એશિયાના અર્થતંત્રો જોખમમાં, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નહીં ખુલે તો અંધારપટ અને મહામંદીનો ખતરો

China strategic oil reserves 2026: મધ્ય પૂર્વમાં છેલ્લા બે મહિનાથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષે એશિયાઈ દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને ખરાબ રીતે પ્રભાવિત કરી છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ જેવા મહત્ત્વના દરિયાઈ માર્ગ પરથી ઓઇલ અને LNGની સપ્લાય ઠપ થઈ જતાં ચીનથી લઈને પાકિસ્તાન સુધીના દેશો ગંભીર ઊર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિ માત્ર ઇંધણ પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની અસર તાઇવાનની સેમિકન્ડક્ટર સપ્લાય ચેઇન અને ભારત-થાઇલૅન્ડના ચોખાના ઉત્પાદન સુધી પહોંચી ગઈ છે. જેના કારણે એશિયા પર આર્થિક મંદીનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.

પાકિસ્તાનની સ્થિતિ અત્યંત ખરાબ

પાકિસ્તાનમાં સ્થિતિ અત્યંત દયનીય છે, જ્યાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 14 કલાક સુધીના પાવર કટને કારણે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે. કતારથી આવતો ગેસ સપ્લાય બંધ થતાં સરકારે ઇંધણ બચાવવા માટે અઠવાડિયામાં માત્ર ચાર દિવસ કામ કરવાના અને સરકારી વાહનોના ક્વોટામાં 50 ટકા કાપ મૂકવા જેવા કડક પગલાં ભર્યા છે. બીજી તરફ, ભારત અને ચીન જેવા મોટા આયાતકારો પોતાના વ્યૂહાત્મક ભંડારનો ઉપયોગ કરવાની સાથે રશિયા અને વેનેઝુએલા જેવા વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો પાસેથી વધારાનો સપ્લાય મેળવવા પ્રયત્નશીલ છે. ભારતે વેનેઝુએલા પાસેથી કરોડો બેરલ ક્રૂડ ખરીદવાના કરાર કર્યા છે, તો ચીન પોતાના જૂના કોલસા-ટુ-ગેસ પ્રોજેક્ટ્સને ફરી જીવંત કરી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચો: LIVE : ગુજરાત સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીના આજે પરિણામ, જાણો તમામ મનપા-નપાની સ્થિતિ

દેશો અલગ અલગ રસ્તા કાઢી રહ્યા છે

જાપાન અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના દેશો પણ આ સંકટમાંથી બચવા માટે આકરા નિર્ણયો લઈ રહ્યા છે. પોતાની જરૂરિયાત માટે સંપૂર્ણપણે મધ્ય પૂર્વ પર નિર્ભર રહેતા જાપાને તેના પરમાણુ પ્લાન્ટ્સ ફરી ચાલુ કર્યા છે, જ્યારે સિંગાપોર અને મલેશિયાએ ઇંધણ સબસિડી અને વપરાશ પર મર્યાદાઓ લાદી દીધી છે. સિંગાપોરમાં વીજળી બચાવવા માટે એસીના તાપમાન પર પણ અંકુશ મૂકવામાં આવ્યો છે. મલેશિયામાં પેટ્રોલની તસ્કરી રોકવા માટે પંપ પર પોલીસ તૈનાત કરવામાં આવી છે, જે દર્શાવે છે કે આ સંકટ કેટલું ઊંડું છે.

હોર્મુઝનો મામલો નહીં ઉકેલાય તો એશિયાની ભયાનક સ્થિતિ

નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે, જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વધુ લાંબો સમય બંધ રહેશે, તો એશિયામાં બ્લેકઆઉટની સાથે ખાદ્ય અને ખાતરની કિંમતોમાં અસહ્ય વધારો થશે. આનાથી ફેક્ટરીઓની ઉત્પાદન ગતિ ધીમી પડશે અને સપ્લાય ચેઇન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જશે. અત્યારે એશિયાઈ દેશો પાસે વ્યૂહાત્મક ભંડાર, વૈકલ્પિક આયાત સ્ત્રોતો અને ઘરેલું ઊર્જા ઉત્પાદન વધારવા સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી. જો આગામી ત્રણ મહિનામાં આ સંકટનો ઉકેલ નહીં આવે, તો એશિયામાં મોંઘવારી અને આર્થિક અસ્થિરતા અનિયંત્રિત સ્તરે પહોંચી શકે છે.