આયુષ્માન કાર્ડ હોવા છતાં હોસ્પિટલ સારવાર ન આપે તો શું કરવું? જાણો કેવી રીતે કરશો ફરિયાદ

Ayushman Card: ભારત સરકારની 'આયુષ્માન ભારત યોજના' (PM-JAY) ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે કોઈ સંજીવનીથી કમ નથી. આ યોજના હેઠળ લાયકાત ધરાવતા દરેક પરિવારને દર વર્ષે 5 લાખ રૂપિયા સુધીની મફત મેડિકલ સારવારની સુવિધા આપવામાં આવે છે. પરંતુ, ઘણી વખત એવું જોવા મળે છે કે દર્દી પાસે માન્ય આયુષ્માન કાર્ડ હોવા છતાં, કેટલીક હોસ્પિટલો તેમને મફત સારવાર આપવાનો ઇનકાર કરે છે અથવા તો ગેરકાયદેસર રીતે પૈસાની માંગણી કરે છે.

જો તમારી કે તમારા સ્વજનની સાથે આવું કંઈ પણ થાય, તો તમારે ચિંતા કરવાની કે અન્યાય સહન કરવાની જરૂર નથી. મફત સારવાર મેળવવી એ તમારો કાયદેસરનો અધિકાર છે. સરકારે આવી મનમાની કરતી હોસ્પિટલો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા માટે એક મજબૂત સિસ્ટમ બનાવી છે. ચાલો, જાણીએ કે આવી પરિસ્થિતિમાં તમારે ક્યાં અને કેવી રીતે ફરિયાદ કરવી જોઈએ.

હોસ્પિટલમાં જ 'આયુષ્માન મિત્ર'નો સંપર્ક કરો

જો કોઈ હોસ્પિટલ તમારી પાસેથી પૈસા માંગે અથવા સારવારની ના પાડે, તો સૌથી પહેલાં તે જ હોસ્પિટલમાં હાજર 'આયુષ્માન મિત્ર' (Ayushman Mitra) અથવા હોસ્પિટલના મેનેજમેન્ટ સ્ટાફ સાથે વાત કરો. સરકારી નિયમ મુજબ દરેક પેનલવાળી હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની મદદ માટે એક આયુષ્માન મિત્ર ડેસ્ક હોવું ફરજિયાત છે. મોટાભાગની ગેરસમજ ત્યાં જ ઉકેલાઈ જાય છે. પરંતુ જો તેઓ યોગ્ય જવાબ ન આપે અથવા મદદ કરવાની ના પાડે, તો તમે આગળનાં પગલાં લઈ શકો છો.

ટોલ-ફ્રી હેલ્પલાઇન 14555 પર કૉલ કરીને ફરિયાદ કરો

આયુષ્માન ભારત યોજનાના લાભાર્થીઓ માટે સરકારે એક ખાસ ટોલ-ફ્રી નંબર 14555 જારી કર્યો છે. નેશનલ હેલ્થ ઓથોરિટી (NHA) દ્વારા સંચાલિત આ હેલ્પલાઇન નંબર પર તમે સીધો ફોન કરીને તમારી ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. ફોન પર વાત કરતી વખતે તમારી સમસ્યા સ્પષ્ટ રીતે જણાવો.

• તમારી પાસે આયુષ્માન કાર્ડ છે તેની વિગત આપો.
• તમે કઈ હોસ્પિટલમાં કઈ બીમારીની સારવાર માટે ગયા હતા.
• હોસ્પિટલવાળાએ કયું કારણ આપીને સારવાર કરવાની ના પાડી.
• શું તમારી પાસેથી કોઈ એડવાન્સ કે બિલના નામે પૈસા માંગવામાં આવ્યા છે?

તમે જેટલી સચોટ માહિતી આપશો તેનું નિવારણ એટલું જ ઝડપથી આવશે.

ઓનલાઈન પોર્ટલ દ્વારા ઘરે બેઠા ફરિયાદ નોંધાવો

જો તમે ફોન કરવાને બદલે ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી ફરિયાદ કરવા માંગો છો, તો તમે આયુષ્માન ભારતની 'સેન્ટ્રલ ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ' (CGRMS) નો ઉપયોગ કરી શકો છો. આ માટે તમે cgrms.pmjay.gov.in વેબસાઈટ પર જઈને ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. અહીં તમારે તમારી બધી વિગતો અને સમસ્યા લખવાની રહેશે. જો હોસ્પિટલે તમને કોઈ કાચું બિલ પકડાવ્યું હોય અથવા તમારી પાસે મેડિકલ રિપોર્ટની ફાઈલ હોય, તો તેના ફોટા પાડીને તમે આ પોર્ટલ પર પુરાવા તરીકે સરળતાથી અપલોડ કરી શકો છો.

ફરિયાદ નોંધાવ્યા પછી શું થશે?

ફક્ત ફોન કરી દેવો એ છેલ્લું પગલું નથી. એકવાર તમારી ફરિયાદ નોંધાઈ જાય એટલે સરકારી સિસ્ટમમાં તેનો કાયમી રેકોર્ડ બની જાય છે. ફરિયાદ નોંધાવ્યા બાદ NHA દ્વારા તમને એક ખાસ નંબર આપવામાં આવે છે જેને યુનિક ગ્રીવન્સ નંબર (UGN) કહેવાય છે. આ UGN નંબર તમને તમારા રજીસ્ટર મોબાઈલ નંબર પર SMS દ્વારા મોકલવામાં આવશે. આ નંબર ખૂબ જ મહત્ત્વનો છે, તેને હંમેશાં સાચવીને રાખો. ભવિષ્યમાં જ્યારે પણ તમારે જાણવું હોય કે તમારી ફરિયાદ પર શું કાર્યવાહી થઈ, ત્યારે આ નંબરની મદદથી તમે ઓનલાઈન અથવા ફોન દ્વારા સ્ટેટસ ચેક કરી શકશો.

ફરિયાદ કરતી વખતે આટલી માહિતી અચૂક સાથે રાખો

• દર્દીનું પૂરું નામ અને આયુષ્માન કાર્ડ (PM-JAY ID) ની વિગતો.
• હોસ્પિટલનું પૂરું નામ અને સરનામું.
• તમે જે તારીખે સારવાર માટે ગયા હતા તે તારીખ.
• જો હોસ્પિટલે પૈસા માંગ્યા હોય તો તે રકમની વિગત અને જો કોઈ રસીદ આપી હોય તો તે.
• તમે કયા રોગની સારવાર કે કઈ સુવિધા મેળવવા માંગતા હતા તેની માહિતી.