ગુજરાતમાં 'એથ્લિટ જીનોમિક્સ' પ્રોગ્રામ શરૂ, 10,000 ખેલાડીઓનો જીનોમ ડેટાબેઝ તૈયાર કરાશે

ગુજરાતે રાજ્ય-કક્ષાનો 'સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ પ્રોગ્રામ' શરૂ કર્યો છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યના ખેલાડીઓની આનુવંશિક, શારીરિક અને પ્રદર્શન સંબંધિત લાક્ષણિકતાઓને સમજવાનો છે.  રાજ્ય દ્વારા આને ભારતનો પ્રથમ રાજ્ય કક્ષાનો સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ પ્રોગ્રામ ગણાવવામાં આવ્યો છે.

અમલીકરણ કરતી સંસ્થા
આ પ્રોગ્રામ ગુજરાત બાયોટેકનોલોજી રિસર્ચ સેન્ટર (GBRC) દ્વારા, વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ હેઠળ ચલાવવામાં આવે છે, જેમાં જીનોમિક્સને સ્પોર્ટ્સ સાયન્સ, ફિઝિયોલોજી અને પોષણ સાથે જોડીને રમત પ્રતિભાની ઓળખ માટે વધુ વૈજ્ઞાનિક અને પુરાવા આધારિત અભિગમ ઊભો કરવાનું લક્ષ્ય છે.

સેમ્પલ કલેક્શન

• GBRCના વૈજ્ઞાનિકોએ સેમ્પલ એકત્ર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે અને શરૂઆત ગુજરાત સ્ટેટ ટેનિસ એસોસિએશન (GSTA)ના ટેનિસ ખેલાડીઓથી કરવામાં આવી છે. 
• આગામી બેચમાં તીરંદાજી (archery), ફેન્સિંગ, જુડો અને શૂટિંગના ખેલાડીઓ (વિજયી ભારત ફાઉન્ડેશન તરફથી)ના સેમ્પલ લેવામાં આવશે. 
• લક્ષ્ય: આ વર્ષે લગભગ 2,000 ખેલાડીઓના સેમ્પલ, અને આગામી 5 વર્ષમાં લગભગ 10,000 સેમ્પલનું લક્ષ્ય. 

મુખ્ય લક્ષ્ય
આ પ્રોગ્રામનો ઉદ્દેશ્ય 2030 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ પહેલાં જીનોટાઈપ, ફિઝિયોલોજિકલ અને પર્ફોર્મન્સ ડેટાને એકીકૃત કરીને ગુજરાત એથ્લિટ જીનોમ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો છે.

જીનોમિક્સ શા માટે મહત્વપૂર્ણ
સ્પોર્ટ્સ જીનોમિક્સ પ્રારંભિક તબક્કે જ પ્રતિભાની ઓળખમાં મદદ કરે છે. આનુવંશિક પરિબળો રમતગમતના પ્રદર્શનમાં 66% સુધી ફાળો આપી શકે છે તેવો અંદાજ છે, અને આ ઈજા નિવારણ તથા વ્યક્તિગત તાલીમમાં પણ મદદરૂપ થાય છે.

નૈતિક ચિંતાઓ: આ લોન્ચ અંગે નિરીક્ષકોએ ન્યાયીપણું (fairness), આનુવંશિક ભેદભાવ, ડેટા પ્રાઈવસી, ખેલાડીઓની સુખાકારી, અને માળખાગત વિકાસને બદલે "ડિઝાઈનર એથ્લિટ્સ"ને પ્રાધાન્ય આપવાના જોખમ જેવી ચિંતાઓ પણ વ્યક્ત કરી છે.

પરીક્ષાલક્ષી પ્રશ્નો 

પ્રશ્ન 1: કયા રાજ્ય દ્વારા એથ્લિટ જીનોમ પ્રોગ્રામ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે?

(A) ગુજરાત
(B) હરિયાણા
(C) પંજાબ
(D) બિહાર 

પ્રશ્ન 2: ગુજરાત એથ્લિટ જીનોમ પ્રોગ્રામ કઈ સંસ્થા દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે?

(A) ગુજરાત સ્પોર્ટ્સ ઓથોરિટી
(B) ગુજરાત બાયોટેકનોલોજી રિસર્ચ સેન્ટર (GBRC)
(C) ISRO
(D) ગુજરાત યુનિવર્સિટી