પાકિસ્તાની મૌલવીએ 'ક્રિપ્ટો'ને હરામ જાહેર કરતાં ટ્રમ્પને મોટું નુકસાન, કમાણીની પ્લાનિંગ ચૌપટ

Pakistan crypto fatwa: પાકિસ્તાન હાલના દિવસોમાં ગંભીર આર્થિક કટોકટીમાંથી બહાર આવવા માટે મરણિયા પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. દેશની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા અને બેરોજગાર યુવાનો માટે નવી તકો ઊભી કરવાના હેતુથી પાકિસ્તાન સરકાર ક્રિપ્ટો ટેક્નોલોજી અને ડિજિટલ એસેટ્સના સેક્ટરને પ્રોત્સાહન આપીને વિદેશી રોકાણ આકર્ષવા માંગે છે. જોકે, સરકારની આ આખી વ્યૂહનીતિ સામે હવે ધાર્મિક ક્ષેત્રે મોટો પડકાર આવી પડ્યો છે. કરાચીના એક પ્રતિષ્ઠિત ઇસ્લામિક શિક્ષણ સંસ્થાન દ્વારા ક્રિપ્ટોકરન્સીને ઇસ્લામિક નિયમો અનુસાર 'હરામ' જાહેર કરતો ફતવો બહાર પાડવામાં આવ્યો છે. પાકિસ્તાન જેવા દેશમાં જ્યાં ધાર્મિક આદેશોનો સામાજિક પ્રભાવ ખૂબ ઊંડો હોય છે, ત્યાં આ ફતવો સરકારના ડિજિટલ બિઝનેસ અને વિદેશી કરારોના પ્લાનિંગ પર પાણી ફેરવી શકે તેમ છે.

મુફ્તીનો ફતવો: ક્રિપ્ટોને જાહેર કર્યું 'હરામ'

પાકિસ્તાનના કરાચી સ્થિત જાણીતી સંસ્થા 'દારુલ ઉલૂમ કરાચી'ના મુખિયા અને મોટા ઇસ્લામિક વિદ્વાન મુફ્તી મોહમ્મદ તકી ઉસ્માનીએ ક્રિપ્ટોકરન્સી ટ્રેડિંગને લઈને એક કડક ફતવો જાહેર કર્યો છે. તેમના મતે:

• બિટકોઈન, એથેરિયમ, યુએસડીટી (USDT) અને અન્ય તમામ સ્ટેબલકોઈન્સ અને બ્લોકચેન ટોકન્સ ઇસ્લામિક નિયમો મુજબ 'હરામ' છે.
• આ ફતવામાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે ડિજિટલ એસેટ્સ ઇસ્લામિક સંપત્તિની પરિભાષામાં બંધબેસતી નથી.
• માત્ર નામ બદલવાથી કે તેને ડિજિટલ કરન્સી કહેવાથી તેનો ધાર્મિક દરજ્જો બદલાતો નથી. તેથી, આ તમામ લેવડ-દેવડ શરિયાના કાયદા મુજબ હરામ છે.
• આ ફતવાનું મહત્ત્વ એટલા માટે વધારે છે કારણ કે પાકિસ્તાનની એક મોટી વસ્તી મુફ્તી તકી ઉસ્માનીના નિર્ણયોને ખૂબ જ માન આપે છે. જોકે આ ફતવો કાયદાકીય રીતે બાધ્યકારી નથી, પરંતુ સામાજિક સ્તરે લોકો હવે ક્રિપ્ટોમાં રોકાણ કરતા કે તેનો ઉપયોગ કરતા અચકાશે.

પાકિસ્તાન સરકાર અને ટ્રમ્પ પરિવારનું કનેક્શન

આ ફતવો એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે પાકિસ્તાન સરકાર આર્થિક સ્થિરતા મેળવવા માટે મરણિયા પ્રયાસો કરી રહી છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ અને સેના પ્રમુખ આસિમ મુનીર દેશમાં વર્ચ્યુઅલ એસેટ્સ સેક્ટરને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યા છે.

• WLF સાથે કરાર: પાકિસ્તાન સરકારે અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પરિવારની કંપની 'વર્લ્ડ લિબર્ટી ફાઇનાન્સિયલ' (WLF) સાથે સમજૂતી કરી છે.
• USD1 સ્ટેબલકોઈન: આ સમજૂતીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટ્રમ્પ પરિવારના 'USD1' સ્ટેબલકોઈનનો પાકિસ્તાનમાં ઉપયોગ કરવાનો હતો. આનાથી સરહદ પારની પેમેન્ટ સિસ્ટમ સરળ બનાવવાનો પ્લાન હતો.
• વિદેશી રોકાણની આશા: સરકારનું માનવું હતું કે ક્રિપ્ટોથી વિદેશી મૂડી આવશે અને પાકિસ્તાની રૂપિયો મજબૂત થશે.

શું આ પ્લાનિંગ પર આવશે મોટું સંકટ?

આ ફતવાની અસર સીધી રીતે ટ્રમ્પ પરિવારની કંપની WLF પર પડી શકે છે.

• વપરાશકર્તાઓમાં ડર: પાકિસ્તાની જનતા હવે આર્થિક ફાયદા કરતા ધાર્મિક માન્યતાઓને વધુ પ્રાધાન્ય આપી શકે છે. પરિણામે, સ્થાનિક સ્તરે ક્રિપ્ટોનો સ્વીકાર ઘટશે.
• ડિપ્લોમેટિક ફટકો: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર માટે પાકિસ્તાન સાથેની આ ડીલ માત્ર બિઝનેસ નહોતી, પરંતુ એક પ્રકારની રાજદ્વારી વ્યૂહનીતિ હતી. જો પાકિસ્તાનમાં ક્રિપ્ટોનું માર્કેટ જ નિષ્ફળ જાય, તો ટ્રમ્પ પરિવારની કંપનીની આંતરરાષ્ટ્રીય પહોંચ અને વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઉઠી શકે છે.
• લાખોનો ડૉલરનો ખેલ: 2025માં ટ્રમ્પે આ કંપની દ્વારા મોટી કમાણી કરી હતી. જો પાકિસ્તાન જેવા દેશોમાં ક્રિપ્ટોને ધાર્મિક કારણોસર પ્રતિબંધિત કરવામાં આવે, તો તેમના બિઝનેસ મોડેલને મોટો આંચકો લાગી શકે છે.

ટૂંકમાં કહીએ તો, પાકિસ્તાન સરકાર એક તરફ આર્થિક સુધારા માટે નવી ટેક્નોલોજી અપનાવવા માંગે છે, પરંતુ ધાર્મિક કઠોરતા અને પરંપરાગત મૂલ્યો સામે તેમની આ મુહિમ કેટલી સફળ થશે, તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. આ ફતવાએ પાકિસ્તાનના ક્રિપ્ટો સપનાને મોટો ફટકો આપ્યો છે, જેની અસર લાંબા ગાળે આર્થિક અને રાજકીય બંને સ્તરે જોવા મળી શકે છે.