પંચાયતોમાં નાણાકીય ગેરરીતિ અટકાવવા મોટો નિર્ણય: વાર્ષિક ઑડિટ બાદ ‘એક્ઝિટ કૉન્ફરન્સ’ ફરજિયાત

Gujarat Panchayat Audit Mandatory Exit Conference: ગુજરાતમાં પંચાયતી રાજ વ્યવસ્થામાં નાણાકીય પારદર્શકતા અને જવાબદારી વધારવા માટે પંચાયત તથા ગ્રામ ગૃહ નિર્માણ વિભાગ દ્વારા તાજેતરમાં એક મહત્ત્વનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. વિભાગ દ્વારા 28 જુલાઈ, 2026ના રોજ જાહેર કરાયેલા પરિપત્ર અનુસાર, હવેથી રાજ્યની તમામ ગ્રામ પંચાયત, તાલુકા પંચાયત અને જિલ્લા પંચાયતનું વાર્ષિક ઑડિટ પૂર્ણ થયા બાદ તરત જ ફરજિયાત ‘એક્ઝિટ કૉન્ફરન્સ’ યોજવામાં આવશે.

અત્યાર સુધી શું સમસ્યા હતી?

અત્યાર સુધી પંચાયતોમાં વાર્ષિક ઑડિટ દરમિયાન નાણાકીય અનિયમિતતાઓ કે ગંભીર ગેરરીતિઓ સામે આવે ત્યારે ઑડિટ રિપોર્ટ તૈયાર થવામાં અને ત્યારબાદ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં લાંબો પ્રક્રિયાગત વિલંબ થતો હતો. આ કારણે ઘણીવાર જવાબદાર તત્ત્વો સામે સમયસર પગલાં ભરી શકાતા નહોતા.

નવી વ્યવસ્થા હેઠળ કેવી રીતે થશે કામગીરી?

નવા પરિપત્ર અનુસાર, હવે દરેક પંચાયતનું ઑડિટ પૂરું થતાં જ નિર્ધારિત દિવસે સંબંધિત જિલ્લા વિકાસ અધિકારી (DDO)ની અધ્યક્ષતામાં એક્ઝિટ કૉન્ફરન્સનું આયોજન થશે. આ કૉન્ફરન્સમાં સ્થાનિક ભંડોળ હિસાબ વિભાગના વરિષ્ઠ ઑડિટ અધિકારીઓ ઑડિટ દરમિયાન સામે આવેલી ગંભીર બાબતો જ DDO સમક્ષ મૂકશે. નાણાકીય ઉચાપત, નિયમો વિરુદ્ધ કરાયેલી ખરીદી, ગેરકાયદે ભરતીઓ કે વહીવટી ક્ષતિઓ અંગે સીધી ચર્ચા કરી DDO દ્વારા પ્રાથમિકતાના ધોરણે તાત્કાલિક શિસ્તભંગ, નિવારક કે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવશે.

સામાન્ય ગ્રામજનો અને વિકાસકામો પર અસર

આ નવી પ્રક્રિયા અમલી બનવાથી ઑડિટ રિપોર્ટો ફાઈલોમાં અટવાઈ રહેવાને બદલે તાત્કાલિક નિવારણનો આધાર બનશે. પંચાયતી રાજના ત્રણેય સ્તરે અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની જવાબદારી નક્કી થશે, જેનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રસ્તા, પીવાના પાણી, સ્વચ્છતા અને અન્ય સુવિધાઓ માટે ફાળવવામાં આવતા જાહેર ભંડોળનો યોગ્ય અને નિયમાનુસાર ઉપયોગ સુનિશ્ચિત થઈ શકશે.