US Navy Drone: અમેરિકન નૌકાદળનું એક એડવાન્સ્ડ સર્વેલન્સ ડ્રોન MQ-4C ટ્રાઈટન છ કલાક સુધી ક્યુબાના સમગ્ર દક્ષિણ કિનારા પર ચક્કર લગાવતું રહ્યું. આ ડ્રોન જેક્સનવિલેથી ઉડ્યું હતું. તેણે ક્યુબાના દક્ષિણ કિનારાની સમગ્ર લંબાઈને સ્કેન કરી અને સેન્ટિયાગો ડી ક્યુબા પાસે 2 કલાક સુધી ફરતું રહ્યું. ત્યારબાદ હવાનાની આસપાસ 2 કલાક ચક્કર લગાવ્યા પછી તે પાછું ફર્યું. ફ્લાઇટ ટ્રેકર્સનું કહેવું છે કે તેમણે અગાઉ ક્યારેય આ ડ્રોનને ક્યુબાની આટલી નજીક જોયું ન હતું. સામાન્ય રીતે આ ડ્રોન યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારો જેવા કે બ્લેક સી, પર્શિયન ગલ્ફ અને ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં જોવા મળે છે. આ ઉડાનનો સમય અને રૂટ બંને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
અગાઉ ક્યારેય આવું બન્યું નથી!
MQ-4C ટ્રાઈટન અમેરિકન નૌકાદળનું સૌથી એડવાન્સ્ડ અનમેન્ડ એરિયલ વ્હીકલ (UAV) છે. એક ડ્રોનની કિંમત આશરે 2000 કરોડ રૂપિયા છે. તે ખૂબ ઊંચાઈ પર ઉડી શકે છે, લાંબા સમય સુધી હવામાં રહી શકે છે અને મોટા વિસ્તારની દેખરેખ કરી શકે છે. આ ડ્રોન રડાર, કેમેરા અને ઈલેક્ટ્રોનિક સેન્સર્સથી સજ્જ છે જે જમીન અને સમુદ્ર પરની દરેક ગતિવિધિને ટ્રેક કરી શકે છે. આ વખતે આ ડ્રોન ક્યુબાના સમગ્ર દક્ષિણ કિનારાને નજીકથી સ્કેન કરતું હવાના પહોંચ્યું. આવી નજીકની દેખરેખ અગાઉ ક્યારેય જોવામાં આવી નથી.
ટ્રમ્પનું નિવેદન અને પેન્ટાગોનની તૈયારીઓ
આ ડ્રોનની ઉડાનનો સમય ખૂબ જ શંકાસ્પદ છે. હાલમાં અમેરિકન રાષ્ટ્ર પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેમને ક્યુબાને કોઈને કોઈ સ્વરૂપે લેવાનું સન્માન મળશે. પેન્ટાગોન ચુપચાપ ક્યુબામાં સંભવિત ઓપરેશનનું પ્લાનિંગ કરી રહ્યું છે. આ દરમિયાન અમેરિકાએ ક્યુબાનો તેલ પુરવઠો પણ રોકી દીધો છે, જેનાથી ક્યુબાની અર્થવ્યવસ્થા પર દબાણ વધી ગયું છે. દસ વર્ષમાં પહેલીવાર એક અમેરિકન પ્રતિનિધિમંડળ હવાના પહોંચ્યું છે. આ બધી ઘટનાઓ એકસાથે બની રહી છે, જેનાથી ક્યુબામાં ચિંતા વધી ગઈ છે.
'વેનેઝુએલા પેટર્ન'
સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે આ એ જ MQ-4C ટ્રાઈટન ડ્રોન છે જે ગત વખતે જેક્સનવિલેથી ઉડાન ભરીને વેનેઝુએલા પાસે 10 કલાકના રેકી મિશન પર ગયું હતું. તે ઉડાનના બરાબર ત્રણ મહિના પછી અમેરિકાએ કારાકાસ પર દરોડો પાડ્યો અને રાષ્ટ્ર પ્રમુખ નિકોલસ માદુરોને પકડી લીધા. હવે બરાબર તે જ પ્રકારનું ડ્રોન ક્યુબાની આસપાસ 6 કલાક સુધી દેખરેખ કરી રહ્યું છે. ઘણા નિષ્ણાતો તેને 'વેનેઝુએલા પેટર્ન' કહી રહ્યા છે. ક્યુબાએ આ બાબત પર ગંભીરતાથી ધ્યાન આપવું જોઈએ.
અમેરિકા ક્યુબા પર કેમ નજર રાખી રહ્યું છે?
ક્યુબા લાંબા સમયથી અમેરિકા માટે એક જૂનો મુદ્દો રહ્યો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ક્યુબાની કોમ્યુનિસ્ટ સરકારને નબળી પાડવા માંગે છે. તેલ પુરવઠો રોકવો, ડ્રોનથી દેખરેખ વધારવી અને પ્રતિનિધિમંડળ મોકલવું – આ તમામ પગલાં ક્યુબા પર દબાણ લાવવા માટે હોય તેવું લાગે છે.
અમેરિકા ક્યુબાને લોકશાહી તરફ લાવવા માંગે છે, પરંતુ ક્યુબા તેને પોતાની આંતરિક બાબત માને છે. જો અમેરિકા કોઈ સૈન્ય કાર્યવાહી કરે છે, તો તે સમગ્ર લેટિન અમેરિકામાં મોટું તણાવ પેદા કરી શકે છે. હાલમાં સ્થિતિ ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે. અમેરિકન ડ્રોનની ઉડાન સ્પષ્ટ સંકેત આપી રહી છે કે પેન્ટાગોન ક્યુબા પર નજર રાખી રહ્યું છે. ટ્રમ્પનું નિવેદન અને વેનેઝુએલાવાળી જૂની ઘટનાને જોતા ક્યુબા સરકારે સતર્ક રહેવું પડશે. ક્યુબાના નેતાઓ અત્યારે ચૂપ છે, પરંતુ આંતરિક સ્તરે તૈયારીઓ ચોક્કસપણે ચાલી રહી હશે. દુનિયા આ વાત પર નજર રાખી રહી છે કે શું ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ક્યુબા વિરુદ્ધ કોઈ મોટું પગલું ભરે છે કે પછી વાતચીત દ્વારા મામલો ઉકેલાય છે.
