ભારત સહિત 60 દેશો પર ટૅરિફ મુદ્દે અમેરિકામાં જ વિવાદ, ટ્રમ્પ વિરુદ્ધ કોર્ટમાં પહોંચ્યા 25 રાજ્યો

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારત સહિત લગભગ 60 દેશો પર લાદવામાં આવેલા સેક્શન 301 ટૅરિફ સામે ડેમોક્રેટિક પક્ષના નેતૃત્વવાળા 25 અમેરિકન રાજ્યોના ગઠબંધને યુએસ કોર્ટ ઑફ ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડમાં એક મોટો કેસ દાખલ કર્યો છે. આ ગંભીર પગલાથી ગ્રાહકો અને વ્યવસાયો પર આર્થિક બોજ અત્યંત વધી જશે તેવી સ્પષ્ટ દલીલ કોર્ટમાં કરવામાં આવી છે. આ કાયદાકીય લડાઈથી વૈશ્વિક વેપાર ક્ષેત્રે પણ મોટો તણાવ ઊભો થયો છે.

ભારત પર લાગુ ટૅરિફ દર

હાલમાં ભારત પર આ ટૅરિફ હેઠળ 10 ટકા ટૅરિફ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે અગાઉ અમેરિકા દ્વારા 12.5 ટકા ટૅરિફ પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતે ગત 14 જૂને પોતાની વિદેશ વેપાર નીતિમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સંશોધન કરીને બળજબરીથી મજૂરી કરાવીને બનાવવામાં આવતી ચીજવસ્તુઓની આયાત પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, ત્યારબાદ આ દર ઘટાડીને 10 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો. આ મામલે હજુ પણ અન્ય તપાસો ચાલુ છે જેના પરિણામો આવવાના બાકી છે.

ગેરકાયદેસર અને મનસ્વી નીતિઓ

આ મુકદ્દમા અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સેક્શન 301ની કાનૂની પ્રક્રિયાગત આવશ્યકતાઓને અનુસરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે અને મજૂરીના શોષણને ડામવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે કોઈ સ્પષ્ટ જોડાણ સ્થાપિત કર્યા વિના મનસ્વી રીતે ટૅરિફ લાદી રહ્યું છે. ન્યુયોર્કના એટર્ની જનરલ લેટિશિયા જેમ્સ અને ગવર્નર કેથી હોચુલ સહિતના ગઠબંધને કોર્ટને આ ટૅરિફને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવા વિનંતી કરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાર્યા પછી પણ વહીવટીતંત્ર નવા ટૅરિફ દ્વારા પરિવાર અને વ્યવસાયો પર ગેરકાયદેસર રીતે કર લાદવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

આર્થિક બોજ અને આક્ષેપો

કેલિફોર્નિયાના એટર્ની જનરલ રોબ બોન્ટાએ પણ જણાવ્યું હતું કે ટૅરિફ એ એક પ્રકારનો ટેક્સ છે અને અમેરિકન લોકો પ્રમુખની નિષ્ફળ તેમજ ગેરકાયદેસર આર્થિક નીતિના વધારાના ખર્ચને સહન કરી શકે નહીં. આ મુકદમામાં એ પણ દલીલ કરવામાં આવી છે કે વહીવટીતંત્રની તપાસમાં માત્ર 3 પ્રોડક્ટ્સને બળજબરીથી મજૂરી સાથે જોડાયેલી દર્શાવવામાં આવી હતી, છતાં ડઝનબંધ દેશો પર વ્યાપક ટૅરિફ લાદવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ કાર્યાલયે પ્રભાવિત દેશો તરફથી મળેલી રજૂઆતોને પર્યાપ્ત રીતે ધ્યાનમાં લીધી ન હોવાનો પણ ગંભીર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અનિશ્ચિતતા

આ સમગ્ર વિવાદને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર બજારો અને સપ્લાય ચેઇનમાં ભારે અનિશ્ચિતતા છવાઈ ગઈ છે. નિષ્ણાતોના મતે આ પ્રકારના એકપક્ષીય નિર્ણયો વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા અને વેપાર સંબંધો પર લાંબા ગાળે વિપરીત અસરો સર્જી શકે છે. આગામી દિવસોમાં કોર્ટ દ્વારા આ કેસમાં શું ન્યાયિક નિર્ણય લેવામાં આવે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વના બજારોની વિશેષ નજર ટકેલી છે.