ભારત વિશ્વનું ૧૧મું સૌથી મોટું FDI સ્પોટ

ચીન અને અમેરિકામાં વિદેશી રોકાણમાં ઘટાડો
વર્લ્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૨૫ માં ભારતમાં FDI ૪૪ ટકા વધીને ૩૮.૮૯ બિલિયન ડોલર થયું, જેના કારણે દેશ બે સ્થાન વધીને વૈશ્વિક રેન્કિંગમાં ૧૧મા સ્થાને પહોંચ્યો
અમદાવાદ : યુનાઇટેડ નેશન્સ કોન્ફરન્સ ઓન ટ્રેડ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (અંકટાડ) દ્વારા જાહેર કરાયેલા વર્લ્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રિપોર્ટ ૨૦૨૬ અનુસાર, ભારત બે સ્થાન વધીને વિદેશી સીધા રોકાણ (એફડીઆઈ) મેળવનાર વિશ્વનો ૧૧મો સૌથી મોટું દેશ બન્યો છે. સેવાઓ, ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઇનમાં સતત રોકાણ દ્વારા ભારતનું સ્થાન મજબૂત બનતા ભારતે ૨૦૨૫ માં એક મુખ્ય રોકાણ સ્થળ તરીકે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. ભારતમાં એફડીઆઈ પ્રવાહ ૨૦૨૫ માં આશરે ૪૪ ટકા વધીને ૩૮.૮૯ બિલિયન ડોલર થયો હતો. ૨૦૨૪ માં, ભારતે એફડીઆઈમાં ૨૭.૦૯ બિલિયન ડોલર મેળવ્યા હતા, તે વખતે ૧૩મા ક્રમે હતો. બીજીતરફ વિકાસશીલ દેશોમાં એફડીઆઈ પ્રવાહ માત્ર ૨ ટકા વધ્યો હતો, વિકાસશીલ એશિયન દેશોમાં એફડીઆઈ પ્રવાહ ૩ ટકા વધ્યો છે. તેનાથી વિપરીત, ભારતની સ્થિતિ મજબૂત રહી છે.
ચીનમાં એફડીઆઈ પ્રવાહ ૨૦૨૫ માં ઘટીને ૧૦૪.૬૬ બિલિયન ડોલર થયો હતો, જે ૨૦૨૪ માં ૧૧૬.૨૪ બિલિયન ડોલર હતો. જોકે, એફડીઆઈ પ્રવાહના સંદર્ભમાં ચીને તેનું ચોથું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. સૌથી વધુ એફડીઆઈ પ્રવાહ ધરાવતો દેશ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પણ, પ્રવાહ ૨ ટકા ઘટીને ૨૭૭ બિલિયન એફડીઆઈ રહ્યો હતો.
જોકે, ભારતમાં રોકાણ વધવા સાથે, ૨૦૨૫ માં દક્ષિણ એશિયામાં એફડીઆઈ પ્રવાહ વધીને ૪૬ બિલિયન ડોલર થયો, જે એક વર્ષ અગાઉ ૩૪ બિલિયન ડોલર હતો.
અંકટાડ એ તેના અહેવાલમાં ચેતવણી આપી હતી કે ટેરિફ અનિશ્ચિતતા, સપ્લાય ચેઇન ફેરફારો અને નબળા વૈશ્વિક રોકાણ નવા ઉત્પાદન અને માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સની ગતિને અસર કરી રહ્યા છે.
ભારતમાં કુલ એફડીઆઈ પ્રવાહમાં વધારો થયો હોવા છતાં, પ્રોજેક્ટ સૂચકાંકો સાવચેતીભર્યું રોકાણ સૂચવે છે. ભારતમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ ૨૦૨૪ માં ૧૧૧.૧૪ બિલિયન ડોલરથી ઘટીને ૨૦૨૫ માં ૭૪.૧૨ બિલિયન ડોલર રહ્યું હતું.
ભારતને ૨૦૨૫ માં સૌથી વધુ નવા એફડીઆઈ પ્રોજેક્ટ્સ પણ મળ્યા હતો. યુએસ સ્થિત આલ્ફાબેટ ઇન્ક. એ ૨૦૨૫ માં ભારતમાં ડેટા સેન્ટર માટે ૧૪.૫ બિલિયન ડોલરના રોકાણની જાહેરાત કરી, જે એક મુખ્ય ગ્રીનફિલ્ડ પ્રોજેક્ટ છે. ગયા વર્ષે, ભારતમાં મુખ્ય એફડીઆઈ પ્રવાહ યુએસ અને પોલેન્ડથી આવ્યો હતો.
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, રોકાણ પેટર્ન ધીમે ધીમે વધુ સ્થાપિત નવીનતા કેન્દ્રોમાંથી દૂર થઈ રહી છે. ભારત તેના સ્કેલ, ઝડપથી વધતી ડિજિટલ માંગ, તકનીકી કુશળતા અને ક્લાઉડ સેવાઓ માટે વિસ્તરતા બજારોને કારણે રોકાણના મુખ્ય પ્રાપ્તકર્તા તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
અહેવાલ એ પણ દર્શાવે છે કે એફડીઆઈ માટે ટોચના સ્ત્રોત દેશોમાં ભારત બે સ્થાન ઉપર ચઢીને ૧૮મા ક્રમે આવ્યું છે. ૨૦૨૫ માં ભારતનું વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ પાછલા વર્ષના ૨૪.૨૬ બિલિયન ડોલરથી ૪૭ ટકા વધીને ૩૫.૬૬ બિલિયન ડોલર રહ્યું હતું.અહેવાલ એ પણ દર્શાવે છે કે એફડીઆઈ માટે ટોચના સ્ત્રોત દેશોમાં ભારત બે સ્થાન ઉપર ચઢીને ૧૮મા ક્રમે આવ્યું છે. ૨૦૨૫ માં ભારતનું વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણ પાછલા વર્ષના ૨૪.૨૬ બિલિયન ડોલરથી ૪૭ ટકા વધીને ૩૫.૬૬ બિલિયન ડોલર રહ્યું હતું.