US Attack on Venezuela : અમેરિકા દ્વારા વેનેઝુએલા પર કરવામાં આવેલી સૈન્ય કાર્યવાહી અને પ્રમુખ નિકોલસ માદુરો તથા તેમના પત્નીની ધરપકડ બાદ વૈશ્વિક રાજકારણમાં મોટો ભૂકંપ આવ્યો છે. દુનિયાની મોટી શક્તિઓ આ મુદ્દે બે સ્પષ્ટ જૂથોમાં વહેંચાઈ ગઈ છે. રશિયા અને ચીન જેવા દેશોએ આને ખુલ્લો હુમલો ગણાવીને આકરી નિંદા કરી છે, જ્યારે કેટલાક દેશોએ અમેરિકાના આ પગલાનું સમર્થન કર્યું છે. આ ઘટનાએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા, દેશની સાર્વભૌમત્વ અને સૈન્ય હસ્તક્ષેપને લઈને નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે.
વિરોધ કરનારા દેશો અને નેતાઓ
અમેરિકાના આ પગલાનો સૌથી તીખો વિરોધ રશિયા અને ચીન તરફથી આવ્યો છે.
રશિયા: રશિયાના વિદેશ મંત્રાલયે અમેરિકાને એક સાર્વભૌમ દેશના કાયદેસર રીતે ચૂંટાયેલા પ્રમુખ અને તેમના પત્નીને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાની અપીલ કરી છે. રશિયાએ કહ્યું કે કોઈપણ વિવાદનો ઉકેલ માત્ર સંવાદ દ્વારા જ લાવી શકાય છે.
ચીન: ચીને અમેરિકન હવાઈ હુમલાને ‘દાદાગીરીભર્યું પગલું’ ગણાવ્યું અને કહ્યું કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરનું ગંભીર ઉલ્લંઘન છે.
બ્રાઝિલ: બ્રાઝિલના પ્રમુખ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વાએ આ કાર્યવાહીને ‘અસ્વીકાર્ય હદ’ ગણાવી અને કહ્યું કે આ વેનેઝુએલાની સાર્વભૌમત્વ પર ગંભીર હુમલો છે.
મેક્સિકો: મેક્સિકોના પ્રમુખ ક્લાઉડિયા શિનબામે માદુરોની ધરપકડની નિંદા કરી અને કહ્યું કે જો અમેરિકા વેનેઝુએલાનું શાસન પોતાના હાથમાં લેશે તો તેમનું કેબિનેટ સંબંધોની સમીક્ષા કરશે.
સમર્થન કરનારા દેશો અને નેતાઓ
કેટલાક દેશો અને નેતાઓએ અમેરિકાની આ કાર્યવાહીનું ખુલ્લેઆમ સમર્થન કર્યું છે.
આર્જેન્ટિના: પ્રમુખ જેવિયર મિલેઈએ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, 'આઝાદી આગળ વધી રહી છે. આઝાદી ઝિંદાબાદ.'
ઇક્વાડોર: પ્રમુખ ડેનિયલ નોબોઆએ કહ્યું કે 'નાર્કો-ચાવિસ્ટા અપરાધીઓ'નો અંત નજીક છે.
કેનેડા: વડાપ્રધાન માર્ક કાર્નીએ કહ્યું કે તેમની સરકાર વેનેઝુએલાના લોકો માટે લોકશાહી, શાંતિ અને સમૃદ્ધિના અવસરનું સ્વાગત કરે છે.
ઈલોન મસ્ક: ટેક અબજોપતિ મસ્કે X પર લખ્યું, 'અભિનંદન, પ્રમુખ ટ્રમ્પ. આ સમગ્ર વિશ્વની જીત છે અને દરેક જગ્યાએ રહેલા દુષ્ટ સરમુખત્યારો માટે સ્પષ્ટ સંદેશ છે.'
સંયમ અને સાવચેતીભર્યું વલણ
યુરોપના મોટાભાગના દેશોએ સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે.
ઇટાલી: વડાપ્રધાન જ્યોર્જિયા મેલોનીએ કહ્યું કે બાહ્ય સૈન્ય કાર્યવાહી યોગ્ય માર્ગ નથી, પરંતુ માદક પદાર્થોની તસ્કરીને પ્રોત્સાહન આપતા રાજ્યો સામે રક્ષણાત્મક હસ્તક્ષેપ કાયદેસર હોઈ શકે છે.
બ્રિટન: વડાપ્રધાન કીયર સ્ટાર્મરે સ્પષ્ટ કર્યું કે બ્રિટન આ કાર્યવાહીમાં સામેલ નહોતું, પરંતુ તેમણે કહ્યું કે બ્રિટન લાંબા સમયથી વેનેઝુએલામાં સત્તા પરિવર્તનનું સમર્થન કરતું રહ્યું છે અને માદુરોને ગેરકાયદેસર પ્રમુખ માનતું રહ્યું છે.
ફ્રાન્સ: પ્રમુખ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને કહ્યું કે વેનેઝુએલાના લોકો નિકોલસ માદુરોની તાનાશાહીમાંથી મુક્ત થયા છે અને આગામી સત્તા પરિવર્તન શાંતિપૂર્ણ અને લોકતાંત્રિક હોવું જોઈએ.
યુરોપિયન યુનિયન: EUએ તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવાની અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું સન્માન કરવાની અપીલ કરી છે.
અમેરિકામાં જ વિરોધ
અમેરિકાની અંદર પણ આ કાર્યવાહીનો તીખો વિરોધ જોવા મળ્યો.
ન્યૂયોર્કના મેયર: મેયર મમદાનીએ કહ્યું કે કોઈ સાર્વભૌમ દેશ પર એકપક્ષીય હુમલો યુદ્ધની કાર્યવાહી છે અને આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે.
બર્ની સેન્ડર્સ: સેનેટર બર્ની સેન્ડર્સે ટ્રમ્પ પર કાયદા પ્રત્યે અનાદરનો આરોપ લગાવ્યો અને આને 'ખુલ્લો સામ્રાજ્યવાદ' ગણાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે આ પગલું અમેરિકા અને દુનિયા બંનેને ઓછું સુરક્ષિત બનાવે છે.
ટ્રમ્પની ભવિષ્યની યોજના
માદુરોની ધરપકડ બાદ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા ત્યાં સુધી વેનેઝુએલાને ‘ચલાવશે’, જ્યાં સુધી સત્તાનું સુરક્ષિત હસ્તાંતરણ ન થઈ જાય. તેમણે એ પણ કહ્યું કે અમેરિકા વેનેઝુએલાના વિશાળ તેલ ભંડારનો ઉપયોગ કરશે અને અન્ય દેશોને મોટી માત્રામાં તેલ વેચશે.
