR નોંધવાનો આદેશ આપી શકે નહીં. FIR માટેની ફરિયાદ પર નિર્ણય લેવાનો અધિકાર સંબંધિત મેજિસ્ટ્રેટ પાસે જ રહેશે.

હવે આગળ શું થશે?

દિલ્હી કોર્ટે મામલાને પાછો ACJM કોર્ટ પાસે મોકલી દીધો છે. હવે ત્યાં ફરિયાદ પર નવેસરથી સુનાવણી થશે. મેજિસ્ટ્રેટ પોલીસ અધિકારીની વાત સાંભળીને અને જરૂરી તપાસ કર્યા બાદ એ સવાલ પર કારણો સાથે આદેશ આપશે કે, ફરિયાદમાં મુકાયેલા આક્ષેપોથી કોઈ કોગ્નિઝેબલ ગુનો બને છે કે નહીં. આ મામલો હવે 29 સપ્ટેમ્બરે ACJM સમક્ષ રજૂ થશે.

આ રીતે દિલ્હી કોર્ટના તાજા આદેશનો અર્થ એ નથી કે સોનિયા ગાંધી સામે મૂકવામાં આવેલા આક્ષેપો સાબિત થઈ ગયા છે, અથવા FIR કરવાનો આદેશ થઈ ગયો છે. અદાલતે હાલમાં માત્ર જૂના આદેશને રદ કરીને મામલા પર કાયદા મુજબ નવેસરથી નિર્ણય લેવા કહ્યું છે.