ઈઝરાયલ આયરન ડોમ મિસાઇલ ઈન્ટરસેપ્ટર ભારતમાં બનાવવા તૈયારીમાં, બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત શરૂ

Iron Dome interceptor missiles India: મધ્ય-પૂર્વમાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે ડિફેન્સ સેક્ટરમાંથી એક બહુ મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. પોતાની અભેદ્ય સુરક્ષા પ્રણાલી માટે જાણીતું ઈઝરાયલ હવે ભારત સાથે મળીને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક નવો ઈતિહાસ રચવા જઈ રહ્યું છે.

ઈઝરાયલની 'રાફેલ' કંપની ભારતમાં સ્થાપશે પ્રોડક્શન લાઇન

ઈઝરાયલની સરકારી સંરક્ષણ કંપની રાફેલ એડવાન્સ્ડ ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ ભારતમાં આયર્ન ડોમ ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલો માટે એક આખી પ્રોડક્શન લાઇન (ઉત્પાદન એકમ) સ્થાપવા જઈ રહી છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે કંપની અત્યારે ભારતની કેટલીક અગ્રણી સંરક્ષણ કંપનીઓ સાથે ગંભીર ચર્ચા-વિચારણા કરી રહી છે. જો આ ડીલ ફાઇનલ થશે, તો ઈઝરાયલ અને અમેરિકા બાદ ભારત વિશ્વનો ત્રીજો એવો દેશ બનશે જ્યાં આ અદ્યતન મિસાઇલોનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.

વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીથી દેશની સૈન્ય તાકાતમાં થશે મોટો વધારો

આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી ભારત સરકારના 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને 'આત્મનિર્ભર ભારત' અભિયાન માટે એક બહુ મોટી સફળતા માનવામાં આવી રહી છે. ભારત લાંબા સમયથી વૈશ્વિક ડિફેન્સ કંપનીઓને ભારતમાં જ મેન્યુફેક્ચરિંગ અને નિકાસ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે, જેનાથી દેશની સૈન્ય તાકાત વધવાની સાથે ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઇનમાં પણ ભારતનો દબદબો વધશે.

વૈશ્વિક ડિફેન્સ સપ્લાય ચેઇનમાં ભારતની મજબૂત એન્ટ્રી

હાલના સમયમાં આયર્ન ડોમ ઇન્ટરસેપ્ટર મિસાઇલોનું મુખ્ય ઉત્પાદન ઉત્તરી ઈઝરાયલમાં થાય છે. આ સિવાય, અમેરિકામાં પણ 'રેથિયૉન' (Raytheon) કંપની સાથેની ભાગીદારીમાં એક પ્રોડક્શન લાઇન કાર્યરત છે. હવે ભારતમાં આ નવી પ્રોડક્શન લાઇન શરૂ થવાથી મિસાઇલોના ઉત્પાદન ખર્ચ (પ્રોડક્શન કોસ્ટ)માં મોટો ઘટાડો થશે. આ સાથે જ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ મિસાઇલોની સપ્લાય ચેઇન વધુ મજબૂત બનશે અને કટોકટીના સમયે વૈશ્વિક માંગને ખૂબ જ ઝડપથી પૂરી કરી શકાશે.

ભારત અને ઈઝરાયલ વચ્ચેનો જૂનો સૈન્ય સંબંધ

ભારત અને ઈઝરાયલ વચ્ચે સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પહેલાથી જ અત્યંત મજબૂત અને ગાઢ સંબંધો છે. બંને દેશોએ ભૂતકાળમાં સાથે મળીને 'બરાક-8' (Barak-8) લોન્ગ રેન્જ સરફેસ-ટુ-એર મિસાઇલ સિસ્ટમ (LR-SAM) વિકસાવી છે, જે હાલમાં ભારતીય સેના, નૌસેના અને વાયુસેનામાં સફળતાપૂર્વક તહેનાત છે. આ ઉપરાંત, ભારતે ટૂંકા અંતરની એર સિક્યોરિટી માટે પણ ઘણી ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ સંયુક્ત રીતે તૈયાર કરી છે.

ગ્લોબલ માર્કેટમાં એર ડિફેન્સ સિસ્ટમની વધતી માંગ

મિડલ ઇસ્ટમાં તાજેતરમાં થયેલા યુદ્ધ અને સંઘર્ષો બાદ વિશ્વભરના દેશોમાં પોતાની હવાઈ સરહદો સુરક્ષિત કરવા માટે એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સની માંગમાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો આવ્યો છે. આવા સમયે ભારતમાં આયર્ન ડોમ ઇન્ટરસેપ્ટરનું ઉત્પાદન કરવું એ રાફેલ કંપની માટે પણ વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થશે, કારણ કે કંપની ભારતને એક મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ બનાવીને અહીંથી વિશ્વના અન્ય દેશોમાં પણ આ મિસાઇલોની નિકાસ કરી શકશે.

ભારતનું પોતાનું હથિયાર: 'સુદર્શન ચક્ર' પ્રોજેક્ટ પણ ચાલુ

એક તરફ જ્યાં ઈઝરાયલ સાથે આ મોટી ભાગીદારી આકાર લઈ રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ ભારત પોતે પણ આયર્ન ડોમ જેવી જ એક શક્તિશાળી અને અભેદ્ય સ્વદેશી એર ડિફેન્સ શીલ્ડ બનાવી રહ્યું છે, જેને 'સુદર્શન ચક્ર' નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ સંજોગોમાં રાફેલ કંપની સાથેની આ સંભવિત ભાગીદારી ભારતીય સંરક્ષણ ઉદ્યોગને અદ્યતન ટેક્નોલોજી, ઉત્પાદન ક્ષમતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં નિકાસની નવી તકો પ્રદાન કરવામાં માઇલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે.

આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થતાં જ ભારત માત્ર વિદેશી ડિફેન્સ સિસ્ટમ ખરીદનાર ગ્રાહક મટીને ગ્લોબલ સપ્લાયરની ભૂમિકામાં આવી જશે.