વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો EM માટે ચિંતાનો વિષય

ફક્ત સરકારી બોન્ડ્સનો વૈશ્વિક જીડીપીના ૮૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો
ઉભરતા બજારો માટે મૂડીના ખર્ચ સામે ઊભા થયેલા નવા પડકારો : AIના રોકાણ ચક્રથી મૂડીની વૈશ્વિક માંગમાં વધારો
અમદાવાદ : વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં થયેલો ઉછાળો ઉભરતા બજારો (EM) માટે મૂડીના ખર્ચ સામે નવા પડકારો ઊભા કરે છે, અને હવે તેને માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય નીતિઓના દ્રષ્ટિકોણથી જ ન જોઈ શકાય, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ)ના ડેટ-ફાઇનાન્સિંગ (દેવા દ્વારા ભંડોળ એકત્ર કરવાના) પ્રયાસોની અસર તરીકે પણ જોવું પડશે તેમ આર્થિક બાબતોના સચિવ અનુરાધા ઠાકુરે વૈશ્વિક મૂડી ક્ષેત્રમાં આવેલા એક મોટા ફેરફાર તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું.
તેમણે જણાવ્યું કે ફક્ત સરકારી બોન્ડ્સ હવે વૈશ્વિક જીડીપીના ૮૦ ટકાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે, જેનાથી સોવરેન બોન્ડ માર્કેટ રોકાણ કરી શકાય તેવા દેવાનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત અને સમગ્ર નાણાકીય વ્યવસ્થામાં મૂડીના ખર્ચ માટેનો બેન્ચમાર્ક બની ગયું છે. સરકારો મોટા પાયે ઉધાર લઈ રહી હોવાથી, રોકાણકારો ફુગાવો, રાજકોષીય અનિશ્ચિતતા અને સમયગાળાના જોખમ માટે વધુ વળતરની માંગ કરી રહ્યા છે.
યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ ૫.૩૪ ટકા પર પહોંચી ગઈ છે, જે ૨૦૦૨ પછીનું સર્વોચ્ચ સ્તર છે, અને જાપાનના લાંબા ગાળાના બોન્ડ યીલ્ડ ૧૯૯૬ પછીના સૌથી ઊંચા સ્તરે છે. ઉભરતા બજારો માટે આ એક મોટો પડકાર ઊભો કરે છે, કારણ કે વૈશ્વિક બોન્ડ બજારોમાં મૂડીની ઓપોર્ચ્યુનિટી કોસ્ટ હોય છે, અને આ બાબતમાં વૈશ્વિક અસંતુલન પણ ઉમેરાય છે. જ્યારે વેપાર તુલનાત્મક ફાયદાઓને બદલે સુરક્ષા અને ભૂ-રાજકીય ચિંતાઓને આધારે ગોઠવવામાં આવે છે, ત્યારે માલસામાન અને મૂડીની હેરફેર ઓછી કાર્યક્ષમ બને છે, સરપ્લસ અને ખાધ ઘર્ષણના કારણો બને છે, અને વિશ્વભરમાં દરેક માટે મૂડીનો ખર્ચ વધુ વધે છે.
એઆઈની આસપાસનું રોકાણ ચક્ર મૂડીની વૈશ્વિક માંગમાં વધારો કરી રહ્યું છે, જેના નિર્માણ માટે ડેટા સેન્ટરો, સેમિકન્ડક્ટર્સ, વીજળી અને ટ્રાન્સમિશન ક્ષમતામાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. આ રોકાણોનો મોટો હિસ્સો દેવા દ્વારા પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે. તેથી, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડને હવે માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય ખાધના સંદર્ભમાં જ સમજી શકાય નહીં.
ભારતના સતત સુધારાના પ્રયાસો અને વિવેકપૂર્ણ મેક્રોઇકોનોમિક મેનેજમેન્ટ પર ભાર મૂકતા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત આશા રાખે છે કે રમતના નિયમો હજુ પણ જળવાઈ રહેશે અને દેશો એ વાત સ્વીકારશે કે વિશ્વભરમાં વાજબી નિયમો સાથેની ટકાઉ ભાગીદારી જ દરેકને આગળ વધવામાં અને વૈશ્વિક વૃદ્ધિને વેગ આપવામાં મદદ કરશે, જેનો લાભ સૌને મળશે.
વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડને હવે માત્ર નાણાકીય નીતિ અને રાજકોષીય ખાધના સંદર્ભમાં સમજી શકાય નહીં. AIના નિર્માણનું વ્યાપક સ્તર હવે તે વાતનો ભાગ છે.