ભારતનો પ્રથમ PLA બાયોપ્લાસ્ટિક પ્લાન્ટ: ઉત્તર પ્રદેશમાં ₹3,080 કરોડનું રોકાણ, શેરડીમાંથી બનશે પર્યાવરણ ફ્રેન્ડલી પ્લાસ્ટિક
Summarized by AI; it may make mistakes. Check important info
Summarized by AI; it may make mistakes. Check important info

ઉત્તર પ્રદેશના લખીમપુર ખીરી જિલ્લાના કુંભીમાં આશરે ₹3,080 કરોડના ખર્ચે દેશનો પ્રથમ પોલીલેક્ટિક એસિડ (PLA) બાયોપ્લાસ્ટિક પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યો છે. આશરે 135 એકર જમીનમાં બની રહેલા આ પ્લાન્ટથી પ્રદેશમાં ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ મળવાની અને સ્થાનિક યુવાનો માટે રોજગારીની તકો વધવાની અપેક્ષા છે. પ્લાન્ટની આસપાસ પરિવહન, માલવહન, બાંધકામ, જાળવણી અને સેવા ક્ષેત્રનાં વ્યવસાયોને પણ લાભ મળી શકે છે.
બાયોપ્લાસ્ટિકનું ઉત્પાદન
કુંભી ખાંડ મિલમાં સ્થાપિત થઈ રહેલા આ પ્લાન્ટમાં શેરડીનો રસ, મોલાસિસ (શેરડીની ચાસણીમાંથી મળતો આડપેદાશ) અને શેરડીની બગાસનો ઉપયોગ કાચા માલ તરીકે કરવામાં આવશે. શેરડીની શર્કરાના આથવણ (Fermentation) દ્વારા લેક્ટિક એસિડ બનાવવામાં આવશે. ત્યારબાદ તેને લેક્ટાઇડમાં અને અંતે પોલીલેક્ટિક એસિડ (PLA)માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં બેલ્જિયમથી લાવવામાં આવેલા સાયક્લાઇઝેશન રિએક્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ
- રોકાણ: આશરે ₹3,080 કરોડ.
- સ્થળ: કુંભી, લખીમપુર ખીરી, ઉત્તર પ્રદેશ.
- પ્લાન્ટનું ક્ષેત્રફળ: આશરે 135 એકર.
- પ્રસ્તાવિત ઔદ્યોગિક વિસ્તાર: આશરે 200 એકર.
- કાચો માલ: શેરડીનો રસ, મોલાસિસ અને બગાસ.
- ઉત્પાદનનો ઉપયોગ: પ્લેટ, કપ, ગ્લાસ, ચમચી, કાંટા, કેરી બેગ અને બોટલ બનાવવા માટે.
- રોજગારી: ઔદ્યોગિક તથા આનુષંગિક ક્ષેત્રોમાં રોજગારીની નવી તકો ઊભી થવાની અપેક્ષા.
અહેવાલ મુજબ, અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં આ બાયોપ્લાસ્ટિકની કેટલીક વસ્તુઓ ત્રણથી છ મહિનામાં માટીમાં વિઘટિત થઈ શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક વિઘટનનો સમય તાપમાન, ભેજ અને ઔદ્યોગિક કમ્પોસ્ટિંગ જેવી પરિસ્થિતિઓ પર આધાર રાખે છે.
ઔદ્યોગિક વિસ્તારનો વિકાસ
પ્લાન્ટની સાથે આશરે 200 એકરમાં ઔદ્યોગિક વિસ્તાર વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. ઉત્તર પ્રદેશ સ્ટેટ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (UPSIDА) દ્વારા અત્યાર સુધી 250થી વધુ ખેડૂતોની આશરે 130 એકર જમીન માટે લગભગ 100 વેચાણ દસ્તાવેજો નોંધવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત 8.7 એકર ગ્રામ સમાજની જમીન પણ ઉપલબ્ધ છે.
પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્ન
પ્રશ્ન 1: ભારતનો પ્રથમ પોલીલેક્ટિક એસિડ (PLA) બાયોપ્લાસ્ટિક પ્લાન્ટ ક્યાં સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યો છે?
(A) કાનપુર, ઉત્તર પ્રદેશ
(B) કુંભી, લખીમપુર ખીરી, ઉત્તર પ્રદેશ
(C) અમદાવાદ, ગુજરાત
(D) ભોપાલ, મધ્ય પ્રદેશ




