અતિથિ કબ જાઓગે?

ઘૂસણખોરોને ઓળખવા અને દેશનિકાલ કરવા માટે કાર્યવાહી શરૂ કરવા માટે કેન્દ્રના ગૃહખાતાએ નવેસરથી ફરી તમામ રાજ્યોના પોલીસ મહાનિર્દેશકો અને કેન્દ્રીય એજન્સીઓના વડાઓ સાથે જે બેઠક બોલાવી હતી તે આ અભિયાન પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા તો દર્શાવે છે, પણ આ કામ દેખાય છે એટલું આસાન નથી. એટલે કેન્દ્ર વારંવાર હુકમો કરે છે. માત્ર બંગાળ ઉપર કેમેરા ફોકસ હતા તે હવે આખા દેશ પર ફરી રહ્યા છે. આવા ઓપરેશનની તાત્કાલિક જરૂર હતી જેમાં સરકારે અને અગાઉની સરકારોએ પણ બહુ મોડું કર્યું છે. આ પ્રકારનું ઓપરેશન ફક્ત ત્યારે જ સફળ થશે જો તે સમગ્ર દેશમાં એકસાથે શરૂ કરવામાં આવે. આ પહેલી વાર થઈ રહ્યું છે તે સારી વાત છે, પરંતુ આ પ્રકારની સરકારી ઝુંબેશમાં સાતત્ય કેટલું રહે છે તે પ્રશ્ન છે. એકાદ રાજ્યની ચૂંટણી માથે આવશે કે તુરત મહત્ત્વનાં મંત્રાલયો પાણીમાં બેસી જશે. સુકાની વગરની નૌકાઓ માત્ર હાલકડોલક થયા કરે. એનું કોઈ સલક્ષ્ય પરિણામ ન મળે.
અત્યાર સુધી, વિવિધ રાજ્યોની પોલીસે ઘુસણખોરો સામે પોતાની ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી. આવા ઓપરેશન દરમિયાન, તેમને ઘણીવાર ઓળખી કાઢવામાં આવતા હતા અને પકડવામાં આવતા હતા, પરંતુ આવા ઓપરેશન શરૂ થતાં જ ઘુસણખોરો ઘણીવાર પડોશી રાજ્યોમાં ભાગી જતા હતા. આ સંજોગોમાં, ઘુસણખોરો સામે એક સાથે રાષ્ટ્રવ્યાપી ઝુંબેશ શરૂ કરવી જરૂરી છે. હજુ પણ બાંગ્લાદેશ સહિતના પાડોશી દેશોના ઘુસણખોરો રાજ્યો બદલાવીને છટકતા રહે છે. આમાં દક્ષિણના રાજ્યોમાં વરસોથી પ્રવેશેલા શ્રીલંકન વસાહતી તામિલો પણ છે, જેઓ ખરેખર લંકાની નાગરિકતા ધરાવે છે. એ જ રીતે ભૂતાન અને નેપાળના નાગરિકો પણ ભારતમાં નાની ન કહેવાય એવી સંખ્યામાં વ્યાપ્ત છે ને એ અલગ વાત છે કે તેઓનો કોઈ ઉપદ્રવ નથી.
દેશમાં ઘુસણખોરોની, ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશી ઘુસણખોરોની. સંખ્યાનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ છે, પરંતુ તેમાં કોઈ શંકા નથી કે તેઓ નોંધપાત્ર છે. બાંગ્લાદેશી ઘુસણખોરો અને રોહિંગ્યાઓ દેશના લગભગ દરેક ભાગમાં જોવા મળે છે. ઘણા શહેરોમાં, તેઓ લાંબા સમયથી રહે છે અને છેતરપિંડી કરીને વિવિધ ઓળખ કાર્ડ તેમણે આબાદ રીતે મેળવ્યા છે. ઉત્તરપૂર્વ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાં, તેઓ મતદાતા પણ બન્યા છે અને સરકારી યોજનાઓનો લાભ લઈ રહ્યા છે.
ઘૂસણખોરીની સમસ્યા વર્ષો જૂની છે, પરંતુ કોઈ પણ કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી તેના ઉકેલ માટે નક્કર પગલાં લીધા નથી. પરિણામે, ઘૂસણખોરી સતત ચાલુ રહે છે. એવું માનવાના સારાં કારણો છે કે ગેરકાયદે ઘૂસણખોરોને દેશમાં લાવવામાં અને દેશના વિવિધ ભાગોમાં સ્થાયી થવા માટે તેમને ઓળખ કાર્ડ પૂરા પાડવામાં એક રાષ્ટ્રવ્યાપી ગેંગ સક્રિય છે, જેના તરફ તો હજુ કેન્દ્રનું ધ્યાન નથી.
આ સંજોગોમાં, ઘૂસણખોરોને ઓળખવા, પકડવા અને દેશનિકાલ કરવા માટે એક સુનિયોજિત વ્યૂહરચના વિકસાવવી જોઈએ. બધી રાજ્ય સરકારોએ આ વ્યૂહરચનામાં સક્રિયપણે સહયોગ કરવો જોઈએ. ઘુસણખોરો સામે કડક કાર્યવાહી કરવી જરૂરી છે, કારણ કે તેઓ માત્ર દેશનાં સંસાધનો પર બોજ જ નથી ઊભો કરી રહ્યા, પરંતુ ઘણા સરહદી વિસ્તારોના સામાજિક માળખાને પણ બદલી રહ્યા છે. ઘણી જગ્યાએ, તેમની પ્રવૃત્તિઓ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરો ઊભો કરે છે. ઘુસણખોરોને ઓળખવા અને તેમને દેશનિકાલ કરવા જ જરૂરી નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં દેશના કોઈપણ ભાગમાં ઘૂસણખોરીને રોકવા માટે સરહદ સુરક્ષા પગલાં પણ સ્થાપિત કરવા જરૂરી છે. આ હાંસલ કરવા માટે, સરહદોને અભેદ્ય બનાવવાના ચાલુ કાર્યને વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂર પડશે.
ભારતની અનેક સરહદો છે. ભૂમિ અને સમુદ્રની સીમાઓ પર હજુ પણ જાપ્તો પૂરતો નથી તે વાત તમામ પાડોશી દેશો સારી રીતે જાણે છે. સરહદો ખુલ્લી ન હોય તો હજારો ને લાખોની સંખ્યામાં આ વણનોતર્યા અતિથિઓ ભારતમાં કઈ રીતે ધામા નાખે? હવે આ ધરાર અતિથિઓની ધરાર વિદાયનું અભિયાન સરકાર કઈ રીતે પાર પાડે છે તે જોવાનું રહે છે.