રામ મંદિર દાન વિવાદ: 124 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચ પર SITની નજર, પ્રાણ પ્રતિષ્ઠાના બિલનું પણ થશે ઓડિટ

Ram Mandir SIT probe expansion: અયોધ્યા રામ મંદિર ટ્રસ્ટમાં દાનની ચોરીના વિવાદ વચ્ચે હવે વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT)એ પોતાની તપાસનો વ્યાપ વધાર્યો છે. એસઆઈટી હવે ટ્રસ્ટ દ્વારા છેલ્લા બે વર્ષમાં હાઈ-પ્રોફાઈલ આયોજનો પાછળ ખર્ચવામાં આવેલા ₹124 કરોડથી વધુની રકમની તપાસ કરી રહી છે.

₹124 કરોડના ખર્ચનું થશે નાણાકીય ઓડિટ

SITના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસ ટીમ ટ્રસ્ટના છેલ્લા બે વર્ષના નાણાકીય રેકોર્ડનું ઊંડાણપૂર્વક ઓડિટ કરી રહી છે. આ તપાસમાં ઓડિટ રિપોર્ટ્સ, પેમેન્ટ વાઉચર્સ, બિલ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (CA)ના રેકોર્ડ અને ખર્ચના નિવેદનોની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે, જેથી એ જાણી શકાય કે આ ભંડોળનો ઉપયોગ ટ્રસ્ટની નક્કી કરેલી નાણાકીય પ્રક્રિયાઓ અને મંજૂરીઓ અનુસાર થયો છે કે નહીં. જોકે, SITએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ એક વ્યાપક ઓડિટ પ્રક્રિયાનો ભાગ છે અને હજુ સુધી નાણાકીય ગેરરીતિ અંગે કોઈ આખરી તારણ પર પહોંચાયું નથી.

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવ પાછળ ₹113 કરોડનો ખર્ચ

ટ્રસ્ટ દ્વારા સૌથી મોટો ખર્ચ જાન્યુઆરી 2024માં યોજાયેલા રામલલાના પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવ પાછળ કરવામાં આવ્યો હતો, જે આશરે ₹113 કરોડ હતો. આ ભવ્ય આયોજનમાં અંદાજે 8,000 મહેમાનોએ હાજરી આપી હતી. SIT દ્વારા તપાસવામાં આવી રહેલા ઓડિટ રેકોર્ડ મુજબ, મુખ્ય ખર્ચાઓ આ મુજબ છે:

• શેડ અને ટેન્ટ સિટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: ₹35.97 કરોડ
• અક્ષત પૂજન અભિયાન: ₹30.85 કરોડ
• પ્રચાર અને જાહેરાત: ₹21.77 કરોડ
• ડેકોરેશન અને લાઇટિંગ: ₹14.62 કરોડ
• અન્ન ક્ષેત્ર (ભોજન વ્યવસ્થા): ₹5.11 કરોડ
• ધાર્મિક વિધિઓ: ₹1.06 કરોડ
• રાગ સેવા (ભક્તિ સંગીત): ₹93 લાખ
• સાઉન્ડ સિસ્ટમ: ₹68 લાખ
• વીજળી અને મંડળ પૂજન: ₹43-43 લાખ (બંને માટે અલગ-અલગ)
• પરચુરણ તૈયારીઓ: ₹51 લાખ

મહાકુંભ અને ધ્વજારોહણ કાર્યક્રમ પણ તપાસના દાયરામાં

પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા ઉપરાંત, જાન્યુઆરી 2025માં યોજાયેલી પ્રથમ 'પ્રતિષ્ઠા દ્વાદશી'ના આયોજન પાછળ ખર્ચાયેલા ₹83 લાખ (જેમાં ₹52 લાખ લાઇટિંગ અને ડેકોરેશનના હતા)ની પણ તપાસ થઈ રહી છે. આ સાથે જ, મહાકુંભ દરમિયાન અયોધ્યા આવેલા શ્રદ્ધાળુઓની વ્યવસ્થા પાછળ ખર્ચ કરાયેલા ₹43 લાખની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે.

બીજી તરફ, 25 નવેમ્બર 2025ના રોજ યોજાયેલા રામ મંદિર ધ્વજારોહણ કાર્યક્રમનો ખર્ચ ₹10.12 કરોડ નોંધાયો હતો, જેમાં પીએમ મોદી સહિત આશરે 6,000 મહેમાનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ આંકડાના આધારે મહેમાન દીઠ સરેરાશ ₹16,000નો ખર્ચ થયો હોવાનું સામે આવ્યું છે, જેથી SIT આ ખર્ચ માટેની નાણાકીય મંજૂરીઓ અને નિયમોની તપાસ કરી રહી છે.

સોના-ચાંદીના દાનના રેકોર્ડની ચકાસણી

ખર્ચ સિવાય SIT શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા રામલલાને અર્પણ કરાયેલા સોના અને ચાંદીના રેકોર્ડની પણ ચકાસણી કરી રહી છે. ટ્રસ્ટના રેકોર્ડ મુજબ, નવેમ્બર 2024થી ફેબ્રુઆરી 2025 વચ્ચે 2.3 કિલો સોનું અને 83.3 કિલો ચાંદી દાનમાં મળી હતી. જ્યારે મહાકુંભ દરમિયાન વધારાનું 1.5 કિલો સોનું અને 28 કિલો ચાંદી દાન તરીકે આવ્યા હતા. તપાસકર્તાઓ આ કિંમતી ધાતુઓની ઇન્વેન્ટરી, સ્ટોરેજ વ્યવસ્થા અને વર્તમાન સ્થિતિના દસ્તાવેજો ક્રોસ-ચેક કરી રહ્યા છે.

ટ્રસ્ટમાં મોટો ફેરબદલ: ચંપત રાય અને અનિલ મિશ્રાના રાજીનામા

દાનની ચોરીના આ વિવાદની સીધી અસર ટ્રસ્ટના વહીવટ પર પડી છે. ટ્રસ્ટે જનરલ સેક્રેટરી ચંપત રાય અને ટ્રસ્ટી ડૉ. અનિલ મિશ્રાના રાજીનામા સ્વીકારી લીધા છે, જેમણે આ વિવાદ વચ્ચે પોતાના પદ પરથી હટી જવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. હાલમાં ટ્રસ્ટી કૃષ્ણ મોહનને વચગાળાના જનરલ સેક્રેટરી બનાવવામાં આવ્યા છે. ટ્રસ્ટે જણાવ્યું છે કે આ વિવાદથી ટ્રસ્ટ અને અયોધ્યા બંનેની છબીને નુકસાન થયું છે, તેથી વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી લાવવા માટે વહીવટી સમીક્ષા શરૂ કરવામાં આવી છે.