અમદાવાદ : યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળના પ્રથમ વર્ષમાં શેરબજારમાં ઉથલપાથલ છતાં, ભારતીય બજારમાં કુલ વિદેશી શેરહોલ્ડિંગમાં અમેરિકન ફોરેન પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (એફપીઆઈ)નો હિસ્સો વધ્યો છે.
ડિપોઝિટરી ડેટા દર્શાવે છે કે ડેટ અને ઇક્વિટી બંનેમાં અમેરિકન એફપીઆઈનો હિસ્સો જાન્યુઆરી ૨૦૨૫માં ૩૯.૭%થી વધીને જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં ૪૧% થયો છે. જો કે, આ સમયગાળા દરમિયાન, એફપીઆઈએ ડેટ અને ઇક્વિટી બંનેમાં રૂ. ૧ લાખ કરોડથી વધુનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન યુએસ એફપીઆઈ રોકાણ રૂ. ૨૯.૫ લાખ કરોડથી વધીને રૂ. ૩૨.૧ લાખ કરોડ થયું છે. યુએસ એફપીઆઈની દેવાની સંપત્તિમાં આશરે રૂ. ૧૫,૦૦૦ કરોડનો વધારો થયો છે, જ્યારે ઇક્વિટી સંપત્તિમાં રૂ. ૨.૫ લાખ કરોડથી વધુનો વધારો થયો છે.
ઘણા એફપીઆઈ લાર્જ-કેપ શેરોમાં નોંધપાત્ર રોકાણ ધરાવે છે, જેમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં થોડી વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ અને જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ વચ્ચે બીએસઈ સેન્સેક્સ ૬.૧% વધ્યો હતો.
યુએસ-ભારત વેપાર સોદાની આસપાસની અનિશ્ચિતતા હવે દૂર થઈ ગઈ છે, જે રોકાણને વેગ આપી શકે છે. યુએસ શેરબજારના તાજેતરના નબળા પ્રદર્શનને જોતાં, યુએસ એફપીઆઈ અન્ય બજારો તરફ વળી શકે છે. ઘણા પરિબળોને કારણે છેલ્લા ૧૮ મહિનામાં વિદેશી રોકાણકારો પ્રત્યે ભારતનું આકર્ષણ ઘટયું છે.
૨૦૨૪ માં વૈશ્વિક ધોરણોની તુલનામાં ભારતીય બજારો પ્રમાણમાં મોંઘા બન્યા છે, અને વૃદ્ધિ દર અને કમાણી પણ મધ્યમ થઈ છે. વધુમાં, વૈશ્વિક રોકાણકારો એઆઈમાં તકો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે, જે ભારતમાં મોટાભાગે ગેરહાજર છે. જોકે, આ ત્રણ પરિબળો હવે ઉલટા જોવા મળી રહ્યા છે, જેના કારણે એફપીઆઈ આઉટફ્લો અટકી શકે છે.
સતત વેચાણ છતાં, એફપીઆઈ સંપત્તિમાં વધારો થયો છે. અમેરિકા સહિત વિવિધ એફપીઆઈના મૂળ દેશોમાં મોરેશિયસ જેવા દેશોમાં વારંવાર સ્થળાંતર થયું છે કારણ કે અધિકારીઓએ નીચા કર વ્યવસ્થા પર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. આનાથી તાજેતરના વર્ષોમાં કુલ એફપીઆઈ પ્રવાહમાં યુએસનો હિસ્સો વધવામાં પણ ફાળો હોઈ શકે છે.
