જેન-ઝીને સરકારી બેન્કો 'કૂલ' નથી લાગતી! નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણની મોટા બદલાવની સલાહ

Banks Must Connect With Youth: ભારતની જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSBs) એ દેશના યુવાનો વચ્ચે પોતાની જૂની ઈમેજ બદલીને ‘કૂલ’ બનવાની જરૂર છે, તેવી સ્પષ્ટ ટકોર કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કરી છે. નવી દિલ્હી ખાતે આયોજિત બે દિવસીય PSB Confluence 2026 કોન્ફરન્સના સમાપન સત્રને સંબોધતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં જરૂરી ગંભીરતા, નિયમો અને પ્રુડન્શિયલ સ્ટાન્ડર્ડ્સ સાથે કોઈ સમજૂતી કર્યા વિના સરકારી બેંકોએ યુવા પેઢીની જરૂરિયાતો મુજબ વધુ આધુનિક બનવું પડશે. આ સંદર્ભમાં તેમણે 16 વર્ષથી વધુ વયના યુવાનોને જોડવા માટે 2 ઓક્ટોબરથી એક મહિનાનું વિશેષ અભિયાન શરૂ કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

સરકારી બેંકો સામે 'સરકારી છાપ'નો પડકાર અને યુવાનોની પસંદગી

નાણાં મંત્રીએ પોતાના સંબોધનમાં ખુલ્લેઆમ સ્વીકાર્યું હતું કે યુવાનોમાં સરકારી બેંકો પ્રત્યે હજુ પણ જૂની ‘સરકારી બેંક’ જેવી છાપ પ્રવર્તે છે. તેમણે 25 વર્ષથી ઓછી વયના યુવાનો સાથેના વ્યક્તિગત સંવાદનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે,

"જ્યારે મેં 25 વર્ષથી ઓછી વયના યુવાનો સાથે વાત કરી ત્યારે તેમાંથી એકેય યુવાને સરકારી બેંકમાં ખાતું હોવાનું ન જણાવ્યું. બધા જ પ્રાઇવેટ બેંકો તરફ આકર્ષાયેલા હતા. જ્યારે મેં કારણ પૂછ્યું તો તેઓ અચકાતા અચકાતા બોલ્યા કે સરકારી બેંકો ‘કૂલ’ નથી."

તેમણે બેંક મેનેજમેન્ટને આહ્વાન કર્યું કે તેઓ યુવાનો સાથે બેસીને ચર્ચા કરે કે તેમની નજરમાં બેંકિંગ સેવાઓને કેવી રીતે વધુ આકર્ષક અને 'કૂલ' બનાવી શકાય.

ગંભીરતા અને આધુનિકતા વચ્ચે સંતુલન

નિર્મલા સીતારમણે સાવચેત કરતાં કહ્યું કે 'કૂલ' દેખાવાનો અર્થ બેંકિંગની મૂળભૂત ફરજો અને ગંભીરતા ગુમાવવાનો નથી. બેંકિંગ એ અત્યંત ગંભીર વ્યવસાય છે, પરંતુ ખાનગી બેંકોએ જે રીતે ગંભીરતા સાથે યુવા મૈત્રીપૂર્ણ ઈમેજ ઊભી કરી છે, સરકારી બેંકોએ પણ બંને પાસાં વચ્ચે સંતુલન સાધવું પડશે. આજના સ્માર્ટફોન યુગમાં ઉછરેલા Gen Z યુવાનો સરળ, સહજ, વ્યક્તિગત અને 24 કલાક ઉપલબ્ધ ડિજિટલ સેવાઓની અપેક્ષા રાખે છે.

2 ઓક્ટોબરથી 'બેંકિંગ ફોર યુથ' અભિયાન અને નવી પહેલો

નાણાં મંત્રાલયના નાણાકીય સેવા વિભાગ અને ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA)ના સંકલનથી 2 ઓક્ટોબરથી શરૂ થનારા આ અભિયાન હેઠળ નીચે મુજબનાં પગલાં સૂચવવામાં આવ્યાં છે:

કેમ્પસથી કરિયર સુધી જોડાણ: બેંકોએ યુવાનો શાખામાં આવે તેની રાહ જોવાને બદલે કોલેજો, યુનિવર્સિટીઓ અને સ્કિલ-બિલ્ડિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સ સુધી પહોંચીને વન-ટાઇમ એકાઉન્ટ ઓપનિંગથી આગળ વધીને લાંબા ગાળાના સંબંધો બાંધવા જોઈએ.

યુવા કિઓસ્ક અને યુવા બેંકિંગ મિત્ર: ભૌતિક બેંક શાખાઓમાં 'Yuva Kiosks' અથવા 'Yuva Banking Mitra' શરૂ કરવા, જ્યાં સમર્પિત કર્મચારી યુવાનોને તેમની નાણાકીય સફરમાં માર્ગદર્શન પૂરું પાડી શકે.

ઓનલાઇન લર્નિંગ અને લાઇફસ્ટાઇલ બેનિફિટ્સ: પ્રતિષ્ઠિત એજ્યુકેશનલ પ્લેટફોર્મ્સ સાથે મળીને યુવાનોને મફત ઓનલાઇન લર્નિંગ કન્ટેન્ટ પૂરું પાડવું તેમજ ફિટનેસ સેન્ટર્સ, યોગા સેન્ટર્સ અને મેન્ટલ વેલનેસ પ્લેટફોર્મ્સ માટે કૂપન્સ કે વાઉચર્સ જેવા લાઇફસ્ટાઇલ લાભો આપવા.

ક્રેડિટ ડિસિપ્લિન અને જાગૃતિ: યુવાનોમાં ઔપચારિક ક્રેડિટ ઇકોસિસ્ટમ, બેંક લોન પ્રોડક્ટ્સ, સરકારી સ્કીમ્સ તેમજ ક્રેડિટ સ્કોર (CIBIL) અને ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી જાળવવાની શિસ્ત અંગે જાગૃતિ લાવવી જેથી તેઓ ભવિષ્યમાં સરળતાથી એન્ટરપ્રિન્યોરશિપ ફંડિંગ મેળવી શકે.

IBA ડેડિકેટેડ પોર્ટલ: યુવા પેઢી માટે એક સમર્પિત બેંકિંગ અવેરનેસ પોર્ટલ વિકસાવવું જે સિંગલ પોઇન્ટ તરીકે ઉપયોગી બને.

PSB કન્ફ્લુઅન્સની 7 મુખ્ય થીમ્સ પર ચર્ચા

બે દિવસીય PSB Confluenceમાં બેંકિંગ ક્ષેત્રના આગામી વિકાસ તબક્કા માટે 7 મુખ્ય વિષયો પર મંથન કરવામાં આવ્યું હતું:

1. પ્રથમ દિવસની ચર્ચાઓ: ડિપોઝિટ મોબિલાઇઝેશન, યુવાનો માટે બેંકિંગ, ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સાઇકલને ટેકો આપવો અને ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ.
2. બીજા દિવસની ચર્ચાઓ: એગ્રીકલ્ચર અને હોર્ટિકલ્ચર વેલ્યુ ચેઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ અને ક્રેડિટ કાર્ડ બિઝનેસનું પુનઃનિર્માણ.

નિર્મલા સીતારમણે અંતમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, ભારતીય યુવાનો જ્યારે પોતાનું પહેલું બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવે, પ્રથમ પગાર મેળવે, ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવે, નવો ઉદ્યોગ શરૂ કરે કે પ્રથમ રોકાણ કરે – ત્યારે તમામ 12 સરકારી બેંકો તેમની પ્રથમ અને સૌથી વિશ્વસનીય પસંદગી બનવી જોઈએ.