ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષ વચ્ચે મોટો વળાંક: 23 વર્ષ બાદ યુએસ આર્મીએ ઈરાક છોડ્યું! તેહરાનમાં ઉજવણી
Summarized by AI; it may make mistakes. Check important info
Summarized by AI; it may make mistakes. Check important info
US military withdrawal Iraq: ઈરાકમાં છેલ્લા બે દાયકાથી ચાલી રહેલો અમેરિકન સૈન્ય દખલ હવે સત્તાવાર રીતે પૂર્ણ થઈ ગયો છે. અમેરિકન સેનાએ ઈરાકમાં પોતાના આખરી બચેલા સૈન્ય મથકો પણ સંપૂર્ણપણે ખાલી કરી દીધા છે. આ સાથે જ વર્ષ 2003ના અમેરિકન આક્રમણથી શરૂ થયેલી સૈન્ય ઉપસ્થિતિનો આ લાંબો અધ્યાય હંમેશા માટે બંધ થઈ ગયો છે.
ઈરાન અને તેના સમર્થકોએ આ પગલાંને એક મોટી જીત તરીકે જોયું છે, જ્યારે સુરક્ષા નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે આ સુરક્ષાના ખાલીપાથી ઈરાનનો પ્રભાવ અને 'ઇસ્લામિક સ્ટેટ' (ISIS)ના ફરીથી ઉભરવાનું જોખમ વધી શકે છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
આ ઐતિહાસિક નિર્ણય વર્ષ 2024માં તત્કાલીન અમેરિકન પ્રમુખ જો બાઇડનના કાર્યકાળ દરમિયાન લેવાયો હતો, જેને હવે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પ્રશાસન દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ બે દાયકા લાંબા સંઘર્ષમાં આશરે 4500 અમેરિકન સૈનિકોએ પોતાના પ્રાણ ગુમાવ્યા હતા.
અમેરિકાએ સદ્દામ હુસેનને સત્તા પરથી હટાવવા માટે વર્ષ 2003માં ઈરાક પર આક્રમણ કર્યું હતું અને ત્યાં શિયા-નેતૃત્વવાળી સરકાર સ્થાપિત કરી હતી. વર્ષ 2011ના અંતમાં અમેરિકન સેના ત્યાંથી ખસી ગઈ હતી, પરંતુ ઇસ્લામિક સ્ટેટ (ISIS)ના વધતા જોખમને કારણે 2014થી 2017 વચ્ચે તેમને ફરીથી ઈરાક પરત ફરવું પડ્યું હતું. આ ઉપરાંત, અફઘાનિસ્તાનની સરખામણીમાં આ ઈરાક યુદ્ધ દરમિયાન અમેરિકાના લગભગ બમણા સૈનિકો માર્યા ગયા હતા.
ઈરાન માટે આ જીત કેવી રીતે છે?
ઈરાકમાંથી અમેરિકન સૈનિકોના પરત જવા પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ સામે આવી રહી છે. ઈરાન સમર્થિત 'ઇસ્લામિક રેઝિસ્ટન્સ ઇન ઈરાક'ના કમાન્ડર અબુ મુજ્તબા અલ-યાસિરીએ તેને ઈરાકી પ્રતિરોધ સમૂહોની ઐતિહાસિક જીત અને અમેરિકન પ્રોજેક્ટની હાર ગણાવી છે. કારણ કે, ઈરાન લાંબા સમયથી પશ્ચિમ એશિયામાંથી અમેરિકન સેનાને બહાર જોવા માંગતો હતો.
બીજી બાજુ, સુરક્ષા નિષ્ણાત જાસિમ અલ-બહાદલીનું કહેવું છે કે અમેરિકન સૈનિકોના હટવાથી તેહરાન સામે જે એક સંતુલન બનેલું હતું, તે સમાપ્ત થઈ જશે. આનાથી ઈરાન સમર્થિત અર્ધલશ્કરી સશસ્ત્ર જૂથનો રાજકીય અને સુરક્ષા મામલાઓમાં પ્રભાવ વધુ વધી જશે.
સંતુલન જાળવવામાં કેવી રીતે ફસાયું ઈરાક?
ઈરાકે છેલ્લા બે દાયકામાં વોશિંગ્ટન અને તેહરાન બંને સાથે સંબંધો જાળવી રાખ્યા, પરંતુ તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે ઈરાક ઘણીવાર બંને દેશો વચ્ચે પ્રોક્સી યુદ્ધનો અખાડો બની ગયું.
વર્ષ 2020માં બગદાદ એરપોર્ટ પર થયેલા અમેરિકન હુમલામાં ઈરાની કમાન્ડર કાસિમ સુલેમાનીનું મૃત્યુ થયું હતું, જ્યારે ઈરાન સમર્થિત જૂથોએ અનેક વખત અમેરિકન ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા. હવે અમેરિકન સેનાની પૂર્ણ વાપસી બાદ મધ્ય-પૂર્વની ભૂ-રાજનીતિમાં એક નવો વળાંક આવવાની પૂરી સંભાવના છે.
