મણિપુરના કોંગ્રેસી સાંસદ અને પ્રોફેસરની JNUમાંથી હકાલપટ્ટી, 11 વિદ્યાર્થીનીએ જાતીય સતામણીનો લગાવ્યો હતો આરોપ

JNU Professor Bimol Akoijam Harassment Case: જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટી(JNU) ફરી એકવાર ચર્ચામાં છે, પરંતુ આ વખતે એક કડક અને ઐતિહાસિક નિર્ણય બાબતે. યુનિવર્સિટીએ પોતાના વરિષ્ઠ પ્રોફેસર અને વર્તમાન કોંગ્રેસ સાંસદ ‘અંગોમચા બિમોલ અકોઈજામ’ને વિદ્યાર્થીનીઓની જાતીય સતામણીના ગંભીર આરોપો હેઠળ નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યા છે. શિક્ષણ જગત અને રાજકીય વર્તુળોમાં ખળભળાટ મચાવનાર આ ઘટના માત્ર કેમ્પસ પૂરતી સીમિત ન રહેતા રાષ્ટ્રીય મુદ્દો બની ગઈ છે. આવો જાણીએ આ સમગ્ર વિવાદની વિગતવાર માહિતી.

JNUનો કડક નિર્ણય અને આદેશની વિગતો

9 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ JNU ના વાઇસ-ચાન્સેલર શાંતિશ્રી ડી. પંડિતે એક આદેશ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેના દ્વારા પ્રોફેસર અંગોમચા બિમોલ અકોઈજામને તાત્કાલિક અસરથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા. અકોઈજામ યુનિવર્સિટીની 'સ્કૂલ ઑફ સોશિયલ સાયન્સિસ' હેઠળ આવતા 'સેન્ટર ફોર ધ સ્ટડી ઑફ સોશિયલ સિસ્ટમ્સ'માં ભણાવતા હતા. યુનિવર્સિટીની આંતરિક સમિતિ(IC)ની તપાસ અને કડક સજાની ભલામણ બાદ આ નિર્ણય લેવાયો છે. કાર્યવાહી પહેલા આરોપી પ્રોફેસરને બચાવ માટે 90 દિવસનો સમય પણ આપવામાં આવ્યો હતો. આ હકાલપટ્ટી સેન્ટ્રલ સિવિલ સર્વિસીસ (ક્લાસિફિકેશન, કંટ્રોલ ઍન્ડ અપીલ) નિયમોના નિયમ 11(ix) હેઠળ કરવામાં આવી છે.

શું છે પ્રોફેસર સામેના ગંભીર આરોપો?

આ સમગ્ર મામલો ત્યારે પ્રકાશમાં આવ્યો જ્યારે એક વિદ્યાર્થીનીએ વાયવા(viva) પરીક્ષાઓ બાદ પ્રોફેસરના અયોગ્ય વર્તન અંગે ફરિયાદ કરી. ત્યારબાદ ધીમે ધીમે કુલ 11 વિદ્યાર્થીનીઓએ ફરિયાદો કરી. તેમણે પ્રોફેસર પર નીચે મુજબના ચોંકાવનારા આરોપો લગાવ્યા છે.

• વર્ગખંડમાં અને શૈક્ષણિક વાતચીત દરમિયાન અશ્લીલ તથા અયોગ્ય ટિપ્પણીઓ કરવી.
• વિદ્યાર્થીનીઓને કેમ્પસમાં આવેલા પોતાના નિવાસસ્થાને મેળાવડાના બહાને બોલાવીને અનિચ્છનીય ચેષ્ટાઓ અને જાતીય અસભ્ય વર્તન કરવું.
• જાતીય સંબંધો કે શારીરિક લાભના બદલામાં પરીક્ષામાં વધારાના ગુણ (માર્કસ) આપવાની ઓફર કરવી.

પ્રોફેસરે પોતાના બચાવમાં શું કહ્યું?

અંગોમચા બિમોલ અકોઈજામ માત્ર એક પ્રોફેસર નથી, તેઓ 2024ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં મણિપુરના 'ઈનર મણિપુર' મતવિસ્તારમાંથી ચૂંટાયેલા કોંગ્રેસના લોકસભા સાંસદ પણ છે. સંસદમાં તેમનો આ પ્રથમ કાર્યકાળ છે. તેમણે પોતાના પર લાગેલા તમામ આરોપોને સદંતર ફગાવી દેતાં કહ્યું છે કે આ માત્ર અપ્રમાણિત આક્ષેપો અને જૂઠાણાં છે. તેમણે ‘વંશીય ભેદભાવ રાખનારા કાવતરાખોરો’ પર તેમની છબી ખરાબ કરવાનો અને તેમને ફસાવવાનો આરોપ મૂક્યો છે.

કેમ્પસમાં વિરોધ થયો, રાજકીય માહોલ ગરમાયો

આ મુદ્દે JNU કેમ્પસમાં ભારે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. વિદ્યાર્થી સંગઠન 'અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ'(ABVP)એ આ મામલે મોરચો સંભાળીને પ્રોફેસર સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ કરી હતી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે ફરિયાદોના નિવારણમાં જાણીજોઈને વિલંબ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ABVPએ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા રાજકીય પ્રભાવથી મુક્ત રાખીને નિષ્પક્ષ, પારદર્શક અને સમયબદ્ધ તપાસની માંગ કરી હતી. સાથે જ તેમણે કોંગ્રેસ, NSUI અને ડાબેરી સંગઠનોના આ મુદ્દે મૌન પર પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

મહિલા આયોગનો હસ્તક્ષેપ

મે 2026માં વાઇસ-ચાન્સેલરને કરાયેલી ફરિયાદો પર કોઈ કાર્યવાહી ન થતી હોવાનો આક્ષેપ કરતો એક વીડિયો સપ્ટેમ્બર મહિનામાં સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો. આ વીડિયોને ધ્યાનમાં લઈને દિલ્હી મહિલા આયોગ(DCW)ના અધ્યક્ષ લતા ગુપ્તાએ જાતે જ કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. આયોગે JNU વહીવટીતંત્ર પાસે 3 દિવસની અંદર 'કરેલી કાર્યવાહીનો અહેવાલ' (action-taken report) માંગ્યો હતો.

આયોગે સ્પષ્ટતા માંગી હતી કે આ બાબતને 'કાર્યસ્થળ પર મહિલાઓની જાતીય સતામણી (અટકાયત, પ્રતિબંધ અને નિવારણ) અધિનિયમ' હેઠળ સંબંધિત સમિતિને સોંપવામાં આવી હતી કે કેમ, અને જો અગાઉ કોઈ પગલાં ન લેવાયા હોય તો તેનું કારણ શું હતું. આયોગે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કાયદા અને નિર્ધારિત પ્રક્રિયાઓ અનુસાર આવી ફરિયાદોનું નિરાકરણ નિષ્પક્ષ, ત્વરિત અને સંવેદનશીલ રીતે થવું જોઈએ.

વિદ્યાર્થીનીઓની સુરક્ષા સર્વોપરી

લાંબી તપાસ અને પુરાવાઓને આધારે JNU એ આકરો નિર્ણય લઈને શિક્ષણ જગતમાં એક દાખલો બેસાડ્યો છે કે કેમ્પસમાં વિદ્યાર્થીનીઓની સુરક્ષા સર્વોપરી છે.