IEMI 2025: ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટીમાં દિલ્હી પ્રથમ, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક ટોચના પ્રદર્શનકર્તા

નીતિ આયોગ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ (IEMI) 2025માં દિલ્હીને રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી અપનાવવામાં ટોચનું સ્થાન મળ્યું છે. દિલ્હી બાદ મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, ચંદીગઢ અને ગોવા ટોચના પ્રદર્શનકર્તાઓમાં સામેલ છે.

આ ઇન્ડેક્સનું આ બીજું સંસ્કરણ છે. તેનો હેતુ ભારતના રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહન અને ઇલેક્ટ્રિક પરિવહન માટેના નીતિ માળખા તથા તેના અમલીકરણની પ્રગતિનું મૂલ્યાંકન કરવાનો છે.

ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ 

IEMI રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ પોતાના ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી લક્ષ્યો હાંસલ કરવામાં કેટલી પ્રગતિ કરી છે તેનું માપન કરે છે. ઇન્ડેક્સમાં દરેક રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને 100માંથી ગુણ આપવામાં આવે છે. આ ઇન્ડેક્સ કુલ 16 સૂચકાંકો (Indicators)ને ત્રણ મુખ્ય વિષય હેઠળ આવરી લે છે:

1. પરિવહન વિદ્યુતીકરણ પ્રગતિ

પરિવહન ક્ષેત્રમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉપયોગ અને વીજળીકરણની પ્રગતિ.

2. ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયારી

ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે જરૂરી ચાર્જિંગ માળખાની ઉપલબ્ધતા અને તૈયારી.

3. EV સંશોધન અને નવીનતાની સ્થિતિ

ઇલેક્ટ્રિક વાહન ક્ષેત્રમાં સંશોધન, ટેક્નોલોજી અને નવીનતાની સ્થિતિ.

IEMIના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો

IEMIનો ઉપયોગ નીચેના હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે:

• રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી પ્રગતિનું મૂલ્યાંકન.
• નીતિ ઘડતરમાં મદદરૂપ માહિતી પૂરી પાડવી.
• રાજ્યો વચ્ચે સ્વસ્થ સ્પર્ધાને પ્રોત્સાહન આપવું.
• શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓના આદાન-પ્રદાન અને અનુસરણને પ્રોત્સાહન આપવું.
• ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી માટે નીતિ અને અમલીકરણ વચ્ચેના અંતરને સમજવામાં મદદ કરવી.

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન
પ્રશ્ન 1: ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ 2025માં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી અપનાવવામાં ટોચનું સ્થાન કયા રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશને મળ્યું?

A) મહારાષ્ટ્ર
B) કર્ણાટક
C) દિલ્હી
D) ગોવા