દિવાળી પહેલાં જ ઝેરી બની દિલ્હી-NCRની હવા, GRAP-III લાગુ થતાં કઈ-કઈ ચીજો પર લાગ્યો પ્રતિબંધ?

Delhi NCR Air Pollution GRAP III Imposed: દિવાળી પહેલાં જ દિલ્હી-NCRની હવા ઝડપથી બગડવા લાગી છે. સતત ઝેરી બનતા હવાની ગુણવત્તાના સ્તરને જોતાં રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્રમાં શુક્રવારથી GRAP III લાગુ કરી દેવામાં આવ્યો છે. 'કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ'(CAQM) એ આજથી એરિયામાં એશિયાટીક પગલાં રૂપે ‘ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન’(GRAP)ના ત્રીજા તબક્કાને લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પ્રતિબંધોનો હેતુ પ્રદૂષણના સ્તરને વધુ વધતાં અટકાવવાનો અને હવાની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવાનો છે.

GRAP III લાગુ કરવાથી શું થશે?

GRAP III લાગુ કરવાનો આ નિર્ણય GRAPને લઈને બનેલી CAQMની સબ-કમિટી દ્વારા લેવામાં આવ્યો છે. GRAP-3 હેઠળ ક્ષેત્રમાં બાંધકામ અને તોડફોડ સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ પર સખત પ્રતિબંધ રહેશે. એટલું જ નહીં, દિલ્હી-NCRમાં BS-III પેટ્રોલ અને BS-IV ડીઝલની ચાર પૈડાવાળી ખાનગી ગાડીઓ પર પણ પ્રતિબંધ લાગુ થશે. જો કે, આવશ્યક સેવાઓ અને નિર્ધારિત છૂટવાળી પ્રવૃત્તિઓને આ પ્રતિબંધમાંથી રાહત મળશે.

પહેલા અને બીજા તબક્કાના પ્રતિબંધો યથાવત્ રહેશે

રાજધાની ક્ષેત્રમાં GRAP IIIના લાગુ થવાની સાથે જ પહેલા અને બીજા તબક્કા હેઠળ લાગુ પ્રતિબંધો પણ યથાવત રહેશે. સંબંધિત એજન્સીઓને નિયમોનું કડક પાલન કરાવવા અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણના ઉપાયો ઝડપી બનાવવાના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે. દિલ્હી-NCRમાં GRAPનો ત્રીજો તબક્કો લાગુ કરી દેવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ દિલ્હીનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ(AQI) હાલમાં 382 છે, જે ખૂબ જ ખરાબ કેટેગરીમાં આવે છે. અને તે 400ના આંકડાની નજીક પહોંચી રહ્યો છે, જે પાર થતાં તે ગંભીર કેટેગરીમાં આવી જશે. GRAPના ત્રીજા તબક્કાના પ્રતિબંધો લગાવવાનો હેતુ દિલ્હી-NCRમાં ધૂળ-પ્રદૂષણ અને ઉત્સર્જનને ઘટાડવાનો છે.

નવા આદેશ હેઠળ કઈ-કઈ ચીજો પર પ્રતિબંધ રહેશે?

GRAP-3 હેઠળ, રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર NCRમાં અનેક બાંધકામ અને પ્રદૂષણ ફેલાવતા તોડફોડના કામો પર સખત પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યા છે. આ ક્ષેત્રમાં ઉત્તર પ્રદેશના નોઈડા અને ગાઝિયાબાદ ઉપરાંત હરિયાણાનું ગુરુગ્રામ શહેર પણ સામેલ છે. આ પ્રતિબંધો હેઠળ જે કામો પર રોક લગાવવામાં આવી છે, તેમાં ખોદકામ, બોરિંગ, ડ્રિલિંગ, પાઇલિંગ, તોડફોડ, ઈંટોનું કામ, ચણતર, રસ્તાનું નિર્માણ અને મોટા સમારકામ જેવી બાબતો સામેલ છે. આ સાથે જ પેઇન્ટિંગ, પોલિશિંગ, વાર્નિશિંગ, મોટા પાયે વેલ્ડિંગનું કામ અને ગેસ-કટિંગ, તેમજ ટાઇલ્સ અને પથ્થરો કાપવા કે ગ્રાઇન્ડિંગ જેવા કામો પર પણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.

પ્રતિબંધોમાંથી કેટલાક મામલામાં વિશેષ છૂટ મળશે

આ પ્રતિબંધો હેઠળ સિમેન્ટ, રેતી, ઈંટો, ફ્લાય એશ અને પથ્થરના ટુકડાઓ જેવી ધૂળ પેદા કરતી ચીજોને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જવી, અને તેમને લોડ કે અનલોડ કરવી સામેલ છે. આ ઉપરાંત બાંધકામ સામગ્રી અથવા તોડફોડમાંથી નીકળેલા કાટમાળને લઈ જતી ગાડીઓને કાચા રસ્તાઓ પર ચાલવા પર પ્રતિબંધ રહેશે. જો કે, આ પ્રતિબંધોમાં કેટલાક બાંધકામ કાર્યોને છૂટ પણ મળી છે. જેમાં રેલવે, મેટ્રો સેવા, ઍરપૉર્ટ, આંતર-રાજ્ય બસ ટર્મિનલ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને રક્ષા, હોસ્પિટલ, હાઇવે, રસ્તાઓ, ફ્લાયઓવર, પાવર ટ્રાન્સમિશન, પાઇપલાઇન, ટેલિકોમ, સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ અને વોટર સપ્લાય સાથે જોડાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ પણ સામેલ છે.