‘હિજાબ ઈસ્લામમાં ફરજિયાત નથી...’ સ્કૂલમાં હિજાબ પહેરવાની માગ કરતી અરજી મુદ્દે અલ્લાહાબાદ હાઈકોર્ટની ટિપ્પણી

Allahabad High Court, Hijab Row : ઉત્તર પ્રદેશના પ્રયાગરાજની ટાગોર પબ્લિક સ્કૂલની 11મી કક્ષાની એક મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીની દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીને અલ્લાહાબાદ હાઇકોર્ટની ડિવિઝન બેંચે ફગાવી દીધી છે. અરજદારે શાળા દ્વારા નક્કી કરાયેલા યુનિફોર્મ સાથે હિજાબ પહેરવાની પરવાનગી માગી હતી. જસ્ટિસ જે.જે. મુનીર અને જસ્ટિસ ઇન્દ્રજીત શુક્લાની પીઠે આ મામલે સુનાવણી કરતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, હિજાબ પહેરવો એ ઇસ્લામ ધર્મનો અનિવાર્ય હિસ્સો સાબિત થતો નથી. અદાલતે જણાવ્યું કે શાળાનો ડ્રેસ કોડ સમાન, બિન-ભેદભાવપૂર્ણ અને શિસ્ત જાળવવા માટે છે, જેને લાગુ કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર સંસ્થા પાસે છે.

ધાર્મિક પુરાવાઓનો અભાવ બન્યો મુખ્ય આધાર

સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે એવો કોઈ ધાર્મિક કે કાનૂની પુરાવો રજૂ કરવામાં આવ્યો નથી, જેનાથી એ સાબિત થઈ શકે કે ઇસ્લામમાં હિજાબ પહેરવો એક અનિવાર્ય પ્રથા છે. કોર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, માત્ર દાવો કરવાના આધારે ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અધિકાર હેઠળ રાહત આપી શકાય નહીં. વિદ્યાર્થીનીએ એવી દલીલ કરી હતી કે તે ધોરણ 6 થી 10 સુધી કોઈ પણ વિરોધ વિના હિજાબ પહેરીને શાળાએ આવતી હતી. આ અંગે અદાલતે સ્પષ્ટતા કરી કે સંસ્થાની ભૂતકાળની સંમતિ કે છૂટછાટ કોઈ કાનૂની અધિકારને જન્મ આપતી નથી.

શાળામાં યુનિફોર્મ કોડ અને શિસ્તનું મહત્ત્વ

હાઇકોર્ટે પોતાના આદેશમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં સમાનતા અને શિસ્ત જાળવવા માટે યુનિફોર્મ કોડનું પાલન અત્યંત જરૂરી છે. જો કોઈ શાળાની ડ્રેસ નીતિ તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે સમાન હોય અને કોઈની સાથે ભેદભાવ ન કરતી હોય, તો વ્યક્તિગત પસંદગીના આધારે તેમાં ફેરફારની માંગ કરી શકાય નહીં. પીઠે ઉમેર્યું કે શાળા પોતાની ઓળખ અને શિસ્ત જાળવી રાખવા માટે નિયમો લાગુ કરી શકે છે, અને ભૂતકાળમાં આપેલી ઢીલના આધારે વિદ્યાર્થીઓ હંમેશા માટે નિયમો બદલવાની માગણી કરી શકે નહીં.

કર્ણાટક હાઇકોર્ટના નિર્ણયનો સંદર્ભ

અલ્લાહાબાદ હાઇકોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં અગાઉના ન્યાયિક આદેશોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. કોર્ટે નોંધ્યું કે દેશની વિવિધ વડી અદાલતોએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે મહિલાઓ માટે હિજાબ પહેરવો એ ઇસ્લામિક શ્રદ્ધાનો અનિવાર્ય ભાગ નથી. અદાલતે કહ્યું કે કર્ણાટક હાઇકોર્ટના અગાઉના ચુકાદાથી અલગ અભિપ્રાય લેવાનું કોઈ કારણ જણાતું નથી. આ તમામ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને અદાલતે અરજી ફગાવી દીધી હતી અને શાળા સંચાલનને પોતાનો નિર્ધારિત યુનિફોર્મ કોડ અમલમાં મૂકવાની મંજૂરી આપી હતી.