ભારતીય કંપનીઓના બોર્ડરૂમમાં યુવાનોના વર્ચસ્વમાં થયેલો વધારો

૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ડિરેક્ટર બેઠકોની સંખ્યા ૭૫૦થી વધીને હવે ૨,૨૬૧ થઈ
અમદાવાદ : કોર્પોરેટ ઇન્ડિયાના બોર્ડરૂમ યુવાન થઈ રહ્યા છે, પરંતુ દેશની સૌથી મોટી લિસ્ટેડ કંપનીઓ હજુ પણ પાછળ છે. ડેટા અનુસાર, આ વર્ષે ૪ ઓગસ્ટ સુધીમાં નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (એનએસઈ) પર લિસ્ટેડ કંપનીઓના ડિરેક્ટરોની સરેરાશ ઉંમર ઘટીને ૫૬.૫૪ વર્ષ થઈ ગઈ છે. દસ વર્ષ પહેલાં, ૩૧ માર્ચ, ૨૦૧૭ના રોજ, આ ઉંમર ૫૮.૯૨ વર્ષ હતી. ૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના લોકો દ્વારા રાખવામાં આવેલી બોર્ડ બેઠકોની સંખ્યા પણ ત્રણ ગણી વધી ગઈ છે. મોટી કંપનીઓ, એટલે કે નિફ્ટી ૧૦૦ અને નિફ્ટી ૫૦૦ કંપનીઓ, થોડી અલગ પરિસ્થિતિ ધરાવે છે. આવી કંપનીઓના બોર્ડ સભ્યો થોડા મોટી ઉંમરના હોય છે. આ વર્ષની ૪ ઓગસ્ટ સુધીમાં, તેમની સરેરાશ ઉંમર અનુક્રમે ૬૧.૨૮ વર્ષ અને ૬૦.૫ વર્ષ હતી. આ સૂચવે છે કે મોટી કંપનીઓ વધુ અનુભવી ડિરેક્ટરોને પ્રાથમિકતા આપવાનું ચાલુ રાખે છે.
આ વર્ષની ૪ ઓગસ્ટ સુધીમાં, એનએસઈ પર સૂચિબદ્ધ બધી ૩,૦૦૩ કંપનીઓમાં, ૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ડિરેક્ટરો ૨,૨૬૧ બેઠકો ધરાવે છે. ૩૧ માર્ચ, ૨૦૧૭ સુધીમાં, ૧,૫૭૭ કંપનીઓમાં આ સંખ્યા ૭૫૦ હતી. સ્વતંત્ર ડિરેક્ટરો માટે આ ફેરફાર વધુ સ્પષ્ટ છે. એનએસઈ કંપનીઓમાં ૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સ્વતંત્ર ડિરેક્ટરોની સંખ્યા ૨૩૦ (૩૧ માર્ચ, ૨૦૧૭ સુધીમાં)થી ચાર ગણી વધીને ૧,૦૪૦ (૪ ઓગસ્ટ સુધીમાં) થઈ ગઈ છે.
એકંદરે, એનએસઈ કંપનીઓમાં ૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ડિરેક્ટરોનો હિસ્સો હવે ૧૦%ને વટાવી ગયો છે. એક દાયકા પહેલા આ ૬% હતો. તેવી જ રીતે, ૪૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ડિરેક્ટરોનો હિસ્સો ૧૧%થી વધીને લગભગ ૧૭% થયો છે. નિફ્ટી ૧૦૦ કંપનીઓમાં, ૪૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના ફક્ત ૧૯ ડિરેક્ટર છે, જે કુલ ૯૫૯ બેઠકોના લગભગ ૨% છે. દસ વર્ષ પહેલાં, ૧,૦૮૨ બેઠકોમાંથી ફક્ત ૧૨ આવી બેઠકો (૧.૧%) હતી.
નિફ્ટી ૧૦૦ અને ૫૦૦ ઘણી જૂની અને સ્થાપિત કંપનીઓ છે, તેથી તેમના બોર્ડમાં વધુ અનુભવી લોકો છે. નવા યુગની કંપનીઓ એઆઈ, ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ માર્કેટિંગમાં કુશળતા ધરાવતા બોર્ડ સભ્યો શોધી રહી છે, જેના કારણે ટેકનોલોજી માર્કેટિંગ અને ડિજિટલ જેવા ચોક્કસ ક્ષેત્રોમાં નવી વિચારસરણી લાવી શકે તેવા યુવા નેતાઓની માંગ વધી રહી છે.