ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે ટ્રમ્પની યુરોપને ખુલ્લી ધમકી: અનામત ડીઝલ બહાર કાઢો નહીંતર સપ્લાય બંધ

Donald Trump Diesel : ઈરાન યુદ્ધની અસર હવે દુનિયાના ઈંધણ બજાર પર વધુ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકાથી ડીઝલની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. સાથે જ તેમણે યુરોપના દેશોને પોતાના અનામત ડીઝલનો કેટલોક જથ્થો બજારમાં મૂકવાનું કહેવા માટેની સંભાવના પણ દર્શાવી છે. જો અમેરિકા નિકાસ રોકે તો અમેરિકામાં ડીઝલનો પુરવઠો વધવાથી સ્થાનિક ભાવ ઘટી શકે છે, પરંતુ અન્ય દેશોમાં ડીઝલ વધુ મોંઘું થવાની શક્યતા છે. અમેરિકાના નાણાપ્રધાન સ્કોટ બેસેન્ટે પણ યુરોપને તાત્કાલિક વધારાનો ડીઝલ જથ્થો બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવવા તૈયાર રહેવા કહ્યું છે. તેમનો દાવો છે કે અમેરિકાના ખેડૂતો, ટ્રકચાલકો અને અન્ય વ્યવસાયોને વધતા ઈંધણના ભાવનો સમગ્ર બોજ ઉઠાવી રહ્યા છે જે બિલકુલ અયોગ્ય છે.

અમેરિકા ડીઝલનો મોટો સપ્લાયર

અમેરિકા વિશ્વના મહત્વના ડીઝલ નિકાસકારોમાં સામેલ છે અને દરરોજ આશરે 12 લાખથી 15 લાખ બેરલ ડીઝલની નિકાસ કરે છે. બ્રિટન માટે અમેરિકાનો પુરવઠો ખાસ મહત્વનો છે. બ્રિટનમાં વપરાતા કુલ ડીઝલમાંથી અડધાથી વધુ આયાત કરવામાં આવે છે અને આ આયાતમાં આશરે 31 ટકા હિસ્સો અમેરિકાનો છે. બ્રિટનમાં આ અઠવાડિયે ડીઝલના ભાવ રેકોર્ડ ઊંચાઈએ પહોંચ્યા છે. સરેરાશ ભાવ લિટરદીઠ 199.79 પેન્સ, એટલે કે લગભગ 2 પાઉન્ડની નજીક પહોંચી ગયો છે. બ્રિટિશ સરકારનું કહેવું છે કે દેશમાં ડીઝલની અછત અંગે હાલ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, જોકે ભાવમાં હજુ વધારો થઈ શકે છે.

અમેરિકાની નિકાસ બંધ થઈ તો શું થશે?

અમેરિકા જો ડીઝલની નિકાસ રોકે તો ત્યાં ઉપલબ્ધ જથ્થો સ્થાનિક બજારમાં વધશે. તેના કારણે અમેરિકાના વાહનચાલકો, ટ્રકચાલકો અને ખેડૂતોને ભાવમાં રાહત મળી શકે છે. પરંતુ અમેરિકાથી ડીઝલ મેળવતા અન્ય દેશોને વૈકલ્પિક પુરવઠો શોધવો પડશે. વિશેષજ્ઞ ડેવિડ ફાઇફના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકાનો પુરવઠો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી દૂર થાય તો અન્ય દેશોમાં ડીઝલના ભાવમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે. ચીનના રિફાઇનરી ઉદ્યોગે પણ ઓક્ટોબરમાં કેટલાક ઈંધણની નિકાસ અટકાવી હોવાના અહેવાલો છે, કારણ કે ચીન સ્થાનિક જરૂરિયાતને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે. આ સમગ્ર સ્થિતિમાં ઈરાન યુદ્ધ, હોર્મુઝની ખાડીમાં અવરજવર પર અસર અને રશિયાની ડીઝલ નિકાસ પરના પ્રતિબંધ જેવા પરિબળો મળીને વૈશ્વિક ડીઝલ પુરવઠા પર દબાણ વધારી રહ્યા છે.