Explainer:ચીન કેમ શોધી રહ્યું છે સોનું? એક વર્ષમાં જમીન અને સમુદ્રમાંથી કાઢ્યું 3,174 ટન ગોલ્ડ

China Gold Reserves : ચીન હાલ જમીનથી લઈને સમુદ્રની ઊંડાઈ સુધી સોનાના નવા ભંડારની શોધમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. એક તરફ ચીનની સરકારી બેંકો સોનાની ખરીદી વધારી રહી છે, તો બીજી તરફ દેશમાં નવા ગોલ્ડ રિઝર્વ શોધવા માટે મોટા પાયે જિયોલોજિકલ એક્સપ્લોરેશન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
અહેવાલો અનુસાર, વર્ષ 2025 દરમિયાન ચીને અંદાજે 3,174 ટન સોનું કાઢ્યું હતું. આ દરમિયાન ચીનમાં જમીનની અંદર તેમજ સમુદ્રના તળિયે સોનાના અનેક મોટા ભંડારની શોધ કરવામાં આવી છે.

લિયાઓનિંગમાં મળી મોટી ગોલ્ડ રિઝર્વ

ચીનમાં તાજેતરના સમયની સૌથી મોટી શોધ લિયાઓનિંગ પ્રાંતમાં થઈ છે. ચીનના નેચરલ રિસોર્સિસ મંત્રાલય અનુસાર, અહીંના દાદોંગગૌ રિઝર્વમાં આશરે 25.86 લાખ ટન ગોલ્ડ ઓર મળી આવ્યો છે.
આ અયસ્કમાં સરેરાશ 0.56 ગ્રામ પ્રતિ ટન સોનાનો ગ્રેડ છે. તેના આધારે અહીં અંદાજે 1,444 ટન સોનું હોવાનો અંદાજ છે. આ શોધને 1949 પછી ચીનમાં મળેલા સૌથી મોટા ગોલ્ડ રિઝર્વમાંથી એક માનવામાં આવી રહી છે. ખાસ વાત એ છે કે આ શોધ માટે માત્ર 15 મહિનાનો સમય લાગ્યો.

એક વર્ષમાં ક્યાં-ક્યાં મળ્યું સોનું?

ચીનમાં છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન અનેક વિસ્તારોમાં ગોલ્ડ રિઝર્વની શોધ થઈ છે.

• જાન્યુઆરી 2025: ત્રણ માઇનિંગ વિસ્તારમાં કુલ 168 ટન સોનું મળ્યું. જેમાં ગાંસુના અનબાલી નોર્થમાં 102.4 ટન, ઇનર મંગોલિયાના હદામેંગુમાં 41.3 ટન અને હેઇલોંગજિયાંગના બાઓશિંગગૌ વિસ્તારમાં 24.3 ટન સોનું મળ્યું.
• શિનજિયાંગ: કુનલુન પર્વતમાળામાં 1,000 ટનથી વધુ સોનાના સંભવિત ભંડારના અહેવાલ સામે આવ્યા.
• શાનડોંગ: જિયાઓડોંગ દ્વીપકલ્પના લાઇઝોઉ વિસ્તારમાં સમુદ્રતળની નીચે મોટું અંડરસી ગોલ્ડ ડિપોઝિટ મળ્યું. સાનશાન આઇલેન્ડની હાઇયુ ગોલ્ડ માઇનમાં 562 ટનનું કન્ફર્મ્ડ રિઝર્વ હોવાનું જણાવાયું છે.
• પ્રશાંત મહાસાગર: ચીનની સંયુક્ત વૈજ્ઞાનિક ટીમે તાઇવાન અને ફિલિપાઇન્સના ઉત્તરીય વિસ્તારો નજીક સમુદ્રતળમાં સલ્ફાઇડના ત્રણ મોટા શંકુ આકારના ટેકરા શોધ્યા.
  પ્રાથમિક તપાસમાં અહીંના અયસ્કમાં પ્રતિ ટન 15.4 ગ્રામ સોનું અને 1.27 કિલોગ્રામ ચાંદી સુધી મળી હોવાનું સામે આવ્યું છે.

ચીન આટલી ઝડપથી સોનું કેમ શોધી રહ્યું છે?

• જિયોલોજિકલ ફાયદો : ચીન અનેક ટેક્ટોનિક પ્લેટોના જંકશન પાસે આવેલું છે. તેના કારણે અહીં જિયોલોજિકલ પ્રવૃત્તિ વધુ જોવા મળે છે. આ પ્રક્રિયાથી હાઇડ્રોથર્મલ સિસ્ટમ બને છે, જેમાં સોનું ધરાવતા ગરમ પ્રવાહી ચટ્ટાનોની તિરાડોમાં જમા થઈ શકે છે.
• સરકારનું મોટું રોકાણ : ચીન દ્વારા જિયોલોજિકલ એક્સપ્લોરેશન પાછળ મોટા પાયે રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. વર્ષ 2025માં આ ક્ષેત્રમાં આશરે 115.99 અબજ યુઆન ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. 2021થી અત્યાર સુધીમાં આ ખર્ચ લગભગ 450 અબજ યુઆન સુધી પહોંચ્યો હોવાનું જણાવાયું છે.

હવે ચીન સોનાની શોધ માટે AI આધારિત મિનરલ મોડેલિંગ અને હાઇ-પાવર ગ્રાઉન્ડ-પેનિટ્રેટિંગ રડાર જેવી આધુનિક ટેક્નોલોજીનો પણ ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.

વધતી સ્થાનિક માંગ

ચીન વિશ્વના સૌથી મોટા ગોલ્ડ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ છે. તેમ છતાં તેની સ્થાનિક માંગને પહોંચી વળવા માટે તેને આયાત પર પણ આધાર રાખવો પડે છે. વર્ષ 2024ના પ્રથમ 9 મહિનામાં ચીનમાં આશરે 741.7 ટન સોનાનો વપરાશ થયો હતો, જ્યારે ઉત્પાદન આશરે 268 ટન રહ્યું હતું.

સોનાના ભાવમાં સતત વધારો

વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં તેજી પણ ચીનની વધતી રુચિનું એક કારણ છે. નબળો ડોલર, જિયોપોલિટિકલ તણાવ અને વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સોનાની ખરીદીમાં વધારો થવાને કારણે સોનાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.

વૈશ્વિક ગોલ્ડ માર્કેટ પર શું અસર પડશે?

ચીનમાં આટલા મોટા ગોલ્ડ રિઝર્વની શોધથી તેની ભવિષ્યની સોનાની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધી શકે છે. તેનાથી ચીનની આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ પણ મજબૂત બની શકે છે.
જોકે, પ્રશાંત મહાસાગરમાં મળેલા ગોલ્ડ રિઝર્વનું ખનન કરવું હાલ સરળ નથી. સમુદ્રની ઊંડાઈમાંથી ખનિજ કાઢવામાં ટેક્નિકલ તેમજ પર્યાવરણીય પડકારો છે. તેથી આ શોધને હાલ ડિસ્કવરીના તબક્કે જ માનવામાં આવી રહી છે અને તાત્કાલિક ખનન શરૂ થવાની શક્યતા નથી.
લિયાઓનિંગની ખાણ માટે 2024થી 2027 વચ્ચે આશરે 20 અબજ યુઆનના રોકાણની યોજના છે. જ્યારે શાનડોંગની અંડરસી માઇનમાં લગભગ 2,000 મીટરની ઊંડાઈ સુધી ખનન માટે આશરે 10 અબજ યુઆનના રોકાણની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

ચીનની આ ગોલ્ડ એક્સપ્લોરેશનની દોડ માત્ર સોનાના ભંડાર વધારવા પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક ગોલ્ડ માર્કેટ અને તેની વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ પર પણ તેની લાંબા ગાળે અસર થઈ શકે છે.