૭૬% Gen Z રોકાણકારોમાં SIP પ્રથમ પસંદગી

નાના શહેરોમાંથી શેરબજારમાં Gen Z ના પ્રવેશમાં વધારો
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨ અને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ વચ્ચે ૧૮ થી ૨૪ વર્ષની વયના નવા રોકાણકારોની ભાગીદારી લગભગ ૭ ગણી વધી
અમદાવાદ : નવી પેઢી એટલે કે Gen Z શેરબજારમાં ફક્ત ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડિંગ અથવા ટૂંકા ગાળાની તકો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ નિયમિત અને શિસ્તબદ્ધ રોકાણનો અભ્યાસ કરે છે. યુવાન રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં શેરબજાર મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે, જ્યારે સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (સિપ) તેમની ટોચની પસંદગી તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. છેલ્લા ચાર વર્ષમાં નવા Gen Z રોકાણકારોની ભાગીદારી લગભગ ૭ ગણી વધી છે.
એક્સિસ ડાયરેક્ટના ડેટા અનુસાર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતા ૧૮ થી ૩૦ વર્ષની વયના ૭૬% યુવાનો સિપ પ્લાન પસંદ કરે છે. દરમિયાન, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨ અને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ વચ્ચે ૧૮ થી ૨૪ વર્ષની વયના નવા રોકાણકારોની ભાગીદારી લગભગ સાત ગણી વાૃધી છે. યુવા રોકાણકારોની આ નવી પેઢી ફક્ત મુંબઈ, દિલ્હી અને બેંગલુરુ જેવા મોટા શહેરોમાંથી જ નથી આવી રહી. લગભગ ૬૦% યુવા રોકાણકારો ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાંથી છે, જ્યારે મહાનગરોનો હિસ્સો ૪૦% છે.
ભારતમાં નવા રિટેલ રોકાણકારોનો લેન્ડસ્કેપ ઝડપથી બદલાઈ રહ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં, કંપનીમાં જોડાતા નવા ગ્રાહકોમાં ૧૮ થી ૩૦ વર્ષની વયના રોકાણકારોનો હિસ્સો ૫૩% હતો. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨માં આ આંકડો માત્ર ૩૫% હતો. આનો આૃર્થ એ થયો કે હવે, દર બે નવા ગ્રાહકોમાંથી લગભગ એક ૩૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરનો છે.
સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ ૧૮-૨૪ વય જૂથમાં થઈ છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨ અને નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ વચ્ચે આ સેગમેન્ટમાં નવા ગ્રાહકોનો હિસ્સો લગભગ સાત ગણો વધ્યો છે. યુવાનોની વાૃધતી ભાગીદારી સાથે, નવા ગ્રાહકોની સરેરાશ ઉંમર પણ ઘટી છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨ માં નવા ગ્રાહકોની સરેરાશ ઉંમર ૩૭ વર્ષ હતી, જે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ઘટીને ૩૩ વર્ષ થઈ ગઈ છે.
આ વલણ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ પહોંચી રહ્યું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૨ ની તુલનામાં નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવતા યુવાન રોકાણકારોની સંખ્યામાં ૨.૫ ગણો વાૃધારો થયો છે.યુવા રોકાણકારોના રોકાણ પેટર્નમાં પણ નોંાૃધપાત્ર પરિવર્તન જોવા મળી રહ્યું છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતા યુવાન રોકાણકારોમાં નિયમિત રોકાણ એક મજબૂત વલણ છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૭ ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા સુાૃધીના ડેટા અનુસાર, ૭૬% યુવા રોકાણકારો સિપ દ્વારા રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે.યુવા રોકાણકારો માટે સરેરાશ સિપની રકમ રૂ. ૩,૦૦૦ થી રૂ. ૪,૦૦૦ ની વચ્ચે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે યુવાનો પણ નાની રકમ સાથે નિયમિત રોકાણનો માર્ગ અપનાવી રહ્યા છે.
યુવા રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં ઇક્વિટી મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. લગભગ ૯૫% યુવા રોકાણકારો ઇક્વિટી સેગમેન્ટમાં ભાગ લે છે. લાર્જ-કેપ શેરો તેમાં સૌથી વધુ પસંદ કરવામાં આવે છે. લગભગ ૬૦% યુવા રોકાણકારો લાર્જ-કેપ શેરોમાં વેપાર કરે છે, ત્યારબાદ ૨૮% સ્મોલ-કેપ શેરોમાં અને ૨૫% મિડ-કેપ શેરોમાં વેપાર કરે છે.
ડિલિવરી-આધારિત રોકાણ વધુ પ્રચલિત છે, પરંતુ યુવાનો ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડિંગમાં પણ વધુને વધુ રસ ધરાવે છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માં, લગભગ ૩૦% યુવા રોકાણકારો ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડ કરતા હતા.