ભારતીય સેના પ્રમુખ ધીરજ સેઠને નેપાળનો માનદ જનરલ રેન્ક મળ્યો

ભારતીય આર્મી ચીફ જનરલ ધીરજ સેઠને નેપાળની સેનાના 'જનરલ' પદનો માનદ રેન્ક (Honorary General Rank) એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. 17 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ કાઠમંડુના શીતલ નિવાસ ખાતે આયોજિત એક સમારોહમાં નેપાળના રાષ્ટ્રપતિ રામચંદ્ર પૌડેલ દ્વારા આ સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું.

મુખ્ય બિંદુઓ:

• ઐતિહાસિક પરંપરા: ભારત અને નેપાળ વચ્ચે 1950થી એકબીજાના આર્મી ચીફને માનદ જનરલ રેન્ક આપવાની પરંપરા ચાલી આવે છે, જે બંને દેશો વચ્ચેના ગાઢ સૈન્ય સંબંધોને દર્શાવે છે.
• કાઠમંડુ ખાતેના કાર્યક્રમો: જનરલ સેઠે ટુન્ડીખેલ ખાતે શહીદ સ્મારક પર પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી હતી અને નેપાળી આર્મી ચીફ જનરલ અશોક રાજ સિગ્દેલ સાથે દ્વિપક્ષીય સુરક્ષા વાટાઘાટો કરી હતી.
• સંરક્ષણ સહયોગ: આ મુલાકાત દરમિયાન ભારતીય સેના તરફથી નેપાળી સેનાને સંરક્ષણ સહાયના ભાગરૂપે સૈન્ય અને તબીબી સાધન-સામગ્રી પણ સોંપવામાં આવી હતી.
• ભારત-નેપાળ સૈન્ય સંબંધો: ભારત અને નેપાળ આશરે 1,751 કિલોમીટરની ખુલ્લી સરહદ ધરાવે છે. બંને દેશો વચ્ચે તાલીમ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ (જેમ કે 'સૂર્ય કિરણ') જેવા ક્ષેત્રોમાં મજબૂત સહયોગ છે.

ભારત અને નેપાળ વચ્ચે સૂર્ય કિરણ સૈન્ય અભ્યાસ:

‘સૂર્ય કિરણ’ (Surya Kiran) એ ભારત અને નેપાળ વચ્ચે દર વર્ષે યોજાતો એક મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ છે. તે બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચેના ગાઢ લશ્કરી અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોનું પ્રતીક છે. 

મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: આ સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ પહાડી વિસ્તારોમાં આતંકવાદ વિરોધી કામગીરીના અનુભવો શેર કરવાનો તેમજ આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને રાહત-બચાવ કાર્યોમાં બંને દેશોની સેનાઓ વચ્ચે પરસ્પર તાલમેલ અને કાર્યક્ષમતા વધારવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ધરાવે છે. 

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો:

પ્રશ્ન 1: જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીને કયા દેશની સેનાના માનદ જનરલ તરીકે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા?

(A) ભૂટાન
(B) બાંગ્લાદેશ
(C) નેપાળ
(D) શ્રીલંકા