નાની રકમના SIP ખાતાઓમાં ઘટાડો, મોટામાં વધારો

રૂ. ૧,૦૦૦ થી ઓછા માસિક હપ્તાવાળા સિપ ખાતાઓમાં ઘટાડો શેરબજારમાં અસ્થિરતા અને રોકાણકારો સીધા રોકાણ ચેનલોથી દૂર જવાને કારણે : રોકાણકારો ઘણીવાર ઉતાવળા નિર્ણયો લે છે
અમદાવાદ : નાની રકમના સિપ ધરાવતા સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન (સિપ) ખાતાઓ, જેના કારણે કોરોના પછી રિટેલ રોકાણકારો મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં પ્રવેશવા લાગ્યા, તે ગયા વર્ષે ધીમા પડી ગયા હતા. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં રૂ. ૧,૦૦૦ કે તેથી ઓછા માસિક હપ્તાવાળા સિપ ખાતાઓની સંખ્યામાં ૧૪ લાખનો ઘટાડો થયો હતો, જ્યારે વધુ રકમ ધરાવતા ખાતાઓની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો. આ ઘટાડો નાની રકમની સિપ શ્રેણીમાં ઓછામાં ઓછા બે વર્ષના મજબૂત વિકાસને અનુસરે છે. સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (સેબી) ના ડેટા દર્શાવે છે કે આ શ્રેણી પાછલા બે વર્ષમાં ૩૭% અને ૧૬% વાૃધી છે.
નિષ્ણાતોના મતે, રૂ. ૧,૦૦૦ થી ઓછા માસિક હપ્તાવાળા સિપ ખાતાઓમાં ઘટાડો મુખ્યત્વે શેરબજારની અસ્થિરતા અને રોકાણકારો સીધા રોકાણ ચેનલોથી દૂર જવાને કારણે હોઈ શકે છે.
બજારના જાણકારોએ કહ્યું હતું કે આ અનુમાનિત છે. ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪ માં બજારમાં પ્રવેશનારા ઘણા રોકાણકારોએ ભૂતકાળના વળતરના આધારે ભારે રોકાણ કર્યું હતું. તેમાંથી ઘણાએ સીધા એપ્લિકેશનો દ્વારા રોકાણ કર્યું હતું, અને જ્યારે બજારમાં વધઘટ થઈ હતી, ત્યારે તેમને માર્ગદર્શન આપવા માટે કોઈ નહોતું. ઓછી આવક ધરાવતા સેગમેન્ટમાં રોકાણકારોની જાગૃતિ ઓછી છે, અને તેથી જ આ સેગમેન્ટ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે.
આ કેટેગરીમાં સામાન્ય રીતે રોકાણકારોનો પ્રવાહ વાૃધુ હોય છે. આ કેટેગરીના રોકાણકારો ઘણીવાર ઉતાવળા નિર્ણયો લે છે. આ કેટેગરીમાંથી નવા રોકાણો બજાર વધે ત્યારે આવે છે, અને ઘટતાની સાથે જ અદ્રશ્ય થઈ જાય છે. આ જૂથના મોટાભાગના રોકાણકારો સીાૃધા રોકાણ કરે છે, અને તેમને માર્ગદર્શન આપવા માટે કોઈ નથી. વિતરકો પણ તેમના પર ઓછું ધ્યાન આપે છે કારણ કે તેઓ નાની રકમના રોકાણથી વાૃધુ કમાણી કરતા નથી.
શેરબજારમાં ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪ માં નવા રોકાણકારોમાં ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ છેલ્લા બે વર્ષ અસ્થિર રહ્યા છે. નિફ્ટી ૫૦ હજુ પણ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ ની ટોચથી નીચે છે, જ્યારે સ્મોલ-કેપ અને મિડ-કેપ સૂચકાંકો તાજેતરમાં નવી ઊંચાઈએ પહોંચ્યા છે. દરમિયાન, બાૃધા સ્લેબમાં ધીમી ગતિએ પણ વાૃધુ રકમ ધરાવતા સિપ ખાતાઓની સંખ્યામાં વધારો થયો છે.
નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬ માં રૂ. ૧,૦૦૧ થી રૂ. ૩,૦૦૦ ના હપ્તાવાળા ખાતાઓ ૦.૫% વધીને ૩.૩૫ કરોડ થયા છે. રૂ. ૩,૦૦૧ થી રૂ. ૫,૦૦૦ ના હપ્તાવાળા ખાતાઓ ૨.૮% વાૃધીને ૧.૪૪ કરોડ થયા છે. રૂ. ૫,૦૦૧ થી રૂ. ૧૦,૦૦૦ શ્રેણીમાં આ સંખ્યા ૫% વધીને ૬૨ લાખ થઈ છે. રૂ. ૧૦,૦૦૦ થી વધુ માસિક હપ્તાવાળા સિપ ખાતાઓની સંખ્યા ૫.૯% વધીને ૩૦ લાખ થઈ છે.
નાના-મૂલ્યના સિપમાં ઘટાડો થવાનો આૃર્થ એ નથી કે રોકાણકારો મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા છે. પરંતુ તેમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે. વધતી આવક અને સારી નાણાકીય સમજણ સાથે, હાલના રોકાણકારો સિપ હપ્તાની રકમ વધારી રહ્યા છે અને નાના સિપ ને જોડીને વધુ સારા રોકાણ વિકલ્પોમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.