PMJDYનાં 12 વર્ષ પૂર્ણ, 59 કરોડથી વધુ જનધન ખાતાં અને ₹3.17 લાખ કરોડની થાપણ

28 ઓગસ્ટ, 2014ના રોજ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી પ્રધાન મંત્રી જન ધન યોજના (PMJDY) એ 28 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ તેના સફળ 12 વર્ષ પૂર્ણ કરશે. આ યોજના વિશ્વની સૌથી મોટી નાણાકીય સમાવેશન પહેલ તરીકે ભારતના બેંકિંગ અને નાણાકીય દૃશ્યને બદલવામાં મોખરે રહી છે.

યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ:

• આ યોજના અંતર્ગત કોઈપણ ન્યૂનતમ બેલેન્સની જરૂરિયાત વગર અને જાળવણી શુલ્ક વિના બેંક ખાતું ખોલવામાં આવે છે.
• દરેક ખાતાધારકને મફત RuPay ડેબિટ કાર્ડ આપવામાં આવે છે, જેની સાથે રૂ. 2 લાખનું અકસ્માત વીમા કવચ મળે છે.
• કટોકટીના સમય માટે ખાતાધારકો રૂ. 10,000 સુધીની ઓવરડ્રાફ્ટ સુવિધા માટે પાત્ર બને છે.
• જન સુરક્ષા યોજનાઓ જેવી કે પ્રધાન મંત્રી જીવન જ્યોતિ બીમા યોજના (PMJJBY) અને પ્રધાન મંત્રી સુરક્ષા બીમા યોજના (PMSBY) નો લાભ આ ખાતાઓ દ્વારા સરળતાથી મળે છે.

 મુખ્ય આંકડા અને સિદ્ધિઓ (19 ઓગસ્ટ, 2026સુધીના):

• દેશમાં કુલ PMJDY ખાતાઓની સંખ્યા વધીને 59.09 કરોડ થઈ ગઈ છે.
• આ ખાતાઓમાં કુલ થાપણો ₹3.17 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી છે.
• કુલ ખાતાધારકોમાં 55.7% (32.92 કરોડ) ખાતાઓ મહિલાઓના નામે છે.
• કુલ ખાતાઓમાં 77.8% (45.95 કરોડ) ખાતાઓ ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં આવેલા છે.

JAM ત્રિપુટી:

• જનધન આધાર મોબાઇલ (JAM) ત્રિપુટી, જેના કેન્દ્રમાં PMJDY છે, તેણે કલ્યાણકારી લાભોની પ્રત્યક્ષ અને પારદર્શક ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરી છે.
• આના દ્વારા સરકારી સહાય સીધી વચેટિયાઓ વગર સીધી લાભાર્થીઓના ખાતામાં જમા થાય છે.

અગાઉની પરીક્ષામાં પૂછાયેલ પ્રશ્ન:

પ્રશ્ન 1: પ્રધાનમંત્રી જનધન યોજના (PMJDY) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
(A) PMJDY ખાતાઓમાં લઘુત્તમ બેલેન્સ જાળવવાની કોઈ જરૂર નથી.
(B) PMJDY ખાતા ધારકને Rupay ક્રેડિટ કાર્ડ આપવામાં આવે છે.
(C) લાયક PMJDY ખાતા ધારકો માટે દસ હજાર રૂપિયા સુધીની ઓવરડ્રાફ્ટ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.
(D) આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ સમાજના ઓછી આવક ધરાવ અને નબળા વર્ગોમાં નાણાકીય સમાવેશ પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.