'નિપુણ' ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ : ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ અને અંડરવોટર ક્ષમતાને વેગ

31 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ મુંબઈના નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે નિસ્તાર-ક્લાસના બીજા ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલ (DSV) ‘નિપુણ’ ને ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ કરવામાં આવશે. આ વિશેષ જહાજના ઉમેરાથી નૌકાદળની ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ અને પાણીની અંદર સહાય પૂરી પાડવાની ક્ષમતામાં મોટો વધારો થશે. 

મુખ્ય વિશેષતાઓ અને નિર્માણ:

• વિશાખાપટ્ટનમ સ્થિત હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (HSL) દ્વારા આ જહાજની ડિઝાઇન અને નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે, જે સંરક્ષણ ક્ષેત્રે 'આત્મનિર્ભર ભારત'ની પહેલને દર્શાવે છે.
• વિવિધ પરીક્ષણો અને સાધનો સજ્જ કરવાની પ્રક્રિયા બાદ 30 જુલાઈ, 2026ના રોજ આ જહાજ ભારતીય નૌકાદળને સોંપવામાં આવ્યું હતું.
• આ જહાજ ડાઇવિંગ અને અંડરવોટર (પાણીની અંદર) કામગીરીને ટેકો આપવા માટેનું હેતુનિર્મિત પ્લેટફોર્મ છે, જે સબમરીન રેસ્ક્યૂ કામગીરીમાં પણ મદદરૂપ બનશે.

ટેકનિકલ ક્ષમતાઓ અને ઓપરેશનલ મહત્વ: 

• ‘નિપુણ’ જહાજ આધુનિક ડાઇવિંગ સિસ્ટમ્સ, અંડરવોટર ઇન્ટરવેન્શન ક્ષમતાઓ તેમજ નેવિગેશન અને ચોક્કસ સ્ટેશન કીપિંગ માટેની અત્યાધુનિક સિસ્ટમો ધરાવે છે.
• આ જહાજની મદદથી દરિયાઈ હિતના વિસ્તારોમાં વિશિષ્ટ ડાઇવિંગ અને અંડરવોટર મિશનને વધુ મજબૂત બનાવી શકાશે.

પરિક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન

પ્રશ્ન 1: ‘નિપુણ’ (Nipun) જહાજ કયા પ્રકારનું જહાજ છે?

(A) Guided Missile Destroyer
(B) Diving Support Vessel (DSV)
(C) Aircraft Carrier
(D) Offshore Patrol Vessel

પ્રશ્ન 2: નિપુણ’ જહાજના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનો પર વિચાર કરો:

1. તે ડાઇવિંગ સપોર્ટ વેસલ છે.
2. તે ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ અને અંડરવોટર કામગીરીને ટેકો આપવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
3. તે સબમરીન રેસ્ક્યૂ કામગીરીમાં પણ મદદરૂપ બની શકે છે.
4. તેનું નિર્માણ વિદેશી શિપયાર્ડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.

સાચાં વિધાનો કયાં છે?
(A) માત્ર 1 અને 2
(B) માત્ર 1, 2 અને 3
(C) માત્ર 2, 3 અને 4
(D) 1, 2, 3 અને 4