ભારતે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે 'જવેલિન મિસાઈલ ડીલ' પર હસ્તાક્ષર કર્યા

28 ઓગસ્ટ, 2026ના રોજ ભારતે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વિદેશી લશ્કરી વેચાણ પ્રક્રિયા દ્વારા જવેલિન એન્ટી ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ સિસ્ટમ (Javelin anti tank guided missile system) ખરીદવા માટે 'લેટર ઓફ ઓફર એન્ડ એક્સેપ્ટેન્સ' પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર સાથે ભારત સત્તાવાર રીતે FGM-148 જવેલિન સિસ્ટમનું ગ્રાહક બન્યું છે. 

મુખ્ય વિશેષતાઓ અને ટેક્નોલોજી:

• FGM-148 જવેલિન એ મેન પોર્ટેબલ, ફાયર એન્ડ ફોર્ગેટ, મધ્યમ રેન્જની એન્ટી ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ છે, જેનો ઉપયોગ સશસ્ત્ર વાહનો અને મજબૂત સ્થળો સામે થાય છે.
• તે 'ફાયર એન્ડ ફોર્ગેટ' માર્ગદર્શન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે, જે ઓપરેટરને મિસાઇલ લોન્ચ કર્યા પછી ખસી જવાની મંજૂરી આપે છે.
• FMS એ સંરક્ષણ નિકાસ માટેની યુએસ સરકારની સરકાર થી સરકારની પદ્ધતિ છે, જેનો ઉપયોગ લશ્કરી સાધનો, તાલીમ અને સંબંધિત સેવાઓના ટ્રાન્સફર માટે થાય છે.

એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ 

એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ એવી મિસાઇલ છે, જે ખાસ કરીને ટેન્ક અને અન્ય બખ્તરબંધ વાહનોને નષ્ટ કરવા માટે બનાવવામાં આવે છે અને લક્ષ્ય સુધી માર્ગદર્શન પ્રણાલી દ્વારા પહોંચે છે. 

ભારતની સ્વદેશી એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ (ATGM) સિસ્ટમોમાં NAG, HELINA, MPATGM, SANT અને Laser-Guided ATGMનો સમાવેશ થાય છે. 

• નાગ (NAG) — DRDO દ્વારા વિકસિત 3rd જનરેશન, ફાયર એન્ડ ફોર્ગેટ એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ.
• હેલિના— હેલિકોપ્ટર પરથી લોન્ચ કરવામાં આવે છે.
• ધ્રુવાસ્ત્ર (DHRUVASTRA) —હેલિનાનું ભારતીય વાયુસેના માટેનું સંસ્કરણ.
• MPATGM — પાયદળ (Infantry) માટેની મેન પોર્ટેબલ એન્ટી ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ.
• SANT (Stand off Anti Tank Missile) - હવાઈ પ્લેટફોર્મ પરથી એન્ટી આર્મર કામગીરી માટે વિકસાવવામાં આવી છે.
• Laser Guided ATGM — અર્જુન ટેન્ક માટે વિકસાવવામાં આવેલી લેસર ગાઇડેડ મિસાઇલ

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો: 

પ્રશ્ન 1: જવેલિન મિસાઇલ અંગે નીચેના વિધાનો પર વિચાર કરો:

1. તે મેન પોર્ટેબલ એન્ટી-ટેન્ક ગાઇડેડ મિસાઇલ સિસ્ટમ છે.
2. તે ફાયર એન્ડ ફોર્ગેટ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે.
3. તેનો ઉપયોગ સશસ્ત્ર વાહનો અને મજબૂત સ્થળો સામે થઈ શકે છે.
4. તે માત્ર હેલિકોપ્ટર પરથી જ લોન્ચ કરી શકાય છે.

સાચાં વિધાનો કયાં છે?

(A) માત્ર 1 અને 2
(B) માત્ર 1, 2 અને 3
(C) માત્ર 2, 3 અને 4
(D) 1, 2, 3 અને 4

પ્રશ્ન 2: નીચેના પૈકી કયું જોડાણ ખોટું છે?

(A) Javelin — FGM-148
(B) NAG — Fire and Forget ATGM
(C) MPATGM — Infantry
(D) HELINA — Submarine-launched ATGM