37 ગીગાવૉટની ક્ષમતાના ઉમેરા સાથે સૌર ઊર્જા મામલે ભારતે અમેરિકાને પછાડ્યું, હવે ફકત ચીન આગળ

Solar news : વાર્ષિક સૌર ક્ષમતા વધારામાં ભારતે અમેરિકાને પાછળ છોડી દીધું છે. ભારત સૌર ઉર્જા વૃદ્ધિના સંદર્ભમાં બીજા ક્રમનો સૌથી મોટો દેશ બન્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નવીનીકરણીય ઉર્જા એજન્સી અનુસાર, ભારતે ગયા વર્ષે 37 ગીગાવોટ ક્ષમતા ઉમેરી હતી, જ્યારે અમેરિકાએ 34 ગીગાવોટનો ઉમેરો કર્યો હતો. સૌર ક્ષમતા વધારામાં ભારત ફક્ત ચીનથી પાછળ છે, જેણે ગયા વર્ષે 315 ગીગાવોટનો ઉમેરો કર્યો હતો.

સૌથી ઝડપથી વિકસતા મુખ્ય સૌર બજાર તરીકે, ભારત મજબૂત નીતિ સમર્થન, નવીનતા અને વિશ્વ-સ્તરીય માળખાગત સુવિધાઓ દ્વારા રેકોર્ડ ક્ષમતા વધારા હાંસલ કરી રહ્યું છે. ભારતે 2023માં 9.6 ગીગાવોટ અને 2024માં 25.4 ગીગાવોટનો ઉમેરો કર્યો હતો.

 જ્યારે અમેરિકાએ 2023માં 27 ગીગાવોટ અને 2024માં 37.7 ગીગાવોટનો સૌર ઉર્જા ઉમેરો કર્યો, ત્યારે કુલ સ્થાપિત ક્ષમતાના સંદર્ભમાં ભારત અમેરિકાથી પાછળ છે. 2025ના અંત સુધીમાં, અમેરિકા પાસે કુલ સ્થાપિત સૌર ઉર્જા ક્ષમતા 211.6 ગીગાવોટ હતી, જે ભારતમાં 135.5 ગીગાવોટ હતી.

ભારત 2024માં જાપાનને પાછળ છોડીને વૈશ્વિક સ્તરે સૌર ઉર્જાનો ત્રીજો સૌથી મોટો ઉત્પાદક દેશ બન્યો. જાપાને 2023માં તેની સૌર ઉર્જા ક્ષમતા 87 ગીગાવોટથી વધારીને લગભગ 90 ગીગાવોટ કરી હતી. ભારતની ક્ષમતા 2023માં 73 ગીગાવોટથી વધીને 2024માં 98 ગીગાવોટથી વધુ થઈ હતી. છેલ્લા દાયકામાં ભારતમાં સૌર ઉર્જા સ્થાપનોની ગતિ નોંધપાત્ર રીતે વધી છે.

2022 માં ફક્ત 50 ગીગાવોટ સ્થાપિત ક્ષમતાને વટાવી ગયા પછી, ભારતે આગામી ત્રણ વર્ષમાં વધુ 50 ગીગાવોટનો ઉમેર્યુંં, અને પછી જાન્યુઆરી 2025 થી માર્ચ 2026 સુધી માત્ર 14 મહિનામાં વધુ 50 ગીગાવોટ ઉમેરો કર્યો હતો. આમ, ભારત એપ્રિલ 2026 સુધીમાં 154 ગીગાવોટ સુધી પહોંચ્યું હતું.

ભારતની સૌર ઉર્જા ક્ષમતા નાણાકીય વર્ષ 2026 માં 44.61 ગીગાવોટ વધી, જે 34 ગીગાવોટના લક્ષ્યાંક સામે હતી. આ નાણાકીય વર્ષ 2025 માં સ્થાપિત 23.83 ગીગાવોટના અગાઉના રેકોર્ડ કરતા લગભગ બમણું હતું. 

ભારત 2030 સુધીમાં 500 ગીગાવોટ નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. હાલમાં, કુલ સ્થાપિત ક્ષમતાનો અડધો ભાગ, 288 ગીગાવોટ, બિન-અશ્મિભૂત સ્ત્રોતોમાંથી આવે છે.

 આમાં 56 ગીગાવોટ પવન ઉર્જા, 51 ગીગાવોટ મોટા જળવિદ્યુત પ્લાન્ટ, 8.8 ગીગાવોટ પરમાણુ ઉર્જા, 11 ગીગાવોટથી વધુ બાયોએનર્જી અને 5 ગીગાવોટ નાના જળવિદ્યુત પ્લાન્ટ (આ વર્ષે એપ્રિલ સુધીમાં)નો સમાવેશ થાય છે.

IRENA અનુસાર, સ્થાપિત નવીનીકરણીય ઉર્જા ક્ષમતામાં ભારત વૈશ્વિક સ્તરે ત્રીજા ક્રમે છે. જોકે, બિન-અશ્મિભૂત સ્ત્રોતો વાસ્તવિક વીજળી ઉત્પાદનમાં 30 ટકા કરતા ઓછો ફાળો આપે છે.