અમદાવાદ : ભારતના નાના સ્ટીલ નિકાસકારો યુરોપિયન બંદરો પર માલ જપ્ત કરવા અને નિયમ પાલન અહેવાલોના અભાવે ઓર્ડર રદ થવા સાથે ઝઝૂમી રહ્યા છે. યુરોપિયન યુનિયને ૧ જાન્યુઆરીએ કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ (CBAM)ના ચુકવણી તબક્કાને અમલમાં મૂક્યો ત્યારથી, ભારતના સ્ટીલ ક્ષેત્રના સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) અત્યાર સુધીની સૌથી ગંભીર મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યા છે.
૨૭ જાન્યુઆરીએ યુરોપિયન યુનિયન સાથે હસ્તાક્ષર કરાયેલા મુક્ત વેપાર કરાર માં CBAM પર કોઈપણ છૂટછાટ મેળવવામાં ભારત નિષ્ફળ ગયું હતું. CBAM એ ઈયુનો માપદંડ છે જે સ્ટીલ, સિમેન્ટ અને એલ્યુમિનિયમ જેવા કાર્બન-સઘન માલમાં કાર્બન પર વાજબી કિંમત લાદે છે. તે દર કેલેન્ડર વર્ષમાં ૫૦ ટનથી વધુની આયાત માટે જરૂરી છે.
કાર્બન ઘોષણાઓ ગુમ અથવા અપૂર્ણ હોવાને કારણે આ મહિને યુરોપિયન બંદરો પર ઓછામાં ઓછા ૧૦ ભારતીય શિપમેન્ટ અટકી ગયા છે. મુંબઈ સ્થિત ટ્રેક્ટર કંપનીનું શિપમેન્ટ પોલેન્ડના બંદર પર અટવાઈ ગયું હતું, જેના કારણે ભારે ડિટેન્શન ચાર્જ વસૂલવામાં આવ્યો હતો.
ઓર્ડર રદ કરવાની ઘટનાઓ પણ વધી રહી છે. મુંબઈ સ્થિત એક નિકાસકારને તાજેતરમાં ૭,૦૦૦ ટન સ્ટીલનો ઓર્ડર રદ કરવાનો સામનો કરવો પડયો હતો કારણ કે ભમ્છસ્ એ ખર્ચમાં ૫૦-૬૦ મિલિયનનો વધારો કર્યો હતો, જેના કારણે આ સોદો ખોટ કરતો સોદો બની ગયો હતો.
યુરોપિયન યુનિયન ભારતના વાર્ષિક સ્ટીલ નિકાસમાં ૩૨-૪૫ ટકા ફાળો આપે છે. તેના ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ના અહેવાલમાં, રેટિંગ એજન્સી ઈકરાએ ચેતવણી આપી હતી કે CBAM નિકાસ અને નફા પર અસર કરી શકે છે.
