વૈશ્વિક તેલ બજારમાં હાહાકાર: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં 92 ટકા ટ્રાફિક ઠપ, અમેરિકન વીમા કંપનીઓએ હાથ ઉંચા કર્યા

US-DFC-Insurance-Shortfall : હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલા યુદ્ધના સંકટ વચ્ચે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાને લઈને અત્યંત ચિંતાજનક અહેવાલ સામે આવ્યા છે. ફાઈનાન્શિયલ ટાઇમ્સ (FT) ના રિપોર્ટ મુજબ, અમેરિકાની વીમા ક્ષમતામાં મોટું ગાબડું પડતા દરરોજનું 2 કરોડ બેરલ તેલ સપ્લાય થંભી ગયો છે.  વૈશ્વિક તેલ સંકટ વધારે ગાઢ બન્યું છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં 2 કરોડ બેરલ તેલનો પુરવઠો અમેરિકન વીમા કંપનીઓએ હાથ ઉંચા કરી લેતા ઠપ થયો છે. 

1. ટ્રમ્પનો આદેશ અને વીમાની કટોકટી

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 3 માર્ચના રોજ 'યુએસ ડેવલપમેન્ટ ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન' (DFC) ને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોનો વીમો લેવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જેથી તેલનો સપ્લાય ચાલુ રહી શકે. જોકે, નવા અહેવાલ મુજબ DFC પાસે આ વીમા પોલિસીઓ અન્ડરરાઈટ કરવા માટે જરૂરી $352 બિલિયન સામે માત્ર $154 બિલિયન જ ઉપલબ્ધ છે. આમ, અમેરિકા અત્યારે આશરે $200 બિલિયન (અંદાજે 16 લાખ કરોડ રૂપિયા) ની ખેંચ અનુભવી રહ્યું છે.

2. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં 92% ટ્રાફિક બંધ

વીમાની અછત અને યુદ્ધના જોખમને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં જહાજોની અવરજવરમાં 92% સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ સાંકડા સમુદ્રી માર્ગેથી પસાર થતું દરરોજનું 20 મિલિયન (2 કરોડ) બેરલ કાચું તેલ અત્યારે અટકી ગયું છે. જો આ પુરવઠો લાંબો સમય અટવાયેલો રહેશે, તો વિશ્વભરમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ભયાનક ઉછાળો આવી શકે છે.

3. અમેરિકી સંસદ (કોંગ્રેસ) ની મંજૂરી અનિવાર્ય

DFC ની લાયબિલિટી લિમિટ (જવાબદારી મર્યાદા) વધારવા માટે અમેરિકી કોંગ્રેસ દ્વારા નવો કાયદો પસાર કરવો જરૂરી છે. જ્યાં સુધી સંસદ મંજૂરી ન આપે ત્યાં સુધી DFC વધારાના જહાજોને વીમા કવચ પૂરું પાડી શકશે નહીં, જેનો સીધો અર્થ એ છે કે તેલના ટેન્કરો સમુદ્રમાં જ લંગરાયેલા રહેશે.

4. વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર જોખમ

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વની તેલની સૌથી મહત્વની નસ છે. જો આ 2 કરોડ બેરલ તેલ બજારમાં નહીં પહોંચે, તો ભારત સહિતના તમામ આયાતકાર દેશોની અર્થવ્યવસ્થા ડગમગી શકે છે. વીમાના અભાવે જહાજ માલિકો જોખમ ખેડવા તૈયાર નથી, જેના કારણે સપ્લાય ચેઈન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગઈ છે.