ક્રેડિટ કાર્ડનું સીક્રેટ ગણિત: વપરાશ ન હોય તો કાર્ડ બંધ કરી શકાય? જાણો નુકસાન

Credit Utilisation Ratio: જો તમારા કોઈ ક્રેડિટ કાર્ડનો લાંબા સમયથી વપરાશ ન થઈ રહ્યો હોય, તો તેને બંધ કરવું તમને સરળ રસ્તો લાગી શકે છે. પરંતુ આ જ નિર્ણય આગળ જઈને તમારા ખિસ્સા પર ભારે પડી શકે છે. ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે તમારી પાસે બીજા ક્રેડિટ કાર્ડ પણ હોય અને તેના પર બાકી રકમ (દબાણ) ચાલી રહી હોય. કાર્ડ બંધ કરવાથી તમારી કુલ ઉપલબ્ધ ક્રેડિટ લિમિટ ઓછી થઈ જાય છે. જો તમારા બીજા કાર્ડ પર ખર્ચ પહેલા જેવો જ રહે છે, તો કુલ ક્રેડિટ યુટિલાઇઝેશન વધી શકે છે. તેની અસર તમારી ક્રેડિટ પ્રોફાઈલ પર પડી શકે છે. તેથી માત્ર એટલા માટે કે કાર્ડ ઉપયોગમાં નથી આવી રહ્યું, તેને તરત જ બંધ કરવું જરૂરી નથી.

પહેલા સમજો ક્રેડિટ યુટિલાઇઝેશન શું છે

ક્રેડિટ યુટિલાઇઝેશનનો અર્થ એ છે કે તમારી કુલ ક્રેડિટ લિમિટમાંથી તમે કેટલી રકમ ઉપયોગ કરી છે. ઉદાહરણ તરીકે માની લો કે તમારા તમામ ક્રેડિટ કાર્ડની કુલ લિમિટ 5 લાખ રૂપિયા છે અને તમે 1 લાખ રૂપિયા ખર્ચ કર્યા છે. આવા સમયે તમારું ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન 20 ટકા થશે. હવે જો તમે આમાંથી એક કાર્ડ બંધ કરી દો છો અને તેની લિમિટ પણ કુલ સીમામાંથી હટી જાય છે, પરંતુ તમારું બાકી 1 લાખ રૂપિયા જ રહે છે, તો તમારી કુલ ક્રેડિટ લિમિટ ઓછી થઈ જશે. પરિણામ એ આવશે કે ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશનની ટકાવારી વધી જશે.

સામાન્ય રીતે ઓછું ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન વધુ સારું માનવામાં આવે છે. 30 ટકાનો આંકડો મોટાભાગો એક સામાન્ય ગાઈડલાઈન તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેને કોઈ પાકો નિયમ કે એવી સીમા નથી માની શકાતી જેની ઉપર જતાં જ ક્રેડિટ સ્કોર ચોક્કસપણે ઘટી જાય.

જૂનું ક્રેડિટ કાર્ડ બંધ કરવું પણ ભારે પડી શકે છે

જો જે કાર્ડને તમે બંધ કરવા જઈ રહ્યા છો, તે તમારા સૌથી જૂના ક્રેડિટ એકાઉન્ટ્સમાંથી એક છે, તો તેને બંધ કરવાનો નિર્ણય સમજી-વિચારીને કરવો જોઈએ. Zaggleના એક્ઝિક્યુટિવ ચેરમેન રાઝ પી નારાયણમના જણાવ્યા પ્રમાણે ઉપયોગમાં ન લેવાતા કાર્ડને બંધ કરાવવું તમને યોગ્ય લાગી શકે છે, પરંતુ તેનાથી કુલ ક્રેડિટ લિમિટ ઓછી થઈ શકે છે અને ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન વધી શકે છે. જો તે કાર્ડ સૌથી જૂનું છે, તો ક્રેડિટ હિસ્ટ્રીની લેન્થ પર પણ અસર પડી શકે છે. નારાયણમના મતે જો કાર્ડ પર કોઈ મોટી વાર્ષિક ફી નથી, તો તેને ચાલુ રાખીને થોડા મહિનાઓમાં એક નાની ખરીદી કરી શકાય છે અને તેની સંપૂર્ણ ચુકવણી સમયસર કરી શકાય છે.

ક્રેડિટ કાર્ડ બંધ કરવું ક્યારે સમજદારી હોઈ શકે?

આનો અર્થ એ નથી કે દરેક વપરાશમાં ન લેવાતું ક્રેડિટ કાર્ડ હંમેશા ચાલુ જ રાખવું જોઈએ. કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં તેને બંધ કરવું યોગ્ય પગલું હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે જો કાર્ડની વાર્ષિક ફી ખૂબ વધારે હોય અને તેના બદલામાં મળતા ફાયદા ખૂબ ઓછા હોય, તો તેને ચાલુ રાખવાનો કોઈ ખાસ ફાયદો નથી હોઈ શકે. તેવી જ રીતે જો કાર્ડ તમને જરૂરિયાત કરતાં વધુ ખર્ચ કરવા માટે ઉકસાવે છે અને તમે તેના પર નિયંત્રણ નથી રાખી શકતા, તો કાર્ડ બંધ કરવું એક વિકલ્પ હોઈ શકે છે.

બેન્ક બજારના CEO અધિલ શેટ્ટીના જણાવ્યા પ્રમાણે માત્ર ઉપયોગ ન થવાના કારણે ક્રેડિટ કાર્ડને બંધ કરી દેવું હંમેશા સમજદારી નથી. કાર્ડ બંધ કરવાથી કુલ ઉપલબ્ધ લિમિટ ઘટી શકે છે અને તેનાથી ક્રેડિટ યુટિલાઈઝેશન વધી શકે છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે જો કાર્ડ પર વધુ વાર્ષિક ચાર્જ નથી, તો નાની અને જવાબદારીપૂર્વકની ખરીદી કરીને તેને ચાલુ રાખવું લાંબા ગાળે મદદરૂપ થઈ શકે છે.

કાર્ડ બંધ કરતા પહેલા આ બાબતોની તપાસ કરો

ક્રેડિટ કાર્ડ બંધ કરવાનો નિર્ણય લેતા પહેલા કેટલીક બાબતોને એકવાર જરૂર જોઈ લો.

બીજા કાર્ડની કુલ લિમિટ: કાર્ડ બંધ કર્યા પછી તમારી કુલ ઉપલબ્ધ ક્રેડિટ લિમિટ કેટલી રહી જશે?

કુલ બાકી રકમ: બીજા ક્રેડિટ કાર્ડ પર અત્યારે કેટલી રકમ બાકી છે?

વાર્ષિક ફી: જે કાર્ડને બંધ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તેની એન્યુઅલ ફી કેટલી છે?

કાર્ડના ફાયદા: શું કાર્ડ પર કોઈ રિવોર્ડ, કેશબેક, એરપોર્ટ લાઉન્જ કે બીજા ઉપયોગી ફાયદા મળી રહ્યા છે?

કાર્ડ કેટલું જૂનું છે: જો આ તમારું સૌથી જૂનું કાર્ડ છે, તો તેને બંધ કરતા પહેલા ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી પર સંભવિત અસર સમજી લો.

ખર્ચ કરવાની ટેવ: જો કાર્ડ તમારા માટે અનાવશ્યક ખર્ચનું કારણ બની રહ્યું છે, તો તેને ચાલુ રાખવું પણ યોગ્ય નિર્ણયન હોઈ શકે.

કાર્ડ બંધ કરવા નથી માગતા તો શું કરવું?

જો કાર્ડ પર કોઈ ભારે વાર્ષિક ફી નથી અને તમે તેને જવાબદારીપૂર્વક સંભાળી શકો છો, તો તેને ચાલુ રાખી શકાય છે. જરૂરી નથી કે દર મહિને મોટી ખરીદી કરો. ક્યારેક-ક્યારેક નાની ખરીદી કરો અને બિલની પૂરી રકમ સમયસર ચૂકવી દો. આનાથી કાર્ડ એક્ટિવ રાખવામાં મદદ મળી શકે છે અને બિનજરૂરી વ્યાજથી પણ બચી શકાય છે. જો સમસ્યા વાર્ષિક ફીની છે, તો બેન્ક સાથે વાત કરીને ફી માફ કરાવવા અથવા કાર્ડને લાઈફટાઈમ ફ્રી વિકલ્પમાં બદલવાની માહિતી મેળવી શકાય છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં કાર્ડને ઓછા ચાર્જવાળા બીજા વેરિઅન્ટમાં બદલવાનો વિકલ્પ પણ મળી શકે છે.