ચીન દ્વારા ડોલર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા યુઆનને અપાતું પ્રોત્સાહન
નવી દિલ્હી : ડોલર પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ચીન દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાં પરિણામો બતાવી રહ્યા છે. ૨૦૨૫ સુધીમાં, તેના કુલ વિદેશી વેપારનો આશરે ૨૯ ટકા હિસ્સો રેનમિન્બી (યુઆન)માં સેટલ થશે.
સ્વીફટ ડેટા અનુસાર, વૈશ્વિક ચુકવણીમાં યુઆનનો હિસ્સો વધીને ૩.૫% થયો છે, જે બે વર્ષ પહેલાં માત્ર ૨% હતો. આ ફેરફાર વૈશ્વિક ચલણ બજારમાં મોટી ઉથલપાથલનું કારણ બની શકે છે. ૨૦૨૫ સુધીમાં, ચીનના કુલ વિદેશી વેપાર લગભગ એક તૃતીયાંશ અથવા ૨૯% રેનમિન્બીમાં સેટલ થશે. માર્ચ ૨૦૨૫માં આ આંકડો અચાનક ૫૪% પર પહોંચી ગયો હતો, જેણે બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા હતા.
જૂન સુધીમાં તે ૨૯% પર સ્થિર થયો હોવા છતાં, આ સ્તર ઐતિહાસિક રીતે ઊંચો રહ્યો છે. નેટવર્ક ડેટા એ પણ દર્શાવે છે કે રેન્મિન્બી વૈશ્વિક ચુકવણીમાં ઝડપથી સ્થાન મેળવી રહ્યું છે. બે વર્ષ પહેલાં, તેનો હિસ્સો ફક્ત ૨% હતો, પરંતુ હવે તે વધીને ૩.૫% થઈ ગયો છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ચીન ફક્ત તેના પોતાના વ્યવસાયમાં જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક વ્યવહારોમાં પણ ડોલરની પકડને નબળી બનાવી રહ્યું છે. ચીન લાંબા સમયથી યુએસ ડોલર પર તેની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
વેપાર સમાધાનમાં યુઆનનો ઉપયોગ વધારવો આ વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. જે ચીનને ઘણા ફાયદા આપે છે તે વિદેશી વેપારમાં ચલણનું જોખમ ઘટાડે છે. ચીનનું આક્રમક પગલું ડોલરની પકડ નબળી પાડી શકે છે અને એશિયામાં યુઆનની મજબૂતાઈને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ વલણ ચાલુ રહેશે, તો આગામી વર્ષોમાં યુઆન આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં બીજા ક્રમનું સૌથી મોટું ચલણ બની શકે છે. જોકે, ડોલરને સંપૂર્ણપણે પડકારવામાં સમય લાગશે, કારણ કે ડોલરનું પ્રભુત્વ સંસ્થાકીય અને ઐતિહાસિક રીતે મજબૂત રહે છે.
