ઇક્વિટીમાં નિરસતા વચ્ચે IPOમાં જબરજસ્ત ઉત્સાહ

૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં શેરબજારમાં લગભગ ૧૪%નો ઘટાડો
સ્થાનિક રોકાણકારોનું આઈપીઓ તરફ રોકાણ વળવાના વલણથી શેરબજારમાં પ્રવાહિતા અંગે ચિંતામાં વધારો : અત્યાર સુધીમાં ૯૭ મેઈનબોર્ડ લિસ્ટિંગ થયા, જેમાં ૬૩ પ્રીમિયમથી
અમદાવાદ : નબળા વૈશ્વિક સંકેતોને કારણે ભારતીય શેરબજારમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ઇક્વિટી બજારમાં નિરસતા વચ્ચે પ્રાયમરી બજારમાં જબરદસ્ત ઉત્સાહ છે. કારણ કે પ્રાયમરી બજાર ઇક્વિટી કરતાં રોકાણ પર વધુ સારું વળતર આપે છે. જોકે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા વેચાણ વચ્ચે, સ્થાનિક રોકાણકારોના આઈપીઓ બજાર તરફના વલણથી શેરબજારમાં પ્રવાહિતા અંગે ચિંતા વધી છે.
૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં બેન્ચમાર્ક સૂચકાંકો ૧૩થી૧૪% ઘટયા છે, જ્યારે યુએસ બજારો ૧૪ થી૧૮% ઘટયા છે અને જાપાનના નિક્કી ૩૯% વધ્યો છે. ભારતીય શેરબજારમાં નબળાઈ એવા સમયે આવી છે જ્યારે આર્થિક વૃદ્ધિ ઝડપી બની રહી છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં, કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (જીડીપી) વૃદ્ધિ ૭.૮% નોંધાઈ હતી. વધુમાં, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (ડીઆઈઆઈ) પણ ભારે ખરીદી કરી રહ્યા છે.
ઇક્વિટી બજારમાં નિરસતા વચ્ચે પ્રાયમરી બજારમાં જબરદસ્ત ઉત્સાહ છે. ૨૦૨૬માં અત્યાર સુધીમાં ૯૭ મેઈનબોર્ડ લિસ્ટિંગ થયા છે, જેમાં ૬૩ લિસ્ટિંગ પ્રીમિયમ પર થયા છે. પરિણામે, રોકાણકારોનો રસ આઈપીઓ બજાર તરફ વળી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે.
બજારના નિષ્ણાંતોએ જણાવ્યું હતું કે ઇક્વિટી બજારમાં નબળાઈના ઘણા કારણો છે, જેમાં મોંઘા ક્રૂડ તેલ, ભૂ-રાજકીય તણાવ, યુએસ ૧૦-વર્ષના બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, નબળો રૂપિયો અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા વેચાણ જેવા પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે.
બીજી બાજુ, ભારતના આર્થિક વિકાસના આંકડા અને ફુગાવા નિયંત્રણમાં રહેવાના સકારાત્મક અંદાજો સ્થાનિક બજાર માટે સકારાત્મક છે. વધુમાં, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોની ખરીદી અને આઈપીઓમાં ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે, જ્યારે એનએસઈથી આગામી જીયો પ્લેટફોર્મ ઇશ્યૂ સહિત મોટા આઈપીઓની વાત આવે છે, ત્યારે આ મેગા ઇશ્યૂ લિક્વિડિટી શોષી રહ્યા છે. આના કારણે ઇક્વિટી માર્કેટમાં લિક્વિડિટી ઓછી થઈ છે.
ઇક્વિટી માર્કેટ લિક્વિડિટીમાં ઘટાડો થવાનું એકમાત્ર કારણ મેગા આઈપીઓ નથી. ક્લોઝિંગ ઓક્શન સેશન (CAS) પણ આનું બીજું એક મુખ્ય કારણ છે, કારણ કે તેનાથી ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં ઘટાડો થયો છે. સિપ અને સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોનો ફ્લો હોવા છતાં, બજારમાં કોઈ ગતિ કે પુરવઠો નથી, કારણ કે આઈપીઓ લિક્વિડિટી શોષી રહ્યા છે.
નિષ્ણાંતોએ જણાવ્યું હતું કે IPOએ ઇક્વિટી માર્કેટમાં લિક્વિડિટી ઘટાડી છે એમ કહેવું ખોટું હશે. લોકો હવે સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી વળતરની આશા ગુમાવી રહ્યા છે. તેના બદલે, તેઓ આઈપીઓ માર્કેટ પર આધાર રાખી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે રોકાણકારો પ્રાયમરી બજારમાં વધુ રસ ધરાવે છે.
વિદેશી રોકાણકારોનો ગૌણ બજારમાં રસ નબળો છે, પરંતુ પ્રાયમરી બજારમાં, જ્યાં નવા શેર જારી કરવામાં આવે છે, તેમનો રસ વધ્યો છે. ડેટા દર્શાવે છે કે છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો એ ભારતના બજારમાંથી કુલ ૩ બિલિયન ડોલર પાછા ખેંચી લીધા છે. તેનાથી વિપરીત, છેલ્લા ૧૨ મહિનામાં, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો એ પ્રાયમરી બજારમાં ચોખ્ખી ખરીદી કરી છે.આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમનું ચોખ્ખું રોકાણ ૮૫,૫૦૦ કરોડ હતું.