મિડલ ઈસ્ટમાં ફરી તણાવ: હોર્મુઝમાં જહાજો પર હુમલો, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ 72 ડૉલરને પાર

Crude Oil Price Surge : દુનિયાની કુલ તેલ જરૂરિયાતના 20 ટકા માટે મહત્વપૂર્ણ એવા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz)માં ફરી એકવાર મિસાઇલ હુમલાના સમાચાર ચર્ચામાં છે, અને તેની સીધી અસર કાચા તેલની કિંમતોમાં ઉછાળા તરીકે જોવા મળી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં આખરે શું ચાલી રહ્યું છે? આ સવાલ એટલા માટે પણ મહત્વનો છે, કારણ કે, એક તરફ જ્યાં અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે શાંતિ વાર્તા પર બેઠકોને લઈને પોઝિટિવ અહેવાલો આવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ અચાનક દુનિયાની તેલ જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે જરૂરી આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ રૂટ પર હુમલાના સમાચાર આવી જાય છે. આ અપડેટ્સની સીધી અસર કાચા તેલની કિંમતો પર જોવા મળી રહી છે.

સોમવારે જ્યાં આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટમાં કાચા તેલની કિંમત 71 ડૉલરની આસપાસ ટ્રેડ થતી જોવા મળતી હતી, તે મંગળવારે અચાનક 72 ડૉલર પ્રતિ બેરલને પાર નીકળી ગઈ. ક્રૂડની કિંમતમાં આ તેજી ઈરાન તરફથી હોર્મુઝમાં કમર્શિયલ જહાજો પર થયેલા મિસાઇલ હુમલાના સમાચાર બાદ જોવા મળી છે.

યુદ્ધ અટક્યું, પણ ટેન્શન હજુ યથાવત

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ગત ફેબ્રુઆરી મહિનાના અંતિમ દિવસથી શરૂ થયેલું યુદ્ધ ભલે અટકી ગયું હોય, અને બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ વાર્તા માટે બેઠકોનો દોર ચાલુ હોય, અમેરિકાએ બે મહિના લાંબી નાકાબંધી પણ હટાવી લીધી છે, પરંતુ આ બધા વચ્ચે હોર્મુઝનું ટેન્શન (Hormuz Tension) યથાવત્ છે. જ્યારે બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હોય છે, કાચું તેલ સસ્તું થઈ રહ્યું હોય છે, અને દુનિયા રાહતનો શ્વાસ લે છે, ત્યારે જ અચાનક જહાજો પર હુમલાના સમાચાર ચિંતા ઉભી કરી રહ્યા છે.

વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો, અહેવાલો અનુસાર, ઈરાનની ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સે મંગળવારે વહેલી સવારે હોર્મુઝ પાસે બે વ્યાપારિક જહાજો પર મિસાઇલોથી હુમલા કર્યા છે. યુએસ સિનિયર ઓફિશિયલ દ્વારા આ હુમલાની માહિતી શેર કરવામાં આવી છે, અને સાથે જ આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે, આનાથી અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે શાંતિની વાતચીત પર અસર પડી શકે છે. યુનાઇટેડ કિંગડમ મેરિટાઇમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ(UKMTO)એ પણ જણાવ્યું કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પાસે ઓમાનના તટ પર એક ઓઇલ ટેન્કર સાથે અજ્ઞાત વસ્તુ ટકરાઈ, જેનાથી તેમાં આગ લાગી ગઈ. આ ઘટના ઓમાનના લિમાહથી 8 નોટિકલ માઈલ પૂર્વમાં થઈ, જ્યારે ટેન્કર હોર્મુઝમાં ઓમાનના તટ પાસે દક્ષિણ તરફ જઈ રહ્યું હતું.

હુમલાના સમાચારથી ક્રૂડમાં હલચલ

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં હુમલાના સમાચારથી સીધી કાચા તેલની કિંમતો પર અસર જોવા મળી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડથી લઈને મર્બન ક્રૂડ સુધી, જે તેલની કિંમતો સોમવાર સુધી ઘટાડા સાથે રેડ ઝોનમાં દેખાતી હતી, તે મંગળવારે અચાનક ગ્રીન ઝોનમાં આવી ગઈ. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ (Brent Crude Oil Price) આશરે 1 ટકાના ઉછાળા સાથે 72.51 ડૉલર પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ કરતું જોવા મળ્યું, જ્યારે વેસ્ટ
ટેક્સાસ ઈન્ટરમિડિયેટ (WTI Crude Oil Price) પણ 70 ડૉલર પ્રતિ બેરલની નજીક આવી ગયું. આ સિવાય મર્બન ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ (Murban Crude Oil Rate)માં પણ તેજી જોવા મળી, અને તે 67 ડૉલર પર કારોબાર કરી રહ્યું હતું.

યુએસ-ઈરાન વાતચીતમાં શું થયું?

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની શાંતિ વાર્તા અંગે વાત કરીએ તો, રિપોર્ટ્સ અનુસાર, બંને દેશ વચ્ચે આગામી રાઉન્ડની વાતચીત પાકિસ્તાનના ઈસ્લામાબાદમાં થઈ શકે છે. સંભવિત 11 જુલાઈના રોજ આ બેઠક થવાની ચર્ચાઓ છે. જોકે, સ્વિત્ઝર્લેન્ડના બર્ગનસ્ટોક રિસોર્ટનો વિકલ્પ પણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. ગત 18 જૂનના રોજ અમેરિકા-ઈરાને વેસ્ટ એશિયામાં શાંતિ સ્થાપવાના હેતુથી એક સમજૂતી (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ પછી 21 જૂને સ્વિત્ઝર્લૅન્ડમાં વાત થઈ, જેમાં પાકિસ્તાન અને કતાર મધ્યસ્થ રહ્યા હતા. એવા પણ અહેવાલો છે કે ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈના અંતિમ સંસ્કારના કારણે જુલાઈની બેઠકને આગળ ટાળવામાં આવી છે.