ભારતની નવી ₹62,500 કરોડની મોબાઇલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમની જાહેરાત

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા 21 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ₹62,500 કરોડની 'મોબાઇલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ' ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યોજના નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી 2030-31 સુધીના 5 વર્ષ માટે અમલમાં રહેશે અને તે લાર્જ સ્કેલ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટેની જૂની PLI યોજનાનું સ્થાન લેશે.

મુખ્ય મિશન અને પ્રોત્સાહન માળખું :

• ટાર્ગેટ સેગમેન્ટ 1 (ગ્લોબલ કંપનીઓ):
  • રૂ. 10,000 કરોડનું લઘુત્તમ ટર્નઓવર ધરાવતી મોટા પાયાની વૈશ્વિક કંપનીઓને 2.25% થી 5% સુધીનું બેઝ ઇન્સેન્ટિવ.
• ટાર્ગેટ સેગમેન્ટ 2 (ભારતીય બ્રાન્ડ્સ):
  • રૂ. 1,000 કરોડનું ટર્નઓવર ધરાવતી દેશી બ્રાન્ડ્સને ફ્લેટ 5% ઇન્સેન્ટિવ.
  • સ્થાનિક ડિઝાઇન અને R&D (સંશોધન અને વિકાસ) માટે વધારાનું 3% પ્રોત્સાહન.
• ઘર આંગણે વેલ્યુ એડિશન:
  • જો કંપનીઓ ઉત્પાદિત કુલ મોબાઇલ યુનિટ્સના ઓછામાં ઓછા 25% મુખ્ય કમ્પોનન્ટ્સ સ્થાનિક સ્તરેથી મેળવે, તો તેમને 1.5% સુધીનું વધારાનું ઇન્સેન્ટિવ મળશે.

લક્ષ્યાંકો:

• યોજના હેઠળ કુલ રૂ. 39 લાખ કરોડ ના ક્યુમ્યુલેટિવ મોબાઇલ ફોન ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.
• આ યોજના દ્વારા આશરે 60,000 પ્રત્યક્ષ રોજગારીની તકો અને ઉચ્ચ નિકાસ પ્રોત્સાહનનું આયોજન છે.

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન:

પ્રશ્ન 1: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલી 'મોબાઇલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ' સંદર્ભે નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સત્ય છે?

1. આ યોજના રૂ. 62,500 કરોડના આઉટલે સાથે 5 વર્ષના સમયગાળા (FY 2026-27 થી FY 2030-31) માટે લાગુ કરવામાં આવી છે.
2. સ્થાનિક બ્રાન્ડ્સ માટે ડિઝાઇન અને R&D ક્ષેત્રે વધારાનું 3% ઇન્સેન્ટિવ આપવામાં આવશે.

(A) માત્ર 1       (B) માત્ર 2      (C) 1 અને 2 બંને      (D) એકપણ નહીં