ટ્રમ્પની અનહદ છોકરમત

તાજેતરમાં, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ ઈરાન પર હુમલો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. આ જ મેસેજમાં, તેમણે હુમલો મુલતવી રાખવાની પણ વાત કરી હતી. કારણ એ આપવામાં આવ્યું હતું કે ઈરાન અને ઘણા ગલ્ફ દેશોએ વિનંતી કરી હતી, કારણ કે એક કરાર માટેનું માળખું બની ગયું હતું. જો કે, થોડા કલાકો પછી, ઈરાની લશ્કરી સૂત્રોને ટાંકીને સમાચાર આવ્યા કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા પર કોઈ કરાર થયો નથી. આવું કંઈ પહેલીવાર નથી બન્યું. આપણે એક એવા યુગમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ કે જેમાં યોગ્યતા વિનાના અનેક લોકો સર્વોચ્ચ પદ ભોગવી રહ્યા છે. મિસ્ટર ટ્રમ્પ અમેરિકન ઇતિહાસ પરનો એ ડાઘ છે જેને ભૂલતા ને ભૂંસતા વરસોના વરસો લાગશે. થોડા દિવસો પહેલા, વ્હાઇટ હાઉસે હમાસના નિઃશસ્ત્રીકરણ માટે પંદર-મુદ્દાના માળખાની જાહેરાત કરી હતી, જ્યારે તે જ દિવસે, યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડે ઈરાન પર મોટા પાયે બોમ્બમારો શરૂ કર્યો હતો.
થોડા જ દિવસોમાં અમેરિકન સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલી આ ચાર જાહેરાતો ગંભીર નીતિગત કટોકટીનો સંકેત આપે છે. વેપાર હોય, જોડાણ હોય, મહાસત્તાઓ સાથે વાતચીત હોય કે યુદ્ધ હોય - લગભગ દરેક મોરચે, અમેરિકન સરકારે પહેલા જાહેરાતો કરી હતી, અને વિપરીત અમલીકરણ પદ્ધતિઓ પાછળથી ઉભરી આવી હતી. ઘણા કિસ્સાઓમાં, આવી પદ્ધતિઓ ક્યારેય સાકાર થઈ ન હતી. તેમના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆતમાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વને વચન આપ્યું હતું કે તેઓ રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને ઝડપથી સમાપ્ત કરશે, પરંતુ તે જાહેરાતને ઘણા મહિનાઓ વીતી ગયા છે અને આજે સંઘર્ષ પહેલા કરતા વધુ તીવ્ર બન્યો છે. જે યુદ્ધનો અંત લાવવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું તે બંધ થયું નથી, અને ઈરાન યુદ્ધ, જેની ચર્ચા પણ કરવામાં આવી ન હતી, તે શરૂ થઈ ગયું છે.
ટ્રમ્પના મનસ્વી નિર્ણયોની કિંમત તેમણે જે દેશો સાથે સલાહ પણ લીધી ન હતી તેઓ ચૂકવી રહ્યા છે. વોશિંગ્ટન સુધી પહોંચી ન શકવાને કારણે, ઈરાન હવે તેની પહોંચમાં રહેલા દેશોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે. છ ગલ્ફ દેશો ઈરાન તરફથી મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. ઊર્જા સ્થાપનો અને ખારા પાણીના શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ રસ્તો બંધ કરી દેવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે ઈરાનનું યુદ્ધ હવે ફક્ત પ્રાદેશિક રહ્યું નથી. અગાઉ, દરરોજ આશરે ૮૮ જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા હતા, પરંતુ જુલાઈમાં, આ સંખ્યા ઘટીને માત્ર ૧૦ થઈ ગઈ. ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ હવે જહાજની હિલચાલ પર ફી વસૂલવા માટે કટિબદ્ધ છે - યુઆન, બિટકોઈન અથવા અન્ય ચલણમાં પ્રતિ જહાજ બે મિલિયન ડોલર સુધી. થોડા દિવસો પહેલા, યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ આ જ જહાજોને રક્ષણ પૂરું પાડવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, પરંતુ કાર્ગોના મૂલ્ય પર ૨૦ ટકા ફી પર. આમ, એક જ જળમાર્ગ પર બે 'ટોલ ગેટ' બનાવવામાં આવ્યા છે, બંને તે જ સરકારોની માલિકીના છે જેમણે તે રસ્તાને બંધ કરી દીધો હતો. વિશ્વના ઓઈલનો લગભગ એક ચતુર્થાંશ ભાગ આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી, બોજ ફક્ત ગલ્ફ પ્રદેશ પૂરતો મર્યાદિત નથી. તેની અસર યુરોપ, એશિયા, આફ્રિકા અને અમેરિકા - દરેક ખંડમાં વધતા વીમા, નૂર અને ઉર્જા ખર્ચના સ્વરૂપમાં અનુભવાય છે. આ જળમાર્ગની બંને બાજુ આવેલા ગલ્ફ દેશોએ સૌથી વધુ બોજ ઉઠાવ્યો છે. આ પરિસ્થિતિ કોઈપણ દેશના લોકોએ પસંદ કરી નથી, પરંતુ દરેક દેશના લોકો તેની કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાના તમામ પ્રયાસો અત્યાર સુધી નિષ્ફળ ગયા છે.
હવે, આ પૃષ્ઠભૂમિ સામે પેલેસ્ટિનિયન શાંતિ બોર્ડનો વિચાર કરો. તે સફળ થશે કે નહીં તે કહેવું મુશ્કેલ છે, કારણ કે પાંચ મહિનામાં તેણે ફક્ત એક જ બેઠક, થોડા વચનો અને એક એવું માળખું બનાવ્યું છે જેની લગભગ દરેક શરત અધૂરી લાગે છે. ફેબુ્રઆરીમાં વચન આપેલ સ્થિરતાદાયક દળ હજુ સુધી તૈનાત કરવામાં આવ્યું નથી. ગાઝાના વહીવટ માટે રચાયેલી પેલેસ્ટિનિયન સમિતિ પણ હજુ સુધી પ્રવેશી નથી.
હકીકતમાં, શાંતિ બોર્ડનું માળખું આ સૌથી મોટી સમસ્યાને અસ્પૃશ્ય છોડી દે છે. ઇઝરાયલનું કહેવું છે કે વાસ્તવિક નિઃશસ્ત્રીકરણ પહેલાં તેને માટે પીછેહઠ અશક્ય છે, જ્યારે હમાસ દલીલ કરે છે કે ઇઝરાયલી પીછેહઠ પહેલાં નિઃશસ્ત્રીકરણ થઈ શકતું નથી. આ મડાગાંઠને ઉકેલવા માટે ૧૪ દિવસની સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ શાંતિ બોર્ડના અધ્યક્ષપદે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ છે, જે હાલમાં ઈરાન સાથે યુદ્ધમાં છે.