કિશાઉ બહુઉદ્દેશ્ય બાંધ પ્રોજેક્ટ: 6 રાજ્યો વચ્ચે સમજૂતી, 97,076 હેક્ટર જમીનને સિંચાઈનો લાભ

ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હીના મુખ્યમંત્રીઓએ યમુના નદીના પુનરુદ્ધાર માટે 'કિશાઉ બહુઉદ્દેશ્ય બાંધ પ્રોજેક્ટ' સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા. 

કિશાઉ બહુઉદ્દેશ્ય બાંધ પ્રોજેક્ટ

કિશાઉ બહુઉદ્દેશ્ય બાંધ પ્રોજેક્ટ હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડની સરહદે ટોન્સ નદી પર પ્રસ્તાવિત એક મહત્વપૂર્ણ જળવિદ્યુત અને જળસંચય પ્રોજેક્ટ છે. પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય હેતુ જળસંચય, સિંચાઈ, પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતા અને જળવિદ્યુત ઉત્પાદન છે.  આ પ્રોજેક્ટની પ્રસ્તાવિત સ્થાપિત ક્ષમતા આશરે 660 મેગાવોટ છે અને પ્રોજેક્ટથી ઉત્તર ભારતના વિવિધ વિસ્તારોમાં પાણી અને વીજળીની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં મદદ મળવાની અપેક્ષા છે.

પ્રોજેક્ટના મુખ્ય લાભો

• હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન જેવા રાજ્યોમાં લગભગ 97,076 હેક્ટર જમીનને સિંચાઈનું પાણી મળશે.
• રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારો માટે પીવાના પાણીની અછત દૂર થશે.
• વાર્ષિક આશરે 1,379 મિલિયન યુનિટ સ્વચ્છ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પાવર ઉત્પન્ન થશે.

ભાગીદાર રાજ્યો અને ભંડાળ

આ પ્રોજેક્ટમાં હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, હરિયાણા, દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન ભાગીદાર રાજ્યો છે. પ્રોજેક્ટના વોટર કમ્પોનન્ટના 90% ખર્ચ કેન્દ્ર સરકાર ગ્રાન્ટ સ્વરૂપે આપશે, જ્યારે બાકીનો 10% ખર્ચ આ ભાગીદાર રાજ્યો (6 રાજ્યો) વચ્ચે વહેંચવામાં આવશે.

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન 

પ્રશ્ન 1: કિશાઉ બહુઉદ્દેશ્ય બાંધ પ્રોજેક્ટ અંગે નીચેના નિવેદનો ધ્યાનમાં લો:

1. આ પ્રોજેક્ટ ટોન્સ નદી પર પ્રસ્તાવિત છે.
2. આ પ્રોજેક્ટ હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડની સરહદે આવેલો છે.
3. તેની પ્રસ્તાવિત સ્થાપિત ક્ષમતા આશરે 660 મેગાવોટ છે.
4. તેનો મુખ્ય હેતુ માત્ર જળવિદ્યુત ઉત્પાદન કરવાનો છે.

ઉપર પૈકી કયાં નિવેદનો સાચાં છે?

A) માત્ર 1 અને 2
B) માત્ર 1, 2 અને 3
C) માત્ર 2, 3 અને 4
D) 1, 2, 3 અને 4