Get The App

ભારતનું સ્પેસ મિશન થશે વધુ સસ્તું, ISROના રિયુઝેબલ રૉકેટ પ્લાન વિશે જાણો…

Updated: Mar 31st, 2026

GS TEAM

Google News
Google News
ભારતનું સ્પેસ મિશન થશે વધુ સસ્તું, ISROના રિયુઝેબલ રૉકેટ પ્લાન વિશે જાણો… 1 - image

ISRO Reusable Rocket: Indian Space Research Organisation (ISRO) એ તેના રિયુઝેબલ રૉકેટ પ્રોગ્રામમાં વધુ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. સ્પેસ એજન્સીએ તેના Vertical Take-Off, Vertical Landing (VTVL) ટેસ્ટ વાહન માટે જરૂરી લેન્ડિંગ લેગ હાર્ડવેર બનાવવા માટેનો ટેન્ડર જાહેર કર્યો છે. આ વિકાસ ISROના એ મોટા પ્રયત્નનો ભાગ છે, જેના દ્વારા રિયુઝેબલ લોન્ચ વ્હીકલ ટેક્નોલોજી વિકસાવીને સ્પેસ મિશન્સને વધુ સસ્તા બનાવવામાં આવશે.

VTVL ટેક્નોલોજી શું છે?

VTVL એક એવી રૉકેટ ટેક્નોલોજી છે જેમાં રૉકેટ વર્ટિકલ રીતે લોન્ચ થાય છે અને નિયંત્રિત એન્જિન થ્રસ્ટ દ્વારા ફરી વર્ટિકલ રીતે જ લેન્ડ થાય છે. ઇલોન મસ્કનું SpaceX આ રીતે જ કામ કરે છે. ભારતીય રૉકેટ્સની જેમ સમુદ્રમાં પડી જવા અથવા બળી જવાના બદલે, VTVL સિસ્ટમ્સ રિયૂઝ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે. આ ટેક્નોલોજી મિશન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો લાવી શકે છે. લેન્ડિંગ દરમિયાન, ઑનબોર્ડ સિસ્ટમ્સ રૉકેટની ગતિ ધીમી કરે છે અને ડિપ્લોયેબલ લેગ્સની મદદથી ચોક્કસ સ્થાન પર લેન્ડિંગ કરાવે છે. સ્પેસ ટેક્નોલોજીમાં એક નવું ઇનોવેશન છે.

ટેન્ડર વિશેની માહિતી

Fabrication of Landing Leg Hardware with materials for Advanced Development Module for In-situ Reusable Technologies (Admire) VTVL (10 units) નામના આ ટેન્ડર હેઠળ ADMIRE પ્રોગ્રામમાં VTVL ટેસ્ટ વ્હીકલ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ વસ્તુઓના વિકાસ માટે કંપનીઓને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે. પસંદ કરાયેલ વેન્ડર તમામ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે જવાબદાર રહેશે, જેમાં કાચા માલની ખરીદી, મેન્યુફેક્ચરિંગ, ક્વોલિટી કંટ્રોલ પ્લાનિંગ અને લેન્ડિંગ લેગ હાર્ડવેરની અંતિમ ડિલિવરીનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રોજેક્ટના તબક્કાઓ

આ પ્રોજેક્ટને અંદાજે 12 મહિનાના સમયગાળામાં ત્રણ અલગ તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે. Phase-0 (ડેવલપમેન્ટ ફેઝ) પ્રથમ ચાર મહિનામાં પૂર્ણ થશે, જેમાં મટિરિયલ ખરીદી, તૈયારી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ તથા ક્વોલિટી કંટ્રોલ પ્લાનની મંજૂરીનો સમાવેશ થાય છે. આ તબક્કામાં વેલ્ડિંગ પ્રક્રિયાની સ્થાપના માટે ક્ષમતાનું પ્રદર્શન પણ સામેલ છે. આ ફેઝનો અંત પ્રથમ હાર્ડવેર યુનિટના નિર્માણ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રક્રિયાની માન્યતા સાથે થશે.

આ પણ વાંચો: એન્ડ્રોઇડમાં આવ્યું નવું Transit Mode, ટ્રેન મુસાફરી હવે થશે વધુ સ્માર્ટ

આગળના તબક્કાઓ વિશે

Phase-1 (ક્વોલિફિકેશન ફેઝ) આગામી ચાર મહિનામાં પૂર્ણ થશે. આ દરમિયાન ISRO મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રક્રિયા, ટૂલિંગ અને જોડાયેલા સબકોન્ટ્રાક્ટર્સનું મૂલ્યાંકન અને મંજૂરી કરશે. આ તબક્કામાં બે લેન્ડિંગ લેગ યુનિટ્સનું ટ્રાયલ બેચ બનાવીને મૂલ્યાંકન માટે આપવામાં આવશે.

Phase-2 (ફાઇનલ પ્રોડક્શન ફેઝ) પણ ચાર મહિના ચાલશે, જેમાં વેન્ડર્સ ખરીદી ઓર્ડર મુજબ બે થી ચાર યુનિટ્સનો બીજો બેચ સપ્લાય કરશે.